{"id":9049,"date":"2025-03-04T10:00:00","date_gmt":"2025-03-04T09:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/haimagazine.com\/?p=9049"},"modified":"2025-06-26T09:59:24","modified_gmt":"2025-06-26T07:59:24","slug":"sztuczna-inteligencja-telepatia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/ai_branza\/sztuczna-inteligencja-telepatia\/","title":{"rendered":"O krok od telepatii"},"content":{"rendered":"

W Incepcji<\/em> Christophera Nolana bohaterowie wnikaj\u0105 w sny innych ludzi, by eksplorowa\u0107 najg\u0142\u0119bsze zakamarki ich umys\u0142\u00f3w. Fabu\u0142a, kt\u00f3ra w momencie premiery filmu wydawa\u0142a si\u0119 artystyczn\u0105 fantazj\u0105, dzi\u015b zaczyna wygl\u0105da\u0107 coraz bardziej realistycznie. Zbli\u017camy si\u0119 bowiem do momentu, w kt\u00f3rym b\u0119dziemy\u00a0w stanie odczytywa\u0107 ludzkie my\u015bli.<\/p>

Naukowcy z Uniwersytetu Teksasu w Austin<\/mark><\/a> opracowali semantyczny dekoder, kt\u00f3ry przekszta\u0142ca aktywno\u015b\u0107 m\u00f3zgu w strumie\u0144 tekstu i tym samym umo\u017cliwia komunikacj\u0119 bez potrzeby m\u00f3wienia czy pisania. I co najlepsze \u2013 to wszystko bez wszczepiania implant\u00f3w!<\/p>

Prze\u0142om w technologii m\u00f3zg\u2013tekst\u00a0<\/strong><\/h4>

System wykorzystuje sztuczn\u0105 inteligencj\u0119 i funkcjonalny rezonans magnetyczny (fMRI) (szerzej o tej technice obrazowania pisa\u0142am tutaj<\/mark><\/a>) do analizy aktywno\u015bci m\u00f3zgu. Do tej pory\u00a0nauczenie AI rozpoznawania my\u015bli danej osoby wymaga\u0142o a\u017c 16 godzin treningu. Dzi\u015b wystarczy jedna godzina.<\/p>

Podczas sesji treningowej uczestnicy le\u017c\u0105 w skanerze fMRI i s\u0142uchaj\u0105 podcast\u00f3w lub ogl\u0105daj\u0105 filmy, a\u00a0AI uczy si\u0119 tego, jak ich m\u00f3zg reaguje na konkretne s\u0142owa i konteksty. Co istotne, dekoder nie odtwarza my\u015bli s\u0142owo w s\u0142owo, lecz generuje ich parafraz\u0119, oddaj\u0105c\u0105 og\u00f3lny sens przekazu.\u00a0<\/p>

Najbardziej zaskakuj\u0105ce jest to, \u017ce dekoder potrafi dzia\u0142a\u0107 nawet wtedy, gdy u\u017cytkownik ogl\u0105da niemy film \u2013 przewiduje powi\u0105zane znaczeniowo s\u0142owa i \u201erozumie\u201d kontekst wizualny. To oznacza, \u017ce AI nie tylko interpretuje j\u0119zyk, ale te\u017c odczytuje intencje stoj\u0105ce za obserwowanymi scenami.<\/p>

Co wi\u0119cej, system nie polega na jednym, konkretnym obszarze m\u00f3zgu. Je\u015bli jaka\u015b jego cz\u0119\u015b\u0107 zostanie uszkodzona, np. w wyniku udaru, AI nadal mo\u017ce dzia\u0142a\u0107, korzystaj\u0105c z innych region\u00f3w. To prze\u0142om dla os\u00f3b z afazj\u0105 i innymi zaburzeniami j\u0119zykowymi \u2013 daje im realn\u0105 szans\u0119 na odzyskanie zdolno\u015bci komunikacji.<\/p>

\u201eMo\u017cemy odtworzy\u0107 g\u0142\u00f3wn\u0105 my\u015bl\u2026 i \u015bledzi\u0107 jej rozw\u00f3j, nawet je\u015bli konkretne s\u0142owa zostan\u0105 utracone. Uwa\u017camy, \u017ce dekoder reprezentuje co\u015b bardziej fundamentalnego \u2013 co\u015b g\u0142\u0119bszego ni\u017c sam j\u0119zyk\u201d \u2013 wyja\u015bnia dr Alexander Huth, g\u0142\u00f3wny autor badania, na \u0142amach \u201eNature Neuroscience\u201d<\/mark><\/a>.<\/p>

R\u00f3\u017cne drogi do tego samego celu<\/strong><\/h4>

\u015awiat interfejs\u00f3w m\u00f3zg\u2013komputer (BCI) oferuje kilka r\u00f3\u017cnych podej\u015b\u0107 do komunikacji my\u015blami. Jak wypada nowy dekoder na tle innych technologii?<\/p>

Mo\u017cna by pomy\u015ble\u0107, \u017ce semantyczny dekoder konkuruje z Neuralinkiem Elona Muska, ale to zupe\u0142nie r\u00f3\u017cne kierunki. Neuralink opiera si\u0119 na wszczepianych chipach, kt\u00f3re odczytuj\u0105 aktywno\u015b\u0107 neuron\u00f3w i pozwalaj\u0105 sterowa\u0107 urz\u0105dzeniami za pomoc\u0105 my\u015bli. Jest jak bezprzewodowa myszka, kt\u00f3r\u0105 poruszamy przy pomocy m\u00f3zgu.<\/p>

Semantyczny dekoder jest nieinwazyjny, co oznacza, \u017ce nie trzeba niczego wszczepia\u0107, ale za to jego dok\u0142adno\u015b\u0107 jest na razie niestabilna. Z kolei Neuralink daje precyzj\u0119, ale wymaga operacji m\u00f3zgu. Wyb\u00f3r pomi\u0119dzy nimi to jak decyzja: MRI czy operacja m\u00f3zgu? <\/p>

Problem stanowi te\u017c mobilno\u015b\u0107. Skanery fMRI s\u0105 ogromne i zdecydowanie nie nadaj\u0105 si\u0119 do codziennego u\u017cytku, zesp\u00f3\u0142 badawczy pracuje jednak nad miniaturyzacj\u0105 tej technologii.<\/p>

Istniej\u0105 te\u017c inne rozwi\u0105zania, jak Cyber-Eye<\/mark><\/a> czy BrainGate<\/mark><\/a>, kt\u00f3re pomagaj\u0105 osobom sparali\u017cowanym w komunikacji z otoczeniem. Te technologie \u015bledz\u0105 ruch ga\u0142ek ocznych lub analizuj\u0105 fale EEG (aktywno\u015bci elektrycznej m\u00f3zgu). Wymagaj\u0105 jednak d\u0142ugiego treningu i precyzji w sterowaniu.<\/p>

Co przyniesie przysz\u0142o\u015b\u0107?<\/strong><\/h4>

Czy wkr\u00f3tce b\u0119dziemy pisa\u0107 maile si\u0142\u0105 my\u015bli? Na razie to jeszcze pie\u015b\u0144 przysz\u0142o\u015bci. Semantyczny dekoder nadal wymaga rozwi\u0105zania problem\u00f3w z precyzj\u0105 i zminiaturyzowaniem skomplikowanych skaner\u00f3w fMRI, z kolei Neuralink musi prze\u0142ama\u0107 bariery etyczne i technologiczne zwi\u0105zane z wszczepianiem chip\u00f3w, a Cyber-Eye i inne systemy \u015bledzenia wzroku maj\u0105 swoje ograniczenia.<\/p>

Jednak jedno jest pewne \u2013 granica mi\u0119dzy my\u015bl\u0105 a technologi\u0105 zaciera si\u0119 coraz bardziej, a interfejsy m\u00f3zg\u2013komputer z ka\u017cdym rokiem staj\u0105 si\u0119 coraz doskonalsze.\u00a0<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wyobra\u017a sobie technologi\u0119, kt\u00f3ra przekszta\u0142ca Twoje my\u015bli w tekst bez wypowiadania ani s\u0142owa \u2013 dzi\u0119ki AI i semantycznym dekoderom to ju\u017c rzeczywisto\u015b\u0107, kt\u00f3ra zmienia przysz\u0142o\u015b\u0107 komunikacji.<\/p>\n","protected":false},"author":234,"featured_media":9050,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"rank_math_lock_modified_date":false,"footnotes":""},"categories":[756,762],"tags":[83,607,610,609,611],"popular":[],"difficulty-level":[36],"ppma_author":[544],"class_list":["post-9049","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ai_branza","category-zdrowie","tag-ai","tag-dekoder-semantyczny","tag-fale-mozgowe","tag-fmri","tag-neuralink","difficulty-level-easy"],"acf":[],"authors":[{"term_id":544,"user_id":234,"is_guest":0,"slug":"joanna-kostecka","display_name":"Joanna Kostecka","avatar_url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ae43ac99602c46ef6be2602397c7de5877435d3d69dbab3f38579670340b696e?s=96&d=mm&r=g","first_name":"Joanna","last_name":"Kostecka","user_url":"","job_title":"","description":"Z wykszta\u0142cenia polonistka, graficzka, marketingowiec i wdro\u017ceniowiec rozwi\u0105za\u0144 AI. Prezeska Fundacji Fabryka Dobrych Projekt\u00f3w, propagatorka inkluzywno\u015bci. Entuzjastka AI i VR, szczeg\u00f3lnie w obszarze medycyny i healthcare."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9049","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/234"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9049"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9049\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9053,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9049\/revisions\/9053"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9050"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9049"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9049"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9049"},{"taxonomy":"popular","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/popular?post=9049"},{"taxonomy":"difficulty-level","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/difficulty-level?post=9049"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=9049"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}