{"id":4598,"date":"2024-09-20T14:48:50","date_gmt":"2024-09-20T14:48:50","guid":{"rendered":"https:\/\/haimagazine.com\/?p=4598"},"modified":"2025-06-26T13:55:49","modified_gmt":"2025-06-26T11:55:49","slug":"szwajcarska-bazylea-otworzyla-sie-na-sztuke-cyfrowa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/ai_lifestyle\/szwajcarska-bazylea-otworzyla-sie-na-sztuke-cyfrowa\/","title":{"rendered":"Bazylea otworzy\u0142a si\u0119 na sztuk\u0119 cyfrow\u0105"},"content":{"rendered":"

To pierwszy raz, kiedy sztuka cyfrowa, w tym ta tworzona przy u\u017cyciu AI, mia\u0142a swoje wyra\u017ane miejsce na tej presti\u017cowej scenie. Arty\u015bci tacy jak Refik Anadol, Sasha Stiles czy Mario Klingemann nie tylko prezentowali swoje prace, ale r\u00f3wnie\u017c uczestniczyli w panelach, podczas kt\u00f3rych dzielili si\u0119 swoimi wizjami przysz\u0142o\u015bci sztuki AI.<\/strong><\/p>

Refik Anadol po raz kolejny stan\u0105\u0142 na wysoko\u015bci zadania<\/strong><\/h3>

Cho\u0107 na g\u0142\u00f3wnych targach Art Basel arty\u015bci cyfrowi nie byli na pierwszym planie, uwa\u017cni obserwatorzy mogli wyczu\u0107 ich obecno\u015b\u0107. Ci, kt\u00f3rzy mieli cierpliwo\u015b\u0107 i otwarte umys\u0142y, mogli odkry\u0107 prawdziwe pere\u0142ki, takie jak cho\u0107by seria prac Samii Halaby Time, Motion, Space, Light <\/em>(1986-2019). Halaby, pionierka eksperyment\u00f3w z technologi\u0105 cyfrow\u0105, ju\u017c w latach 70. XX wieku zacz\u0119\u0142a u\u017cywa\u0107 komputer\u00f3w, aby rozwija\u0107 sw\u00f3j unikalny j\u0119zyk malarski. W Bazylei zaprezentowa\u0142a nie tylko tradycyjny obraz (akryl na p\u0142\u00f3tnie), ale r\u00f3wnie\u017c cztery kinetyczne dzie\u0142a cyfrowe. To, co niezwykle fascynuj\u0105ce, to fakt, \u017ce osi\u0105gni\u0119cie finalnej formy tych prac zaj\u0119\u0142o artystce a\u017c 33 lata, staj\u0105c si\u0119 tym samym symbolem trwa\u0142ego dialogu mi\u0119dzy sztuk\u0105 tradycyjn\u0105 a nowymi technologiami.<\/p>

\"\"<\/figure>\n\n
\"\"<\/figure><\/figure>

1:<\/strong> Samia Halaby, Time, Motion, Space, Light,<\/em> Art Unlimited, 2024, Photo: z archiwum Magdy \u017buk<\/p>

Na tych, kt\u00f3rzy byli gotowi stan\u0105\u0107 w kolejce, czeka\u0142a jeszcze jedna niespodzianka \u2013 przestrze\u0144 z wci\u0105gaj\u0105c\u0105 i wszechogarniaj\u0105c\u0105 instalacj\u0105 Refika Anadola dla Turkish Airlines zatytu\u0142owan\u0105 Inner Portrait. <\/em>Artysta, w swoim unikalnym stylu, zwizualizowa\u0142 emocje os\u00f3b, kt\u00f3re po raz pierwszy mia\u0142y okazj\u0119 podr\u00f3\u017cowa\u0107 samolotem. W projekcie wykorzysta\u0142 dane biologiczne i neurobiologiczne, takie jak t\u0119tno, przewodnictwo sk\u00f3ry i wyniki EEG, zbierane za pomoc\u0105 zaawansowanych urz\u0105dze\u0144 monitoruj\u0105cych w trakcie ca\u0142ej podr\u00f3\u017cy uczestnik\u00f3w.<\/p>

\"\"<\/figure>\n\n
\"\"<\/figure><\/figure>

2:<\/strong> Refik Anadol Inner Portrait<\/em>, Art Unlimited, 2024, Photo: archiwum Magdy \u017buk<\/p>

Przyznam, \u017ce podobnie, jak w obecno\u015bci ka\u017cdej innej instalacji Refika Anadola, gdybym nie musia\u0142a ust\u0105pi\u0107 miejsca innych widzom, d\u0142ugo jeszcze nie wysz\u0142abym z tej immersyjnej przestrzeni. Refik Anadol jest artyst\u0105, kt\u00f3ry wspaniale wykorzystuje dane do wizualizacji okre\u015blonych zjawisk. Ka\u017cdorazowo te\u017c wyja\u015bnia ich pochodzenie, k\u0142ad\u0105c nacisk na ich etyczne pozyskiwanie. Do niedawna Anadol wykorzystywa\u0142 g\u0142\u00f3wnie dane wizualne ze znanych \u017ar\u00f3de\u0142, ewentualnie dane pozyskane \u201ena miejscu\u201d. Na nich trenowa\u0142 algorytmy, kt\u00f3re nast\u0119pnie generowa\u0142y wci\u0105gaj\u0105ce obrazy. Tak by\u0142o chocia\u017cby rok temu, kiedy r\u00f3wnie\u017c podczas Art Basel zaprezentowa\u0142 Glacier Dreams<\/em>. Do trenowania algorytm\u00f3w wykorzysta\u0142 wtedy ponad 100 milion\u00f3w materia\u0142\u00f3w wizualnych z archiw\u00f3w instytucjonalnych oraz dodatkowy zestaw danych zawieraj\u0105cy ponad 10 milion\u00f3w obraz\u00f3w lodowc\u00f3w, kt\u00f3re artysta osobi\u015bcie zebra\u0142 na Islandii, w Grenlandii i na Antarktydzie. Teraz poszed\u0142 o krok dalej, korzystaj\u0105c z kolejnych technologii do zbierania i przetwarzania danych, a konkretniej sygna\u0142\u00f3w z m\u00f3zgu. Ciekawe, co zaprezentuje przy okazji kolejnego projektu?<\/p>

\"\"<\/figure>

3: Refik Anadol, Glacier Dreams, <\/em>Basel, 2023, Photo: archiwum Magdy \u017buk<\/p>

Sztuka cyfrowa nie od dzisiaj<\/strong><\/h3>

\u201e\u2026 Jednym z pierwszych zastosowa\u0144 nowych technologii by\u0142a r\u00f3wnie\u017c sztuka. Od czasu, gdy John McCarthy stworzy\u0142 termin \u201esztuczna inteligencja\u201d (AI) w 1956 roku, arty\u015bci zacz\u0119li bada\u0107 mo\u017cliwo\u015bci wczesnych komputer\u00f3w, jako nowej granicy dla ludzkiego artysty: maszyny \u2026\u201d \u2013 tak brzmia\u0142 fragment wst\u0119pu do wystawy \u201eWsp\u00f3\u0142praca ze Sztucznym Ja\u201d b\u0119d\u0105cej cz\u0119\u015bci\u0105 Digital Art Miles. Jej kuratorzy zaprezentowali szeroki przegl\u0105d artystycznych eksploracji AI, obejmuj\u0105cy okres od prze\u0142omowej rewolucji g\u0142\u0119bokiego uczenia w latach 2010., a\u017c po najnowsze dzie\u0142a oparte na modelach tekst-do-obrazu<\/em>. Wystawa wci\u0105ga\u0142a widza w podr\u00f3\u017c przez rozw\u00f3j tej technologii, pokazuj\u0105c, jak AI sta\u0142o si\u0119 nie tylko narz\u0119dziem, ale r\u00f3wnie\u017c partnerem w procesie tw\u00f3rczym \u2013 nieustannie redefiniuj\u0105c granice mi\u0119dzy cz\u0142owiekiem a maszyn\u0105. O tym partnerstwie opowiadali te\u017c sami arty\u015bci, w\u015br\u00f3d nich pionierzy sztuki komputerowej.<\/p>

W jednym z paneli, obok Refika Anadola, zasiad\u0142a jego mentorka, Rebecca Allen, kt\u00f3ra dzieli\u0142a si\u0119 refleksjami z perspektywy swoich 50 lat do\u015bwiadczenia w eksperymentowaniu z technologiami. Jak wida\u0107 po sukcesach Anadola, jej wsparcie i wskaz\u00f3wki pomog\u0142y arty\u015bcie obra\u0107 w\u0142a\u015bciwy kierunek. Dzisiaj Refik Anadol odgrywa kluczow\u0105 rol\u0119 w budowaniu most\u00f3w mi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi \u015bwiatami. Nawet organizatorzy \u015awiatowego Forum Ekonomicznego w Davos doceniaj\u0105 jego wysi\u0142ki, kt\u00f3re pomagaj\u0105 lepiej zrozumie\u0107, czym jest AI i jak wa\u017cne s\u0105 dane oraz spos\u00f3b ich pozyskania. W zasadzie Anadol w niezwykle efektowny spos\u00f3b robi to, co pi\u0119knie uj\u0119\u0142a inna artystka \u2013 Analivia Cordeiro, od 50 lat rozwijaj\u0105ca koncepcj\u0119 komputerowego ta\u0144ca: \u201ena pocz\u0105tku ka\u017cdy chcia\u0142 wsadzi\u0107 \u015bwiat do komputera, teraz jest na odwr\u00f3t \u2013 chcemy wyci\u0105gn\u0105\u0107 \u015bwiat z komputera\u201d.<\/p>

\"\"<\/figure>

4:<\/strong> Kadr ze spotkania z Analivi\u0105 Cordeiro, opowiadaj\u0105c\u0105 o pierwszych komputerach, kt\u00f3re wykorzystywa\u0142a do rozwijania koncepcji ta\u0144ca komputerowego, Digital Art Mile, 2024, Photo: z archiwum Magdy \u017buk<\/p>

Phidital w r\u00f3\u017cnych wydaniach<\/strong><\/h3>

W sztuce, podobnie jak i w innych aspektach naszej codzienno\u015bci, cyfrowe do\u015bwiadczenia coraz bardziej przenikaj\u0105 si\u0119 z fizycznymi i mog\u0105 przybra\u0107 r\u00f3\u017cnorakie formy. To, \u017ce cyfrowe prace prezentowane s\u0105 na ekranach, jest ju\u017c w zasadzie norm\u0105. Czasami wykorzystuje si\u0119 do tego jeden ma\u0142y ekran telewizora lub smartfona, a czasami \u2013 jak w przypadku Refika Anadola czy Memo Akten \u2013 kilkumetrowe instalacje sprawiaj\u0105ce wra\u017cenie trzech wymiar\u00f3w. W zasadzie \u201esky is the limit\u201d. Na przyk\u0142ad, prezentowana na Digital Art Mile praca Mario Klingemanna Memories of Passersby<\/em> z 2018 wygl\u0105da\u0142a jak szafka-konsola po\u0142\u0105czona z dwoma ekranami, w \u015brodku kt\u00f3rej artysta umie\u015bci\u0142 \u201em\u00f3zg AI\u201d z dodatkowym hardwarem.<\/p>

\"\"<\/figure>

5:<\/strong> Mario Klingemann, Memories of Passersby<\/em>, Digital Art Mile, Photo: z archiwum Magdy \u017buk<\/p>

Wiele prac, cho\u0107 wyj\u015bciowo cyfrowych, prezentowanych by\u0142o w formie wydruk\u00f3w z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 ich zakupu. Co ciekawe, cz\u0119sto z osobn\u0105 opcj\u0105 zakupu w formie tylko cyfrowej jako NFT. Ich serie, co do zasady, by\u0142y kr\u00f3tkie (kilka egzemplarzy). W taki spos\u00f3b prezentowana by\u0142a praca Mike Tyki z 2017 roku, przedstawiaj\u0105ca wygenerowan\u0105 przez GAN twarz kobiety (Melissa Yeslam<\/em>). Patrz\u0105c na ni\u0105 po raz kolejny, u\u015bwiadomi\u0142am sobie, \u017ce arty\u015bci ju\u017c du\u017co wcze\u015bniej testowali mo\u017cliwo\u015bci AI w obszarze generowania obrazu i to z dobrymi rezultatami. Na co dzie\u0144 przypomina mi o tym inna praca Mike Tyki z 2017 zatytu\u0142owana Blinovaexininta<\/em>, b\u0119d\u0105ca cz\u0119\u015bci\u0105 mojej kolekcji sztuki cyfrowej.<\/p>

\"\"<\/figure>\n\n
\"\"<\/figure><\/figure>

6:<\/strong> Mike Tyka, Melissa Yeslam<\/em>, 2017, Digital Art Mile, Photo: z archiwum Magdy \u017buk + Mike Tyka,<\/p>

Blinovaexininta<\/em>, <\/strong>2017 z serii Portraits of Imaginary People<\/em> z kolekcji sztuki cyfrowej (NFT) Magdy \u017buk<\/p>

W podobny spos\u00f3b (r\u00f3wnie\u017c jako wydruk na papierze archiwalnym) zaprezentowana zosta\u0142a praca Alexandra Mordvintseva zatytu\u0142owana DeepDream <\/em>z 2015 wykonana w\u0142a\u015bnie przy u\u017cyciu Deep Dream. W tamtych czasach psychodeliczna estetyka DeepDream zapocz\u0105tkowa\u0142a now\u0105 generacj\u0119 artyst\u00f3w, kt\u00f3rych poci\u0105ga\u0142y sieci neuronowe zdolne do tworzenia rozmazanych obraz\u00f3w poprzez uczenie si\u0119 wzorc\u00f3w z du\u017cych zbior\u00f3w danych. Prace Mordvintseva to ju\u017c dzisiaj element historii. Przyznam jednak, \u017ce sama kilka lat temu przetestowa\u0142am DeepDream, aby si\u0119 przekona\u0107, jak to zjawisko dzia\u0142a. Bod\u017acem do tego by\u0142y w\u0142a\u015bnie prace artyst\u00f3w AI.<\/p>

\"\"<\/figure>\n\n
\"\"<\/figure><\/figure>

7:<\/strong> Alexander Mordvintseva, DeepDream <\/em>z 2015 Mike Tyka, Melissa Yeslam<\/em>, 2017, Digital Art Mile, Photo: z archiwum Magdy \u017buk + test Deep Dream sprzed 3 lat na zdj\u0119ciu Magdy \u017buk<\/p>

\u201eSzczytem\u201d phiditalu by\u0142o czytanie przez Sash\u0119 Stiles poezji b\u0119d\u0105cej efektem jej wielowymiarowej wsp\u00f3\u0142pracy z AI. Artystka uznawana jest za pionierk\u0119 autorstwa algorytmicznego i poezji blockchain, a od 2018 pe\u0142ni funkcj\u0119 \u201ementorki poezji\u201d dla humanoidalnego androida BINA48.<\/p>

Innym nieoczywistym sposobem kreatywnej prezentacji tego, do czego jest dzi\u015b zdolna sztuczna inteligencja, by\u0142a praca wspomnianego ju\u017c wcze\u015bniej Mario Klingemanna. Artysta przyt\u0142oczony ogromem sztuki wygenerowanej przez AI, opracowa\u0142 robota-psa A.I.C.C.A. (Artificially Intelligent Critical Canine<\/em>). U\u017cywaj\u0105c swojego czarnego obiektywu, AICCA \u201eocenia\u201d fizyczne dzie\u0142a sztuki, a nast\u0119pnie wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105c z modelem GPT OpenAI, generuje ich krytyk\u0119.<\/p>

\"\"<\/figure>

8<\/strong>: Uj\u0119cie z panelu dyskusyjnego, z udzia\u0142em Maro Klingemanna, opowiadaj\u0105cego o swoich projektach, w tym A.I.C.C.A.<\/em> z 2023, Photo: archiwum Magdy \u017buk<\/p>

Na koniec<\/strong><\/h3>

Jak powiedzia\u0142a podczas jednej z dyskusji dr Bettina Kames z berli\u0144skiej LAS Art Foundation,<\/em> arty\u015bci to agenci zmian i innowatorzy, a sztuka mo\u017ce zadawa\u0107 wa\u017cne dla spo\u0142ecze\u0144stwa pytania<\/em>. Wida\u0107 to wyra\u017anie, gdy spojrzymy na prace artyst\u00f3w cyfrowych, w tym tych wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cych z AI. Pe\u0142ni\u0105 oni szczeg\u00f3ln\u0105, pioniersk\u0105 rol\u0119 w t\u0142umaczeniu zmian technologicznych oraz szans i zagro\u017ce\u0144, jakie nios\u0105 ze sob\u0105 r\u00f3\u017cne technologie. Warto o tym pami\u0119ta\u0107, zw\u0142aszcza pr\u00f3buj\u0105c zrozumie\u0107 nadchodz\u0105ce zmiany czy szukaj\u0105c inspiracji do innowacji.<\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Targi sztuki wsp\u00f3\u0142czesnej Art Basel w Bazylei to coroczne \u015bwi\u0119to sztuki i barometr zainteresowa\u0144 kolekcjoner\u00f3w. W tym roku, obok g\u0142\u00f3wnych wydarze\u0144 wystawienniczych odby\u0142y si\u0119 targi sztuki cyfrowej \u2013 Digital Art Mile.<\/p>\n","protected":false},"author":112,"featured_media":4839,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"rank_math_lock_modified_date":false,"footnotes":""},"categories":[764],"tags":[],"popular":[],"difficulty-level":[36],"ppma_author":[377],"class_list":["post-4598","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ai_lifestyle","difficulty-level-easy"],"acf":[],"authors":[{"term_id":377,"user_id":112,"is_guest":0,"slug":"magdazuk","display_name":"Magda \u017buk","avatar_url":{"url":"https:\/\/haimagazine.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Zrzut-ekranu-2024-09-20-o-16.38.02.png","url2x":"https:\/\/haimagazine.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Zrzut-ekranu-2024-09-20-o-16.38.02.png"},"first_name":"Magda","last_name":"\u017buk","user_url":"","job_title":"","description":"Pasjonatka komunikacji, sztuki i nowych technologii. \u0141\u0105czy te trzy obszary w \u017cyciu zawodowym i osobistym, d\u0105\u017c\u0105c do #humandigitalbalance. Eksploruje obszar ArtTech, inspiruj\u0105c biznes do krytycznego my\u015blenia oraz poszukiwania w sztuce innowacji i pomys\u0142\u00f3w na rozw\u00f3j. W swojej kolekcji sztuki cyfrowej ma m.in. prace kolektywu Obvious."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4598","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/112"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4598"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4598\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4838,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4598\/revisions\/4838"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4839"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4598"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4598"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4598"},{"taxonomy":"popular","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/popular?post=4598"},{"taxonomy":"difficulty-level","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/difficulty-level?post=4598"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=4598"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}