{"id":4553,"date":"2024-10-23T12:44:53","date_gmt":"2024-10-23T10:44:53","guid":{"rendered":"https:\/\/haimagazine.com\/?p=4553"},"modified":"2025-06-26T11:52:09","modified_gmt":"2025-06-26T09:52:09","slug":"technologia-w-sluzbie-edukacji-jak-szkolic-sedziow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/hai-magazine\/technologia-w-sluzbie-edukacji-jak-szkolic-sedziow\/","title":{"rendered":"\ud83d\udd12 Technologia w s\u0142u\u017cbie edukacji. Jak szkoli\u0107 s\u0119dzi\u00f3w?"},"content":{"rendered":"

Przed s\u0105dem zosta\u0142 postawiony m.in. z zarzutem zniewa\u017cenia na tle przynale\u017cno\u015bci religijnej, etnicznej oraz narodowo\u015bciowej. Na sali, w charakterze publiczno\u015bci, pojawia si\u0119 dw\u00f3ch koleg\u00f3w oskar\u017conego ubranych w koszulki z rasistowskimi has\u0142ami. Koledzy nie tylko nie chc\u0105 opu\u015bci\u0107 sali rozpraw, sam oskar\u017cony domaga si\u0119, aby co najmniej jeden z nich pozosta\u0142 na sali jako osoba zaufana.<\/p>

Na sali s\u0105dowej pojawi\u0142a si\u0119 oskar\u017cycielka posi\u0142kowa \u2013 Amira Saidi, kt\u00f3ra ma z\u0142o\u017cy\u0107 zeznania w charakterze \u015bwiadkini. Ma na sobie niqab, kt\u00f3ry zas\u0142ania niemal ca\u0142\u0105 twarz, przez co s\u0119dzia nie jest w stanie potwierdzi\u0107 jej to\u017csamo\u015bci. S\u0119dzia prosi o ods\u0142oni\u0119cie twarzy, ale \u015bwiadkini oskar\u017cenia powo\u0142uje si\u0119 na zasady Koranu i odmawia ods\u0142oni\u0119cia twarzy w obecno\u015bci obcych jej m\u0119\u017cczyzn. Wt\u00f3ruje jej pe\u0142nomocnik, kt\u00f3ry wskazuje, \u017ce ewentualne ukaranie Amiry lub zmuszenie do ods\u0142oni\u0119cia twarzy skutkowa\u0142oby wt\u00f3rn\u0105 wiktymizacj\u0105 oraz doprowadzeniem do tego, co osi\u0105gn\u0105\u0107 chcia\u0142 oskar\u017cony. A jednak procedura rz\u0105dzi si\u0119 pewnymi wymogami, a oskar\u017cony ma prawo do rzetelnego procesu s\u0105dowego. Jak wybrn\u0105\u0107 z takiej sytuacji? Oczywi\u015bcie nie istnieje jakikolwiek idealny, modelowy spos\u00f3b post\u0119powania w takim przypadku. Istniej\u0105 lepsze i gorsze rozwi\u0105zania, \u015blepe uliczki i kompletnie irracjonalne decyzje, a ka\u017cda z nich ma swoje osobne konsekwencje.<\/code><\/p>

A to tylko jeden z mo\u017cliwych scenariuszy skomplikowanych okoliczno\u015bci, kt\u00f3re mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 na sali s\u0105dowej. Sprawa do rozpatrzenia i stoj\u0105ce za ni\u0105 przepisy to jedno, rzeczywisto\u015b\u0107 sali rozpraw to drugie. Tutaj opr\u00f3cz teorii, potrzebne jest po prostu do\u015bwiadczenie.<\/p>

Powy\u017csza historia to jedna z symulacji rozpraw z u\u017cyciem gogli VR, kt\u00f3re realizowane s\u0105 w Krajowej Szkole S\u0105downictwa i Prokuratury (KSSiP). W styczniu 2024 roku w strukturze Krajowej Szko\u0142y pojawi\u0142a si\u0119 nowa kom\u00f3rka organizacyjna \u2013 sekcja Pracownia VR\/AI. Jednym z jej cel\u00f3w jest wdra\u017canie dost\u0119pnych nowoczesnych technologii do procesu szkolenia i kszta\u0142cenia kadr wymiaru sprawiedliwo\u015bci.<\/p>

Symulacja rozprawy to praktyczne \u0107wiczenie dla aplikant\u00f3w oraz aplikantek s\u0119dziowskich i prokuratorskich, podczas kt\u00f3rego wyznaczone osoby odgrywaj\u0105 role uczestnik\u00f3w post\u0119powania s\u0105dowego. Aplikanci \u2013 pod okiem wyk\u0142adowcy \u2013 przeprowadzaj\u0105 fikcyjn\u0105 rozpraw\u0119, wcielaj\u0105c si\u0119 w role: s\u0119dziego, prokuratorki, adwokata, \u015bwiadk\u00f3w i innych uczestnik\u00f3w oraz uczestniczek. Dzi\u0119ki temu mog\u0105 w kontrolowanym \u015brodowisku edukacyjnym trenowa\u0107 argumentacj\u0119, analiz\u0119 dowod\u00f3w, przestrzeganie procedur s\u0105dowych, umiej\u0119tno\u015bci retoryczne czy wreszcie panowanie nad w\u0142asnymi emocjami i stresem.<\/p>

Za przygotowanym scenariuszem oraz zrealizowanymi nagraniami kryje si\u0119 oczywi\u015bcie funkcjonalna aplikacja, kt\u00f3ra umo\u017cliwia dowolne zmiany w zakresie tzw. drzewa decyzyjnego. Ile punkt\u00f3w przypisujemy za podj\u0119t\u0105 decyzj\u0119? Spo\u015br\u00f3d ilu i jakich decyzji u\u017cytkownik b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 wybiera\u0107? Do jakiego momentu scenariusza i tym samym nagrania zabierze go podj\u0119ta decyzja? Czy w przypadku irracjonalnego wyboru uczestnik b\u0119dzie powtarza\u0142 cz\u0119\u015b\u0107 post\u0119powania? Wszystko to jest mo\u017cliwe do ustawienia w Edytorze Interaktywnych Film\u00f3w VR, kt\u00f3ry jest cz\u0119\u015bci\u0105 aplikacji ISSVR nale\u017c\u0105cej do firmy CinematicVR. ISSVR jest dost\u0119pny online i umo\u017cliwia osobom bez specjalistycznej wiedzy programistycznej, a nawet bez wcze\u015bniejszego do\u015bwiadczenia w produkcji nagra\u0144 VR, wyprodukowanie szkolenia w\u0142a\u015bnie w tej technologii.<\/p>

Co odr\u00f3\u017cnia tak nagrany scenariusz od symulacji rozprawy lub po prostu rozprawy nagranej w 2D? Niemal wszystko. Przede wszystkim realizowany w technologii VR scenariusz jest interaktywny, tzn. osoba zak\u0142ada gogle VR i po odtworzeniu cz\u0119\u015bci nagrania musi podj\u0105\u0107 decyzj\u0119 procesow\u0105, wybieraj\u0105c spo\u015br\u00f3d dost\u0119pnych mo\u017cliwo\u015bci. Decyzje mog\u0105 by\u0107 w sensie procesowym prawid\u0142owe, nieprawid\u0142owe lub neutralne. Ka\u017cda decyzja s\u0119dziego, taka jak udzielenie g\u0142osu prokuratorowi przed udzieleniem g\u0142osu obro\u0144cy oskar\u017conego czy te\u017c nakazanie opuszczenia sali rozpraw osobie znajduj\u0105cej si\u0119 na niej w charakterze publiczno\u015bci, wi\u0105\u017ce si\u0119 z przyznaniem punkt\u00f3w. Ponadto podj\u0119cie pewnej decyzji wp\u0142ywa na konkretn\u0105 reakcj\u0119 innych uczestnik\u00f3w post\u0119powania. B\u0142\u0119dne decyzje procesowe mog\u0105 doprowadzi\u0107 do istotnych uchybie\u0144 proceduralnych. Podj\u0119te kroki mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c prowokowa\u0107 niezwykle \u017cywe dyskusje pozosta\u0142ych uczestnik\u00f3w szkolenia.<\/p>

We wrze\u015bniu 2022 roku w O\u015brodku Szkolenia Ustawicznego i Wsp\u00f3\u0142pracy Mi\u0119dzynarodowej KSSiP w Lublinie podj\u0119to pierwsze pr\u00f3by wykorzystania gogli VR w celach edukacyjnych. Najwi\u0119kszym wyzwaniem by\u0142o przezwyci\u0119\u017canie pewnego rodzaju obaw, a nawet uprzedze\u0144, kt\u00f3re powodowa\u0142y, \u017ce nie ka\u017cdy widzia\u0142 w goglach VR narz\u0119dzie edukacyjne.<\/p>

Wrze\u015bniowe testy potwierdzi\u0142y jednak potencja\u0142 edukacyjny, kt\u00f3ry drzemie w wirtualnej rzeczywisto\u015bci, uwidoczni\u0142y jednak tak\u017ce zakres wyzwa\u0144, kt\u00f3ry wi\u0105\u017ce si\u0119 z jej wykorzystaniem. Okaza\u0142o si\u0119 na przyk\u0142ad, \u017ce aby w pe\u0142ni korzysta\u0107 z funkcjonalno\u015bci gogli w procesie kszta\u0142cenia, potrzeba nie tylko dobrej aplikacji czy dobrze opracowanego scenariusza szkolenia, ale r\u00f3wnie\u017c w\u0142a\u015bciwego przygotowania samego u\u017cytkownika. Mo\u017cna pokusi\u0107 si\u0119 o stwierdzenie, \u017ce pierwsze 30 minut u\u017cytkowania gogli VR to nauka podstaw: odkrywanie nowego \u015bwiata, obowi\u0105zuj\u0105cych w nim regu\u0142 poruszania si\u0119 czy sposob\u00f3w interakcji.<\/p>

Opr\u00f3cz symulacji rozpraw technologia VR wykorzystywana jest r\u00f3wnie\u017c do immersyjnej analizy fikcyjnych lub rzeczywistych stan\u00f3w faktycznych (tzw. kazus\u00f3w).<\/p>

\"\"<\/p>

Wyobra\u017amy sobie, \u017ce p\u00f3\u017an\u0105 noc\u0105 w Warszawie, nad Wis\u0142\u0105, na bulwarach grupa m\u0119\u017cczyzn atakuje kobiet\u0119. M\u0119\u017cczy\u017ani bij\u0105 i popychaj\u0105 bezbronn\u0105 kobiet\u0119, a wszystko wskazuje na to, \u017ce ich zamiarem jest jej zgwa\u0142cenie. Gdy dw\u00f3ch z nich przytrzymuje kobiet\u0119 na ziemi, ta zaczyna krzycze\u0107: \u201ePrzesta\u0144cie, mam HIV!!! Mam HIV!!! Jestem zara\u017cona HIV!!!\u201d. M\u0119\u017cczy\u017ani wydaj\u0105 si\u0119 zaskoczeni, puszczaj\u0105 pobit\u0105, le\u017c\u0105c\u0105 na ziemi kobiet\u0119 i odchodz\u0105 na bok, by si\u0119 naradzi\u0107. Wykorzystuj\u0105c ich nieuwag\u0119, kobieta podnosi si\u0119 i ucieka. Natychmiast zawiadamia policj\u0119, kt\u00f3ra zatrzymuje napastnik\u00f3w. Ostatecznie stawia si\u0119 im liczne zarzuty, po\u015br\u00f3d kt\u00f3rych jest r\u00f3wnie\u017c usi\u0142owanie zgwa\u0142cenia. Obrona twierdzi jednak, \u017ce dosz\u0142o do czynnego \u017calu, w wyniku kt\u00f3rego trzej panowie dobrowolnie odst\u0105pili od usi\u0142owania zgwa\u0142cenia. Co zrobi\u0107? Czy we wskazanej sytuacji dosz\u0142o do dobrowolnego odst\u0105pienia? Co na to orzecznictwo? Co m\u00f3wi\u0105 doktryna i literatura prawnicza?<\/code><\/p>

\"\"<\/p>

\"\"<\/p>

Przez taki w\u0142a\u015bnie kazus \u2013 obok kilku innych \u2013 mo\u017cna przej\u015b\u0107 krok po kroku w technologii VR. Dzi\u0119ki wsp\u00f3\u0142pracy KSSiP z Polsko-Japo\u0144sk\u0105 Akademi\u0105 Technik Komputerowych (PJATK) na Wydziale Sztuki Nowych Medi\u00f3w, dzi\u0119ki wsparciu Marcina Wichrowskiego oraz prof. Krzysztofa Szklannego mo\u017cliwe by\u0142o zrealizowanie pierwszych scenariuszy z zakresu prawa karnego i prawa cywilnego. Na bazie opisu okoliczno\u015bci faktycznych, a tak\u017ce po wskazaniu przepis\u00f3w prawa i tez relewantnych orzecze\u0144 s\u0105d\u00f3w studenci PJATK stworzyli wirtualne spacery. Na panoramicznych obrazach umieszczone zosta\u0142y punkty informacyjne, tzw. hot spot, kt\u00f3re umo\u017cliwiaj\u0105 przede wszystkim przechodzenie pomi\u0119dzy scenami, ale tak\u017ce wy\u015bwietlanie istotnych z punktu widzenia wyk\u0142adowcy i odbiorcy informacji, takich jak tre\u015b\u0107 przepisu prawa, teza orzeczenia czy komentarz do przepisu. W tle s\u0142yszymy szum rzeki, odg\u0142osy miasta noc\u0105 czy ruch uliczny. Inne prezentacje wzbogacono o dialogi, kt\u00f3re w zale\u017cno\u015bci od wizji i potrzeb zosta\u0142y nagrane przez student\u00f3w albo wygenerowane przez AI przy wykorzystaniu takich narz\u0119dzi jak ElevenLabs. Ca\u0142o\u015b\u0107 zosta\u0142a stworzona i udost\u0119pniona za pomoc\u0105 kreatora wirtualnych spacer\u00f3w online \u2013 Theasys.<\/p>

Wsp\u00f3\u0142praca KSSiP z PJATK czy CinematicVR zaowocowa\u0142a r\u00f3wnie\u017c mo\u017cliwo\u015bci\u0105 wsp\u00f3\u0142organizowania na arenie mi\u0119dzynarodowej pierwszych szkole\u0144 z wykorzystaniem gogli VR w 2023 (Trewir) i w 2024 roku (Pirna). Europejska Sie\u0107 Szkolenia Kadr Wymiaru Sprawiedliwo\u015bci, kt\u00f3rej KSSiP jest cz\u0142onkiem, wykorzystuje do\u015bwiadczenie Krajowej Szko\u0142y w celu rozpowszechniania technologii VR w szkoleniach s\u0119dzi\u00f3w i prokurator\u00f3w. Wiele zagranicznych instytucji szkol\u0105cych stara si\u0119 pod\u0105\u017ca\u0107 \u015bladem KSSiP.<\/p>

\"\"<\/p>

<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Na sal\u0119 rozpraw zostaje doprowadzony oskar\u017cony, kt\u00f3ry si\u0142\u0105 pr\u00f3bowa\u0142 zedrze\u0107 z g\u0142owy muzu\u0142manki niqab (nakrycie g\u0142owy i twarzy). Oskar\u017cony wykrzykiwa\u0142 przy tym rasistowskie has\u0142a, bi\u0142 i kopa\u0142 kobiet\u0119.<\/p>\n","protected":false},"author":94,"featured_media":4555,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"rank_math_lock_modified_date":false,"footnotes":""},"categories":[402,756,759,754,404],"tags":[],"popular":[],"difficulty-level":[36],"ppma_author":[382],"class_list":["post-4553","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hai-magazine","category-ai_branza","category-edukacja","category-hai_premium","category-hai-magazine-2","difficulty-level-easy"],"acf":[],"authors":[{"term_id":382,"user_id":94,"is_guest":0,"slug":"dariusz-szawurski-radetz","display_name":"Dariusz Szawurski-Radetz","avatar_url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/74b19be87f7ffa74b10c41fce3179d6e4bac88d4c265db299fe7f42847b9059d?s=96&d=mm&r=g","first_name":"Dariusz","last_name":"Szawurski-Radetz","user_url":"","job_title":"","description":""}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4553","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/94"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4553"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4553\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6081,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4553\/revisions\/6081"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4555"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4553"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4553"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4553"},{"taxonomy":"popular","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/popular?post=4553"},{"taxonomy":"difficulty-level","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/difficulty-level?post=4553"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=4553"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}