{"id":8308,"date":"2025-01-30T17:11:51","date_gmt":"2025-01-30T16:11:51","guid":{"rendered":"https:\/\/haimagazine.com\/?p=8308"},"modified":"2025-06-26T10:03:41","modified_gmt":"2025-06-26T08:03:41","slug":"ai-w-dobie-ochrony-klimatycznej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/ai_branza\/ai-w-dobie-ochrony-klimatycznej\/","title":{"rendered":"AI: T\u0119czowy Wojownik czy Klimatyczny Wandal?"},"content":{"rendered":"<p>Obserwuj\u0105c doniesienia medialne, mo\u017cemy odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie, \u017ce sztuczna inteligencja staje si\u0119 kolejnym przedmiotem gor\u0105cej dyskusji w kontek\u015bcie wp\u0142ywu na \u015brodowisko. W wielu wypowiedziach silnie akcentuje si\u0119 przede wszystkim potencjalne zagro\u017cenia czy wysoki koszt energetyczny, natomiast pozytywne aspekty najcz\u0119\u015bciej bywaj\u0105 po prostu pomijane. Tego typu narracja mo\u017ce by\u0107 wynikiem naturalnej ludzkiej reakcji na nieznane. Mo\u017ce wynika\u0107 z niepewno\u015bci zwi\u0105zanej z konieczno\u015bci\u0105 dostosowania si\u0119 do nowych reali\u00f3w.<\/p><p>W niniejszym tek\u015bcie spr\u00f3buj\u0119 przedstawi\u0107 zar\u00f3wno argumenty zwolennik\u00f3w, jak i przeciwnik\u00f3w rozwi\u0105za\u0144 opartych na sztucznej inteligencji. Celowo nie przytaczam jednak szczeg\u00f3\u0142owych liczb dotycz\u0105cych wp\u0142ywu AI na \u015brodowisko, gdy\u017c na ten moment brakuje rzetelnych, pe\u0142nych danych.&nbsp; A przytaczanie danych niepe\u0142nych mo\u017ce doprowadzi\u0107 do b\u0142\u0119dnych wniosk\u00f3w.<\/p><p>Zacznijmy od pozytyw\u00f3w.<\/p><h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>AI w s\u0142u\u017cbie Matki Ziemi<\/strong><\/h4><p>Wiemy, \u017ce sytuacja, w jakiej znajduje si\u0119 nasza planeta wymaga zdecydowanej poprawy. Stworzenie symulacji funkcjonowania ekosystemu, kt\u00f3ra umo\u017cliwi przewidywanie skutk\u00f3w dzia\u0142a\u0144 cz\u0142owieka wymaga przetworzenia niewyobra\u017calnej ilo\u015bci danych z ogromnej liczby sensor\u00f3w. Skuteczne zarz\u0105dzanie tak skomplikowan\u0105 struktur\u0105 jest skrajnie trudne. Zw\u0142aszcza bez pomocy sztucznej inteligencji. AI mo\u017ce pom\u00f3c nie tylko w przewidywaniu, ale i naprawie negatywnych skutk\u00f3w. O jej zastosowaniach w badaniach nad klimatem przeczytamy m.in. na \u0142amach <a href=\"https:\/\/www.nature.com\/articles\/s41561-024-01527-w\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><mark style=\"background-color:#82D65E\" class=\"has-inline-color\">Nature<\/mark><\/a> czy <a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/abs\/pii\/S036054422402601X\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><mark style=\"background-color:#82D65E\" class=\"has-inline-color\">ScienceDirect<\/mark><\/a>.<\/p><figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe loading=\"lazy\" title=\"AI for Good - Sustainability\" width=\"500\" height=\"281\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/mJ6rjJiIHyo?feature=oembed&#038;enablejsapi=1&#038;origin=https:\/\/haimagazine.com\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe>\n<\/div><\/figure><h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>AI obserwuje zmiany klimatu<\/strong><\/h4><p>Dzi\u0119ki sztucznej inteligencji opracowano <a href=\"https:\/\/www.nature.com\/articles\/s41467-024-53464-2\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><mark style=\"background-color:#82D65E\" class=\"has-inline-color\">nowatorsk\u0105 metod\u0119 rekonstrukcji historycznych danych o ekstremach klimatycznych<\/mark><\/a> w Europie w latach 1901 &#8211; 2018. Tradycyjne metody statystyczne, z kt\u00f3rych korzystano do tej pory, by\u0142y dalekie od idea\u0142u. Z powodu luk w danych, zw\u0142aszcza w pierwszej po\u0142owie XX wieku,&nbsp; wyniki dostarczane przez te modele, nie by\u0142y wystarczaj\u0105co dok\u0142adne. Dopiero uzyskane z pomoc\u0105 AI rezultaty pokaza\u0142y precyzyjne trendy (czasowe i przestrzenne) ekstremalnych temperatur. Ta wiedza pozwala nam na lepsze modelowanie ryzyk i tworzenie skuteczniejszych polityk klimatycznych.&nbsp;&nbsp;<\/p><h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>AI na stra\u017cy zasob\u00f3w i bior\u00f3\u017cnorodno\u015bci<\/strong><\/h4><p>Monitorowanie populacji owad\u00f3w to niezwykle trudna sprawa. Klasyfikacji nie u\u0142atwiaj\u0105 niewielkie rozmiary, ruchliwo\u015b\u0107 i nieznana liczba gatunk\u00f3w. Firmy Capgemini, Naturalis Biodiversity Center i AWS wykorzystuj\u0105 analiz\u0119 d\u017awi\u0119k\u00f3w wydawanych przez owady do identyfikacji i \u015bledzenia ich liczby. To z kolei powinno pom\u00f3c podejmowa\u0107 lepsze decyzje w zakresie ochrony bior\u00f3\u017cnorodno\u015bci i zapobieganiu katastrofalnemu spadkowi populacji owad\u00f3w.<\/p><figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe loading=\"lazy\" title=\"The Biodiversity Buzz - protecting insect biodiversity through Data &amp; AI\" width=\"500\" height=\"281\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/oyo_aV-KsMM?feature=oembed&#038;enablejsapi=1&#038;origin=https:\/\/haimagazine.com\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe>\n<\/div><\/figure><h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>AI pomaga w walce z po\u017carami<\/strong><\/h4><p>Naukowcy z uniwersytet\u00f3w w Bangladeszu i Malezji stworzyli z kolei <a href=\"https:\/\/www.mdpi.com\/2504-446X\/8\/9\/483\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><mark style=\"background-color:#82D65E\" class=\"has-inline-color\">system detekcji po\u017car\u00f3w<\/mark><\/a>, kt\u00f3ry pracuje w czasie rzeczywistym. Przy wykorzystaniu zbioru danych z obrazami po\u017car\u00f3w wyszkolili lekki model g\u0142\u0119bokiego uczenia si\u0119 na bazie <a href=\"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/hai-magazine\/yolo-jeden-rzut-oka-wystarczy\/\"><mark style=\"background-color:#82D65E\" class=\"has-inline-color\">systemu YOLO<\/mark><\/a>. Model ten jest na tyle oszcz\u0119dny, \u017ce pracuje na jednop\u0142ytkowym mikrokomputerze <a href=\"https:\/\/www.theverge.com\/2024\/8\/19\/24223494\/raspberry-pi-5-cheaper-2gb-option?utm_source=chatgpt.com\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><mark style=\"background-color:#82D65E\" class=\"has-inline-color\">Raspberry Pi 5<\/mark><\/a>, kt\u00f3ry to komputer zosta\u0142 sprz\u0119\u017cony z dronem DJI F450. Stworzony system detekcji po\u017car\u00f3w zosta\u0142 przetestowany w r\u00f3\u017cnych \u201escenariuszach\u201d, takich jak po\u017cary wewn\u0119trzne (w budynkach, obiektach przemys\u0142owych), po\u017cary na otwartych przestrzeniach czy te spowodowane czynnikami naturalnymi. Po wdro\u017ceniu system osi\u0105gn\u0105\u0142 dok\u0142adno\u015b\u0107 wykrywania rz\u0119du 89,23%.&nbsp;<\/p><p>No dobrze, to teraz pora na negatywy.<\/p><h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Mroczna strona AI \u2013 energetyczny potw\u00f3r i wodny smok<\/strong><\/h4><p>Szef firmy Meta podobno powiedzia\u0142, \u017ce pieni\u0105dze gigantom technologicznym pewno si\u0119 nie sko\u0144cz\u0105. Ale pr\u0105d mo\u017ce ju\u017c tak. Pozwol\u0119 sobie doda\u0107, \u017ce mo\u017ce im zabrakn\u0105\u0107 r\u00f3wnie\u017c s\u0142odkiej wody do ch\u0142odzenia ogromnych centr\u00f3w magazynowania i przetwarzania danych.&nbsp;<\/p><h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>AI \u2013 po\u017ceracz energii?<\/strong><\/h4><p>Sztuczna inteligencja i centra danych s\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 tera\u017aniejszo\u015bci i b\u0119d\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 naszej przysz\u0142o\u015bci. Niestety produkcja i przesy\u0142anie energii nie nad\u0105\u017caj\u0105 z zaspokajaniem zwi\u0119kszonego popytu. Do tej pory kwesti\u0119 bezpiecze\u0144stwa energetycznego traktowali\u015bmy jako domen\u0119 dzia\u0142a\u0144 w\u0142adz pa\u0144stwowych. Dodatkowo bran\u017ca energetyczna jest wyj\u0105tkowo kapita\u0142och\u0142onna i wymaga ci\u0105g\u0142ej rozbudowy, modernizacji i konserwacji, a sterowanie takim molochem przez \u015brednio wydajny aparat pa\u0144stwowy cechuje du\u017ca bezw\u0142adno\u015b\u0107. Dodatkowo musimy pami\u0119ta\u0107 o tym, \u017ce dzia\u0142ania polityk\u00f3w bywaj\u0105 cz\u0119sto koniukturalne. Vide przyk\u0142ad naszego zachodniego s\u0105siada, kt\u00f3ry na fali histerii po katastrofie w Fukushimie, zamkn\u0105\u0142 swoje si\u0142ownie atomowe i teraz jest zmuszony ponownie uruchamia\u0107 szkodliwe dla \u015brodowiska elektrownie w\u0119glowe. <\/p><p>W efekcie globalnie dysponujemy \u015brednio wydajnymi systemami produkcji i przesy\u0142u pr\u0105du. A <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=Zp4DlT4W-AY\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><mark style=\"background-color:#82D65E\" class=\"has-inline-color\">cywilizacyjny rozw\u00f3j wymaga energi<\/mark><\/a>i. Sztuczna inteligencja i infrastruktura z ni\u0105 zwi\u0105zana s\u0105 najszybciej rosn\u0105cymi odbiorcami, a zabezpieczenie ich potrzeb jest naszym cywilizacyjnym imperatywem. AI nap\u0119dza kluczowe innowacje w \u015bwiatowej gospodarce. Brak stabilnego zasilania oznacza spowolnienie lub zahamowanie post\u0119pu technologicznego, kt\u00f3ry wp\u0142ywa na poziom \u017cycia nas wszystkich. Teraz i w przysz\u0142o\u015bci.<\/p><h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>ChatGPT \u2013 woda w Algorytmie?<\/strong><\/h4><p>Wspomnia\u0142em ju\u017c o tym, \u017ce woda jest kolejnym zasobem deficytowym, kt\u00f3ry media wi\u0105\u017c\u0105 z nowymi technologiami. Centra danych to du\u017ce obiekty pe\u0142ne serwer\u00f3w zawieraj\u0105cych uk\u0142ady scalone, kt\u00f3re przechowuj\u0105 i przetwarzaj\u0105 dane. Te ostatnie, bez odpowiedniego ch\u0142odzenia przegrzewaj\u0105 si\u0119 i psuj\u0105. Kiedy\u015b by\u0142y ch\u0142odzone tylko powietrzem, jednak wzrost wymaga\u0144 termicznych wymusi\u0142 zmian\u0119. Zacz\u0119to stosowa\u0107 wod\u0119, kt\u00f3ra jest najwydajniejszym z niek\u0142opotliwych medi\u00f3w ch\u0142odz\u0105cych. Naukowcy z Uniwersytetu Missouri opracowali <a href=\"https:\/\/techxplore.com\/news\/2024-07-cool-solution-generation-cooling-centers.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><mark style=\"background-color:#82D65E\" class=\"has-inline-color\">system ch\u0142odzenia dwufazowego<\/mark><\/a>, kt\u00f3ry wykorzystuje zmian\u0119 fazy (wrzenie i parowanie) do poprawy odprowadzania ciep\u0142a z chip\u00f3w serwerowych. System ten mo\u017ce dzia\u0142a\u0107 pasywnie i zu\u017cywa\u0107 minimaln\u0105 ilo\u015b\u0107 energii przy niskich wymaganiach ch\u0142odzenia. Z kolei gdy potrzebne jest wy\u017csze ch\u0142odzenie, aktywuje si\u0119 pompa mechaniczna. Wst\u0119pne testy wskazuj\u0105, \u017ce to podej\u015bcie drastycznie zmniejsza zu\u017cycie energii na ch\u0142odzenie.<\/p><p> Dodatkowym ograniczeniem wody jest jej przewodno\u015b\u0107&nbsp;elektryczna. Aktualnie badacze sprawdzaj\u0105 oleje mineralne i syntetyczne w nowych podej\u015bciach do ch\u0142odzenia ciecz\u0105: <a href=\"https:\/\/digitalisationworld.com\/blog\/58026\/data-centre-cooling-for-ai-workloads\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><mark style=\"background-color:#82D65E\" class=\"has-inline-color\">ch\u0142odzeniu zanurzeniowym i ch\u0142odzeniu bezpo\u015brednim<\/mark><\/a>. To pierwsze polega na zatopieniu sprz\u0119tu IT w cieczy ch\u0142odz\u0105cej. Ciep\u0142o jest odbierane bezpo\u015brednio z komponent\u00f3w. Druga metoda z kolei opiera si\u0119 na dostarczaniu ch\u0142odziwa bezpo\u015brednio do generuj\u0105cych ciep\u0142o uk\u0142ad\u00f3w. Poch\u0142anianie ciep\u0142a u \u017ar\u00f3d\u0142a poprawia wydajno\u015b\u0107 ch\u0142odzenia.<\/p><p>Pojawienie si\u0119 nowych metod umo\u017cliwia zastosowanie metody \u201emix-and-match\u201d, kt\u00f3ra pozwala zoptymalizowa\u0107 proces ch\u0142odzenia.<\/p><p><\/p><p>Jak Ujarzmi\u0107 Besti\u0119? \u015acie\u017cki Ku Zr\u00f3wnowa\u017conej AI<\/p><h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Mniej znaczy wi\u0119cej \u2013 mniejsze modele AI w akcji<\/strong><\/h4><p>Wspomnia\u0142em wcze\u015bniej o pochodz\u0105cym z Azji projekcie <a href=\"https:\/\/www.mdpi.com\/2504-446X\/8\/9\/483\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><mark style=\"background-color:#82D65E\" class=\"has-inline-color\">systemu detekcji po\u017car\u00f3w<\/mark><\/a>, w kt\u00f3rym zastosowano lekki model g\u0142\u0119bokiego uczenia si\u0119. Tego typu modele s\u0105 zoptymalizowane pod k\u0105tem wydajno\u015bci, szybko\u015bci dzia\u0142ania i mniejszych wymaga\u0144 obliczeniowych, a co za tym idzie, s\u0105 wydajniejsze energetycznie. Znajduj\u0105 one zastosowanie wsz\u0119dzie tam, gdzie dost\u0119p do zasob\u00f3w sprz\u0119towych jest lub powinien by\u0107 ograniczony. My\u015bl\u0119 o aplikacjach mobilnych (np. smartfony), IoT czyli internecie rzeczy (np. m\u0105dra lod\u00f3wka), robotyce i innych dziedzinach, kt\u00f3re dopiero si\u0119 pojawi\u0105. Szerokie zastosowanie optymalnych energetycznie modeli znacz\u0105co ograniczy wykorzystanie zasob\u00f3w \u015brodowiska.<\/p><h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Kwantyzacja &#8211; mniej dok\u0142adnie, ale r\u00f3wnie skutecznie<\/strong><\/h4><p><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=qqN63hbziaI\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><mark style=\"background-color:#82D65E\" class=\"has-inline-color\">Kwantyzacja du\u017cych modeli j\u0119zykowych<\/mark><\/a> ma na celu zmniejszenie rozmiaru przy jednoczesnym zwi\u0119kszeniu wydajno\u015bci obliczeniowej. W skr\u00f3cie polega to na konwersji pewnych parametr\u00f3w modeli z wysokiej precyzji na ni\u017csz\u0105. Parametry s\u0105 zwykle przechowywane jako 32-bitowa liczba zmiennoprzecinkowa. Je\u015bli dokonamy konwersji na 16-bitow\u0105 lub 8-bitow\u0105 (liczba ca\u0142kowita), zmniejszy si\u0119 zu\u017cycie pami\u0119ci, a szybko\u015b\u0107 oblicze\u0144 wzro\u015bnie. W efekcie zu\u017cyjemy mniej energii.&nbsp;<\/p><h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>AI &#8211; S\u0142uga, Pan czy Partner<\/strong><\/h4><p>Moim skromnym zdaniem pytanie o relacje \u015brodowisko &#8211; sztuczna inteligencja, jest pytaniem o przysz\u0142o\u015b\u0107 powi\u0105za\u0144 sztucznej inteligencji z cz\u0142owiekiem. Lubi\u0119 studiowa\u0107 histori\u0119 i ta nastraja mnie optymistycznie. Jestem przekonany, \u017ce z etapu, w kt\u00f3rym AI s\u0142u\u017cy nam jedynie jako narz\u0119dzie, powoli zmierzamy w stron\u0119 partnerstwa. I to na ka\u017cdym poziomie, od codziennego \u017cycia pocz\u0105wszy, a sko\u0144czywszy na szeroko poj\u0119tym rozwoju cywilizacyjnym. By\u0107 mo\u017ce po drodze b\u0119dziemy musieli nieco <a href=\"https:\/\/spectrum.ieee.org\/isaac-asimov-robotics?fbclid=IwY2xjawH7J_VleHRuA2FlbQIxMAABHezfu8jUQV33A9xQVkV4hhSjLQyScwD11YKCGuXW2k9pJPjNjgKhf_ArBA_aem_JQD-Z_EFwGySDox2WjkWnA\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><mark style=\"background-color:#82D65E\" class=\"has-inline-color\">zmodyfikowa\u0107 prawa robotyki stworzone w pierwszej po\u0142owie ubieg\u0142ego wieku przez Isaaca Asimowa<\/mark><\/a>.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u015arodowisko a AI &#8211; wzajemne relacje<\/p>\n","protected":false},"author":57,"featured_media":8441,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"rank_math_lock_modified_date":false,"footnotes":""},"categories":[756,758],"tags":[83,216,108],"popular":[],"difficulty-level":[36],"ppma_author":[345],"class_list":["post-8308","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ai_branza","category-biznes","tag-ai","tag-ai-ethics","tag-trendy","difficulty-level-easy"],"acf":[],"authors":[{"term_id":345,"user_id":57,"is_guest":0,"slug":"adam-jedrusyna","display_name":"Adam J\u0119drusyna","avatar_url":{"url":"https:\/\/haimagazine.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/profile.jpg","url2x":"https:\/\/haimagazine.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/profile.jpg"},"first_name":"Adam","last_name":"J\u0119drusyna","user_url":"","job_title":"","description":"Fan nowych technologii i historii. Z natury stoik i minimalista."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8308","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/57"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8308"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8308\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8439,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8308\/revisions\/8439"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8441"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8308"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8308"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8308"},{"taxonomy":"popular","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/popular?post=8308"},{"taxonomy":"difficulty-level","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/difficulty-level?post=8308"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=8308"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}