{"id":8504,"date":"2025-02-04T17:00:00","date_gmt":"2025-02-04T16:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/haimagazine.com\/?p=8504"},"modified":"2025-06-26T10:02:18","modified_gmt":"2025-06-26T08:02:18","slug":"cyfrowe-oczy-jak-ai-zmienia-zycie-niewidomych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/ai_branza\/cyfrowe-oczy-jak-ai-zmienia-zycie-niewidomych\/","title":{"rendered":"\u201eCyfrowe oczy\u201d \u2013 jak AI zmienia \u017cycie niewidomych?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Do tej pory niewidomi pr\u00f3bowali radzi\u0107 sobie z pomoc\u0105 bia\u0142ej laski lub psa przewodnika. Ale oto nadchodzi technologia, kt\u00f3ra zmienia regu\u0142y gry.<\/strong><\/p><p>Wed\u0142ug raportu \u015awiatowej Organizacji Zdrowia (WHO) na zaburzenia wzroku cierpi ponad 2 miliardy ludzi. Z kolei z danych Polskiego Zwi\u0105zku Niewidomych wynika, \u017ce w naszym kraju jest oko\u0142o 1,75 miliona os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 narz\u0105du wzroku, ponad 100 tysi\u0119cy z nich ca\u0142kowicie nie widzi (s\u0105 niewidomi lub ociemniali). Dlaczego te liczby nas dziwi\u0105? Bo na co dzie\u0144 rzadko dostrzegamy osoby niewidome. Nie dlatego, \u017ce ich nie ma, ale dlatego, \u017ce cz\u0119sto nie wychodz\u0105 z domu. Unikaj\u0105 przestrzeni publicznej nie z w\u0142asnej woli, lecz z powodu barier, kt\u00f3re czyni\u0105 ich codzienno\u015b\u0107 trudniejsz\u0105, a czasem wr\u0119cz niemo\u017cliw\u0105 do pokonania.<\/p><p>Na szcz\u0119\u015bcie inteligentne okulary, aplikacje wspomagane przez AI, a nawet roboty-przewodnicy to przysz\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3ra dzieje si\u0119 teraz.<\/p><h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>\u015awiat na wyci\u0105gni\u0119cie\u2026 danych<\/strong><\/h4><p>Wyobra\u017a sobie, \u017ce stoisz na przystanku. Dzi\u0119ki inteligentnym okularom wiesz, kt\u00f3ry autobus w\u0142a\u015bnie podje\u017cd\u017ca, a w s\u0142uchawkach s\u0142yszysz dok\u0142adne wskaz\u00f3wki, jak dotrze\u0107 do celu. Tak dzia\u0142aj\u0105 urz\u0105dzenia ubieralne (<em>wearables<\/em>), kt\u00f3re wykorzystuj\u0105 AI, czujniki i zaawansowane technologie do przekszta\u0142cania otaczaj\u0105cego \u015bwiata w form\u0119 dost\u0119pnych danych d\u017awi\u0119kowych lub wizualnych.<\/p><p>Jednym z najciekawszych i prze\u0142omowych wynalazk\u00f3w s\u0105 okulary <strong>Ray-Ban Meta Glasses<\/strong>, efekt wsp\u00f3\u0142pracy Ray-Ban i Meta. Na pierwszy rzut oka to po prostu modne okulary, jednak je\u017celi spojrzysz nieco g\u0142\u0119biej, odkryjesz ukryt\u0105 w nich zaawansowan\u0105 technologi\u0119.<\/p><p>Dzi\u0119ki wbudowanym kamerom okulary \u201ewidz\u0105\u201d twarze, przedmioty, a nawet rozpoznaj\u0105 emocje ludzi. Wszystkie te informacje s\u0105 przekazywane przez wbudowanego asystenta g\u0142osowego Meta AI. Jakby tego by\u0142o ma\u0142o, okulary \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 z mediami spo\u0142eczno\u015bciowymi i umo\u017cliwiaj\u0105 rejestrowanie oraz udost\u0119pnianie wra\u017ce\u0144 w czasie rzeczywistym. Technologia zamkni\u0119ta w eleganckiej ramce? Czemu nie!<\/p><p>Sztuczna inteligencja w urz\u0105dzeniach takich jak <strong>Envision Glasses, Dot Lumen Glasses<\/strong> czy <strong>OrCam MyEye<\/strong> dzia\u0142a podobnie \u2013 jak cyfrowy wzrok. Zaawansowane algorytmy wizji komputerowej wykorzystuje si\u0119 do analizy obrazu w czasie rzeczywistym, dzi\u0119ki czemu okulary pozwalaj\u0105 na czytanie tekst\u00f3w, rozpoznawanie produkt\u00f3w w sklepie, a nawet wykrywanie przeszk\u00f3d na drodze. Niekt\u00f3re z nich, jak Dot Lumen Glasses, oferuj\u0105 przy tym dodatkow\u0105 funkcj\u0119 wibracyjnej informacji zwrotnej (<em>haptic feedback<\/em>) jako ostrze\u017cenia.<\/p><p>Dzi\u0119ki technologii Internetu Rzeczy (IoT) okulary komunikuj\u0105 si\u0119 te\u017c z innymi systemami, np. aplikacjami nawigacyjnymi czy domowymi asystentami. To szczeg\u00f3lnie wa\u017cne w kontek\u015bcie starzej\u0105cych si\u0119 spo\u0142ecze\u0144stw. Z wiekiem coraz wi\u0119cej os\u00f3b traci wzrok w wyniku schorze\u0144 takich jak za\u0107ma, zwyrodnienie plamki \u017c\u00f3\u0142tej czy cukrzyca.&nbsp;<\/p><p>Zaawansowana technologia AI, kt\u00f3ra umo\u017cliwia takie funkcje, wymaga du\u017cej mocy obliczeniowej, dlatego jej kluczowe elementy cz\u0119sto s\u0105 przenoszone do chmury. Dzi\u0119ki sieci 5G okulary mog\u0105 przesy\u0142a\u0107 dane do serwer\u00f3w, na kt\u00f3rych obrazy poddawane s\u0105 analizie, a teksty wyodr\u0119bniane. W rezultacie u\u017cytkownicy mog\u0105 nie tylko czyta\u0107 dokumenty czy opisy otoczenia, ale tak\u017ce wykonywa\u0107 po\u0142\u0105czenia wideo do bliskich w razie potrzeby pomocy.<\/p><h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Cyfrowy wzrok dla wszystkich?<\/strong><\/h4><p>Cho\u0107 wi\u0119kszo\u015b\u0107 wspomnianych innowacji powstaje z my\u015bl\u0105 o osobach z dysfunkcjami wzroku, ich potencja\u0142 wykracza daleko poza t\u0119 grup\u0119. Pomy\u015bl o okularach, kt\u00f3re nagrywaj\u0105 koncert, wystaw\u0119 czy wydarzenie sportowe \u2013 bez konieczno\u015bci wyci\u0105gania smartfona. W ko\u0144cu mo\u017cesz delektowa\u0107 si\u0119 chwil\u0105, nie trac\u0105c mo\u017cliwo\u015bci jej uwiecznienia. A mo\u017ce nie masz pomys\u0142u na obiad? Bez obaw! Okulary <strong>Orion<\/strong> pomog\u0105 Ci w kuchni. Rozpoznaj\u0105 zawarto\u015b\u0107 lod\u00f3wki, zaproponuj\u0105 przepis na podstawie dost\u0119pnych sk\u0142adnik\u00f3w i poprowadz\u0105 Ci\u0119 przez niego krok po kroku. A co najwa\u017cniejsze, pozwol\u0105 zachowa\u0107 wolne r\u0119ce, by\u015b m\u00f3g\u0142 swobodnie gotowa\u0107.<\/p><p>Cho\u0107 na tym etapie projekt Mety jest g\u0142\u00f3wnie skierowany do os\u00f3b widz\u0105cych, w przysz\u0142o\u015bci jego potencja\u0142 mo\u017ce zosta\u0107 wykorzystany tak\u017ce przez osoby z dysfunkcj\u0105 wzroku. Zastosowana technologia sterowania gestami i interfejs neuronowy mog\u0142yby otworzy\u0107 nowe mo\u017cliwo\u015bci dla niewidomych, pomaga\u0107 im w nawigacji i codziennych czynno\u015bciach.<\/p><h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Technologia, kt\u00f3ra prowadzi \u2013 od \u201esmart\u201d laski do robo-psa<\/strong><\/h4><p>Czy bia\u0142a laska dla niewidomych mo\u017ce by\u0107 inteligentna? Okazuje si\u0119, \u017ce tak! Wyposa\u017cona w zaawansowane sensory, GPS oraz AI, kt\u00f3re informuj\u0105 u\u017cytkownika o przeszkodach i otaczaj\u0105cych obiektach, mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 jego cyfrowym przewodnikiem.&nbsp;<\/p><p><strong>WeWALK Smart Cane<\/strong> to jedna z najbardziej zaawansowanych technologicznie lasek na rynku. Stworzona przez brytyjsk\u0105 firm\u0119, zadebiutowa\u0142a w 2019 roku, a nied\u0142ugo potem zosta\u0142a wyr\u00f3\u017cniona przez magazyn <em>Time<\/em> jako jeden z \u201enajlepszych wynalazk\u00f3w roku\u201d.&nbsp;<\/p><p>W 2024 roku WeWALK zaprezentowa\u0142 model Smart Cane 2, wyposa\u017cony w asystenta g\u0142osowego opartego na sztucznej inteligencji. Partnerstwo z firm\u0105 Moovit (kt\u00f3ra nale\u017cy do Intela), umo\u017cliwi\u0142o w\u0142\u0105czenie do aplikacji szczeg\u00f3\u0142owych danych o transporcie publicznym, takich jak rozk\u0142ad jazdy autobus\u00f3w czy informacje o najbli\u017cszych przystankach. Dzi\u0119ki jednemu przyciskowi umieszczonemu na lasce u\u017cytkownicy&nbsp; mog\u0105 planowa\u0107 trasy przejazd\u00f3w, korzysta\u0107 z nawigacji czy uzyskiwa\u0107 informacje o okolicznych restauracjach, sklepach i innych interesuj\u0105cych miejscach.<\/p><p>We wsp\u00f3\u0142pracy z TDK (Tokyo Denki Kagaku Kogyo, japo\u0144sk\u0105 firm\u0105 znan\u0105 przede wszystkim z produkcji zaawansowanych komponent\u00f3w elektronicznych) urz\u0105dzenie zosta\u0142o dodatkowo wzbogacone o czujniki ruchu oraz mikrofony, kt\u00f3re precyzyjnie rozpoznaj\u0105 polecenia g\u0142osowe, co sprawia, \u017ce obs\u0142uga laski jest wyj\u0105tkowo intuicyjna. Co wi\u0119cej, us\u0142uga WeASSIST umo\u017cliwia u\u017cytkownikom kontakt z przeszkolonymi agentami, kt\u00f3rzy zdalnie wspieraj\u0105 ich w nawigacji oraz pomagaj\u0105 w rozpoznawaniu obiekt\u00f3w na drodze.\u00a0<\/p><figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe loading=\"lazy\" title=\"WeWALK Smart Cane 2\" width=\"500\" height=\"281\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/w3RDUxCJWAU?feature=oembed&#038;enablejsapi=1&#038;origin=https:\/\/haimagazine.com\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe>\n<\/div><\/figure><p><strong>BAWA Cane <\/strong>to kolejna nowoczesna laska, opracowana przez rodze\u0144stwo Daniela i Stell\u0119 Vong. Zosta\u0142a stworzona z my\u015bl\u0105 o u\u0142atwieniu samodzielnego poruszania si\u0119 osobom niewidomym, a inspiracj\u0105 do jej powstania by\u0142a zmar\u0142a babcia tw\u00f3rc\u00f3w, kt\u00f3ra cierpia\u0142a na za\u0107m\u0119 i jaskr\u0119. Punkt wyj\u015bcia stanowi\u0142y ograniczenia standardowych bia\u0142ych lasek, kt\u00f3re wykrywaj\u0105 przeszkody jedynie na poziomie pod\u0142ogi i w bliskiej odleg\u0142o\u015bci (w\u0142a\u015bciwie dopiero w kontakcie z przeszkod\u0105). Z kolei BAWA Cane wyposa\u017cona w czujniki IoT (<em>Internet of Things<\/em>) i zaawansowane algorytmy analizy danych, wykrywa przeszkody w odleg\u0142o\u015bci od 1 do 2 metr\u00f3w, zar\u00f3wno na poziomie pod\u0142ogi, jak i powy\u017cej kolan. U\u017cytkownik otrzymuje informacje za pomoc\u0105 sygna\u0142\u00f3w d\u017awi\u0119kowych, co znacznie zwi\u0119ksza jego bezpiecze\u0144stwo i komfort. Urz\u0105dzenie jest przy tym na tyle precyzyjne, \u017ce potrafi zidentyfikowa\u0107 zar\u00f3wno ma\u0142e przedmioty, takie jak pi\u0142ka tenisowa, jak i wi\u0119ksze obiekty pokroju znaku drogowego. Dodatkowo laska oferuje funkcje nawigacji g\u0142osowej, personalizacji oraz przewidywania \u2013 niewidomy mo\u017ce na przyk\u0142ad oznaczy\u0107 wi\u0119ksze przeszkody, by w przysz\u0142o\u015bci unikn\u0105\u0107 kolizji.<\/p><p>Robo-pies zamiast psa przewodnika? W laboratoriach ETH w Zurychu grupa m\u0142odych naukowc\u00f3w stworzy\u0142a \u201erobo-psy\u201d \u2013 autonomiczne roboty wyposa\u017cone w sztuczn\u0105 inteligencj\u0119 (m.in. funkcj\u0119 przetwarzania obrazu w czasie rzeczywistym) i sensory, dzi\u0119ki kt\u00f3rym mog\u0105 prowadzi\u0107 u\u017cytkownika przez skomplikowane trasy czy dynamiczny ruch uliczny.&nbsp; Co wi\u0119cej, nie potrzeba \u017cadnych joystick\u00f3w, pilot\u00f3w czy dodatkowego sterowania.<\/p><figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/haimagazine.com\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/robodog2-1024x683.jpg\" alt=\"Czworono\u017cny robot przypominaj\u0105cy psa prowadzi m\u0119\u017cczyzn\u0119, kt\u00f3ry trzyma go za metalowy uchwyt, w tle pomieszczenie przemys\u0142owe. \" class=\"wp-image-8508\" style=\"width:1234px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/haimagazine.com\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/robodog2-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/haimagazine.com\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/robodog2-300x200.jpg 300w, https:\/\/haimagazine.com\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/robodog2-768x512.jpg 768w, https:\/\/haimagazine.com\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/robodog2-600x400.jpg 600w, https:\/\/haimagazine.com\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/robodog2.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">\u0179r\u00f3d\u0142o: <a href=\"https:\/\/wired.me\/technology\/robodog-guide-visually-impaired\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/wired.me\/technology\/robodog-guide-visually-impaired\/<\/a><\/figcaption><\/figure><p>Szkolenie tradycyjnych ps\u00f3w przewodnik\u00f3w wymaga czasu, zasob\u00f3w i specjalistycznego wsparcia. Te \u017cywe stworzenia, podobnie jak ludzie, potrzebuj\u0105 regularnych przerw na odpoczynek i regeneracj\u0119. Dodatkowo ich zdolno\u015b\u0107 do utrzymania koncentracji jest bardzo zr\u00f3\u017cnicowana, co wp\u0142ywa na d\u0142ugo\u015b\u0107 ich \u201eczasu pracy\u201d. Robo-psy mog\u0105 by\u0107 \u0142atwiej dost\u0119pn\u0105 i bardziej ekonomiczn\u0105 alternatyw\u0105.<\/p><p>Cho\u0107 technologia jest jeszcze w fazie test\u00f3w, zesp\u00f3\u0142 wsp\u00f3\u0142pracuje ze stowarzyszeniami os\u00f3b niewidomych, dzi\u0119ki czemu zbiera opinie i sugestie, kt\u00f3re pomog\u0105 j\u0105 udoskonali\u0107.<\/p><h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Oczy szeroko otwarte\u2026 na przysz\u0142o\u015b\u0107<\/strong><\/h4><p>Ka\u017cde z tych rozwi\u0105za\u0144 to krok w stron\u0119 \u015bwiata, w kt\u00f3rym niewidzialne staje si\u0119 widzialne \u2013 przynajmniej w sensie technologicznym. Im wi\u0119cej narz\u0119dzi, kt\u00f3re to umo\u017cliwiaj\u0105, tym wi\u0119ksza szansa na pe\u0142n\u0105 integracj\u0119 os\u00f3b z dysfunkcjami wzroku w \u017cycie spo\u0142eczne. AI nie zast\u0105pi cz\u0142owieka, ale mo\u017ce by\u0107 jego niezawodnym partnerem i codziennym asystentem (a wiadomo, \u017ce asysta os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 to w dzisiejszych czasach towar deficytowy).&nbsp;<\/p><p>Mo\u017ce warto otworzy\u0107 (nie-cyfrowe) oczy na przysz\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 oferuje nam sztuczna inteligencja?<\/p><p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wyobra\u017a sobie dzie\u0144, w kt\u00f3rym wszystko znika w ciemno\u015bci. Ka\u017cdy krok, ka\u017cda chwila to walka o orientacj\u0119, bezpiecze\u0144stwo, godno\u015b\u0107. Dla wielu niewidomych taki dzie\u0144 trwa ca\u0142e \u017cycie. <\/p>\n","protected":false},"author":234,"featured_media":8512,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"rank_math_lock_modified_date":false,"footnotes":""},"categories":[756,762],"tags":[545,561,547,548,557,559,562],"popular":[],"difficulty-level":[36],"ppma_author":[544],"class_list":["post-8504","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ai_branza","category-zdrowie","tag-ai-dla-niewidomych","tag-autonomiczne-roboty","tag-dostepnosc-technologiczna","tag-innowacje-dla-niewidomych","tag-rehabilitacja-z-ai","tag-robo-psy","tag-roboty-asystujace","difficulty-level-easy"],"acf":[],"authors":[{"term_id":544,"user_id":234,"is_guest":0,"slug":"joanna-kostecka","display_name":"Joanna Kostecka","avatar_url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ae43ac99602c46ef6be2602397c7de5877435d3d69dbab3f38579670340b696e?s=96&d=mm&r=g","first_name":"Joanna","last_name":"Kostecka","user_url":"","job_title":"","description":"Z wykszta\u0142cenia polonistka, graficzka, marketingowiec i wdro\u017ceniowiec rozwi\u0105za\u0144 AI. Prezeska Fundacji Fabryka Dobrych Projekt\u00f3w, propagatorka inkluzywno\u015bci. Entuzjastka AI i VR, szczeg\u00f3lnie w obszarze medycyny i healthcare."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8504","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/234"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8504"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8504\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8568,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8504\/revisions\/8568"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8512"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8504"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8504"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8504"},{"taxonomy":"popular","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/popular?post=8504"},{"taxonomy":"difficulty-level","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/difficulty-level?post=8504"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=8504"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}