{"id":5834,"date":"2024-10-10T08:03:31","date_gmt":"2024-10-10T06:03:31","guid":{"rendered":"https:\/\/haimagazine.com\/?p=5834"},"modified":"2025-06-26T13:25:32","modified_gmt":"2025-06-26T11:25:32","slug":"nagroda-nobla-z-fizyki-za-przelomowe-badania-nad-sztuczna-inteligencja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/ai_news\/nagroda-nobla-z-fizyki-za-przelomowe-badania-nad-sztuczna-inteligencja\/","title":{"rendered":"Nagroda Nobla z fizyki za prze\u0142omowe badania nad sztuczn\u0105 inteligencj\u0105"},"content":{"rendered":"<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>Sztuczne sieci neuronowe to systemy inspirowane ludzkim m\u00f3zgiem, zdolne do nauki na podstawie ogromnych zbior\u00f3w danych, kt\u00f3ra to zdolno\u015b\u0107 pozwala im efektywnie i adaptacyjnie rozwi\u0105zywa\u0107 z\u0142o\u017cone problemy. Prace noblist\u00f3w sprawi\u0142y, \u017ce temat sztucznej inteligencji po raz pierwszy pojawi\u0142 si\u0119 na tak presti\u017cowej arenie.<\/em><\/strong><\/p><h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Odkrycia noblist\u00f3w Hopfielda i Hintona<\/strong><\/h4><p class=\"wp-block-paragraph\">W 1982 roku John J. Hopfield przedstawi\u0142 spos\u00f3b, w jaki sztuczne sieci neuronowe mog\u0105 zapisywa\u0107 i odtwarza\u0107 informacje. Wszystko opiera\u0142o si\u0119 o pami\u0119\u0107 asocjacyjn\u0105, czyli taki rodzaj pami\u0119ci, kt\u00f3ry pozwala na odtwarzanie informacji na podstawie cz\u0119\u015bciowych lub niekompletnych danych. <strong>Praca Hopfielda umo\u017cliwi\u0142a stworzenie sztucznej pami\u0119ci, kt\u00f3ra dzia\u0142a podobnie do ludzkiej \u2013 tj. potrafi odtworzy\u0107 informacje nawet wtedy, gdy s\u0105 one niepe\u0142ne lub zniekszta\u0142cone.<\/strong> Hopfield inspirowa\u0142 si\u0119 fizycznymi modelami, kt\u00f3re bada\u0142y, jak atomy w materia\u0142ach magnetycznych wp\u0142ywaj\u0105 na siebie nawzajem.<\/p><p class=\"wp-block-paragraph\">Drugi z noblist\u00f3w, Geoffrey E. Hinton, rozbudowa\u0142 model Hopfielda, wykorzystuj\u0105c narz\u0119dzia fizyki statystycznej. W 1985 roku, wsp\u00f3lnie z Terrence&#8217;em Sejnowskim, zaproponowali tzw. maszyn\u0119 Boltzmanna, kt\u00f3ra \u2013 bazuj\u0105c na metodach statystycznych opracowanych przez fizyka Ludwiga Boltzmanna \u2013 pozwala\u0142a analizowa\u0107 skomplikowane uk\u0142ady neuronowe. .<\/p><h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Fundamenty wsp\u00f3\u0142czesnej rewolucji uczenia maszynowego<\/strong><\/h4><p class=\"wp-block-paragraph\">Prace Hopfielda i Hintona stanowi\u0142y podstawy wsp\u00f3\u0142czesnej rewolucji w obszarze uczenia maszynowego, kt\u00f3ra to rewolucja nabra\u0142a tempa oko\u0142o 2010 roku. W 2022 roku \u2013 z okazji debiutu ChatGPT od OpenAI \u2013 mogli\u015bmy zobaczy\u0107 skal\u0119 efekt\u00f3w tych prac.<\/p><p class=\"wp-block-paragraph\">Szeroki dost\u0119p do internetu i wzrost mocy obliczeniowej komputer\u00f3w umo\u017cliwi\u0142y przetwarzanie ogromnych ilo\u015bci danych. Dzi\u0119ki temu wsp\u00f3\u0142czesne modele sztucznej inteligencji, takie jak ChatGPT, maj\u0105 biliony parametr\u00f3w i odgrywaj\u0105 kluczow\u0105 rol\u0119 w wsp\u00f3\u0142czesnym \u015bwiecie.<\/p><h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Wsp\u00f3\u0142praca fizyki i sztucznej inteligencji<\/strong><\/h4><p class=\"wp-block-paragraph\">Uczenie maszynowe znajduje szerokie zastosowanie w fizyce, na przyk\u0142ad w analizie danych z eksperyment\u00f3w dotycz\u0105cych cz\u0105stek elementarnych, w redukcji szum\u00f3w w pomiarach fal grawitacyjnych, a tak\u017ce w przewidywaniu w\u0142a\u015bciwo\u015bci biomoleku\u0142 i tworzeniu nowych materia\u0142\u00f3w.<\/p><p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nagroda Nobla przyznana Hopfieldowi i Hintonowi pokazuje, jak korzystny mo\u017ce by\u0107 maria\u017c fizyki ze sztuczn\u0105 inteligencj\u0105.<\/strong> Jak zauwa\u017cy\u0142a Ellen Moons, przewodnicz\u0105ca Komitetu Noblowskiego,ju\u017c teraz praca laureat\u00f3w przynosi wielkie korzy\u015bci w badaniach naukowych. A przecie\u017c to dopiero pocz\u0105tek mo\u017cliwo\u015bci tej technologii.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W 2024 roku nagrod\u0119 Nobla z fizyki otrzymali John J. Hopfield i Geoffrey E. Hinton za odkrycia, kt\u00f3re umo\u017cliwi\u0142y rozw\u00f3j uczenia maszynowego z wykorzystaniem sztucznych sieci neuronowych.<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":6161,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"rank_math_lock_modified_date":false,"footnotes":""},"categories":[755],"tags":[290,152,292,291],"popular":[],"difficulty-level":[38],"ppma_author":[660],"class_list":["post-5834","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ai_news","tag-nobel","tag-sztuczna-inteligencja","tag-sztuczne-sieci-neuronowe","tag-uczenie-maszynowe","difficulty-level-medium"],"acf":[],"authors":[{"term_id":660,"user_id":8,"is_guest":0,"slug":"kamil-swidzinski","display_name":"Kamil \u015awidzi\u0144ski","avatar_url":{"url":"https:\/\/haimagazine.com\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/freepik__retouch__63609.png","url2x":"https:\/\/haimagazine.com\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/freepik__retouch__63609.png"},"first_name":"Kamil","last_name":"\u015awidzi\u0144ski","user_url":"","job_title":"","description":"\u015aledz\u0119 najnowsze technologiczne trendy, w tym AI. Jako Innovation Manager jestem blisko nowych rozwi\u0105za\u0144 wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105c ze startupami."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5834","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5834"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5834\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5839,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5834\/revisions\/5839"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6161"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5834"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5834"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5834"},{"taxonomy":"popular","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/popular?post=5834"},{"taxonomy":"difficulty-level","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/difficulty-level?post=5834"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=5834"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}