{"id":3556,"date":"2024-09-11T16:59:01","date_gmt":"2024-09-11T16:59:01","guid":{"rendered":"https:\/\/haimagazine.com\/?p=3556"},"modified":"2025-06-26T14:04:43","modified_gmt":"2025-06-26T12:04:43","slug":"50-narzedzi-do-badania-tekstow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/narzedzia\/50-narzedzi-do-badania-tekstow\/","title":{"rendered":"Ponad 50 narz\u0119dzi online, kt\u00f3re przyspiesz\u0105 Twoje badania tekst\u00f3w"},"content":{"rendered":"

Czy kiedykolwiek zdarzy\u0142o Ci si\u0119 analizowa\u0107 du\u017ce zbiory tekst\u00f3w? Z pewno\u015bci\u0105 wielu naukowc\u00f3w zgodzi si\u0119, \u017ce przeszukiwanie stos\u00f3w dokument\u00f3w w poszukiwaniu kluczowych informacji bywa wyj\u0105tkowo \u017cmudne. Jednak z wykorzystaniem narz\u0119dzi opartych na uczeniu maszynowym i sztucznej inteligencji przetwarzanie, analizowanie i przeszukiwanie nawet ogromnych zbior\u00f3w tekst\u00f3w, kt\u00f3re dawniej trwa\u0142oby tygodnie, staje si\u0119 o wiele szybsze. Dzi\u0119ki temu podczas bada\u0144 mo\u017cna skupi\u0107 si\u0119 na rozpoznawaniu zale\u017cno\u015bci i wyci\u0105ganiu wniosk\u00f3w, zamiast na r\u0119cznym przeszukiwaniu danych. Na stronie konsorcjum CLARIN-PL znajdziesz ponad 50 r\u00f3\u017cnych narz\u0119dzi online<\/strong>, usprawniaj\u0105cych badania tekst\u00f3w \u2013 do czego Ci si\u0119 przydadz\u0105?<\/p>

Opracowanie tekst\u00f3w<\/h3>

Dzi\u0119ki narz\u0119dziom z tej grupy zautomatyzujesz takie procesy jak transkrypcja, poprawa pisowni czy lematyzacja i szybko przekszta\u0142cisz surowe dane w czysty, znormalizowany materia\u0142 gotowy do dalszej analizy.<\/p>

Automatyczna transkrypcja i przetwarzanie mowy<\/h4>

Narz\u0119dzie Mowa <\/strong>umo\u017cliwia \u2013 co, ze wzgl\u0119du na nazw\u0119, chyba niespecjalnie nas dziwi \u2013 transkrypcj\u0119 mowy na tekst. Je\u015bli w badaniach korzystasz z nagra\u0144 rozm\u00f3w, wywiad\u00f3w czy przem\u00f3wie\u0144 to narz\u0119dzie jest z gatunku must have. Nie b\u0119dziesz musia\u0142 d\u0142u\u017cej r\u0119cznie przygotowywa\u0107 transkrypcji, dzi\u0119ki czemu oszcz\u0119dzisz mn\u00f3stwo czasu i szybko przejdziesz do kolejnych etap\u00f3w analizy.<\/p>

Automatyczne streszczanie tekst\u00f3w<\/h4>

Summarize <\/strong>i ShortTxTSummary<\/strong> pozwalaj\u0105 na automatyczne tworzenie skr\u00f3t\u00f3w tekst\u00f3w. Pierwsze z narz\u0119dzi b\u0119dzie wyj\u0105tkowo pomocne przy przegl\u0105daniu du\u017cych dokument\u00f3w, takich jak raporty czy artyku\u0142y naukowe. Je\u017celi nie wiesz, z kt\u00f3rymi materia\u0142ami warto si\u0119 zapozna\u0107 lub chcesz zostawi\u0107 sobie na p\u00f3\u017aniej podpowied\u017a-przypomnienie na temat g\u0142\u00f3wnych idei w tekstach, z kt\u00f3rymi si\u0119 ju\u017c zapozna\u0142e\u015b, to narz\u0119dzie jest dla Ciebie. Z kolei drugie s\u0142u\u017cy do streszczania tekst\u00f3w licz\u0105cych maksymalnie 5000 token\u00f3w, czyli oko\u0142o 400 s\u0142\u00f3w.<\/p>

\"\"
Dzi\u0119ki ShortTxTSummary w kilka sekund otrzymasz podsumowanie o maksymalnej obj\u0119to\u015bci 1\/3 tekstu wprowadzenia.<\/figcaption><\/figure>

Poprawa tekst\u00f3w i czyszczenie z element\u00f3w zb\u0119dnych<\/h4>

Nie jest Ci po drodze ze s\u0142ownikiem i zasadami pisowni? Speller <\/strong>i Punctuator <\/strong>poprawi\u0105 za Ciebie ortografi\u0119, interpunkcj\u0119 czy skoryguj\u0105 liter\u00f3wki \u2013 zar\u00f3wno w zgromadzonym materiale badawczym, jak i finalnej wersji Twojego artyku\u0142u. Nawet je\u015bli Tw\u00f3j tekst jest ca\u0142kowicie pozbawiony znak\u00f3w interpunkcyjnych, zobacz poni\u017cej!<\/p>

\"\"
Przyk\u0142ad poprawienia tekstu przez Punctuator.<\/figcaption><\/figure>

Anotacja i lematyzacja korpus\u00f3w<\/h4>

Inforex <\/strong>jest narz\u0119dziem do anotacji tekst\u00f3w. Umo\u017cliwia znakowanie r\u00f3\u017cnych element\u00f3w, takich jak cz\u0119\u015bci mowy, frazy nominalne czy czasowniki w du\u017cych zbiorach danych. Nieocenione okazuje si\u0119 szczeg\u00f3lnie w badaniach lingwistycznych, w kt\u00f3rych kluczowa jest analiza zale\u017cno\u015bci mi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi elementami j\u0119zyka. Wystarczy zaznaczy\u0107 interesuj\u0105ce Ci\u0119 fragmenty, by w dowolnym momencie wr\u00f3ci\u0107 do nich dzi\u0119ki okre\u015blonym tagom. Z kolei Lem <\/strong>i InterLem <\/strong>umo\u017cliwiaj\u0105 lematyzacj\u0119 wszystkich wyraz\u00f3w w zbiorze \u2013 czyli przekszta\u0142caj\u0105 je do form podstawowych. To przyda si\u0119 np. podczas analiz tekst\u00f3w literackich, aby zbada\u0107 cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 wyst\u0119powania konkretnych s\u0142\u00f3w bez wzgl\u0119du na ich odmiany gramatyczne.<\/p>

Analizowanie tekst\u00f3w<\/h3>

Zaprezentowane w tej grupie narz\u0119dzia pomagaj\u0105 zrozumie\u0107 gramatyk\u0119, struktur\u0119, emocje, styl i tematy wyst\u0119puj\u0105ce w du\u017cych zbiorach danych. Dzi\u0119ki nim mo\u017cesz szybko odkry\u0107 ukryte wzorce i zale\u017cno\u015bci, kt\u00f3re mog\u0142yby umkn\u0105\u0107 przy r\u0119cznym przetwarzaniu danych.<\/p>

Analiza cech gramatycznych i sk\u0142adniowych<\/h4>

WebSty<\/strong>, Verbs<\/strong>, KonText<\/strong>, Korpusomat<\/strong>, Chronocorpus <\/strong>i ComCorp<\/strong> to narz\u0119dzia, kt\u00f3re umo\u017cliwiaj\u0105 analiz\u0119 gramatyczn\u0105 i sk\u0142adniow\u0105 tekst\u00f3w. Mog\u0105 by\u0107 wykorzystywane np. w badaniach nad ewolucj\u0105 j\u0119zyka. Analiza zmian w strukturze zda\u0144 w tekstach z r\u00f3\u017cnych okres\u00f3w mo\u017ce ujawni\u0107 zmiany w stylu czy sk\u0142adni. Z kolei wyszukiwanie specyficznych konstrukcji gramatycznych przydaje si\u0119 w diachronicznych badaniach nad j\u0119zykiem. Nawet ju\u017c sprawdzono, jak mo\u017cna wykorzysta\u0107 Korpusomat do analizy j\u0119zyka tekst\u00f3w prawnych<\/a><\/mark><\/strong>!<\/p>

Analiza emocji i wyd\u017awi\u0119ku<\/h4>

A jakie zabarwienie emocjonalne maj\u0105 interesuj\u0105ce Ci\u0119 teksty? Tego dowiesz si\u0119, u\u017cywaj\u0105c Multiemo<\/strong>, Sentemo, AspectEmo <\/strong>i Wyd\u017awi\u0119ku<\/strong>, kt\u00f3re <\/strong>oferuj\u0105 mo\u017cliwo\u015bci analizy emocji i sentymentu. W ten spos\u00f3b mo\u017cesz przyspieszy\u0107 np. analiz\u0119 nastroj\u00f3w spo\u0142ecznych na podstawie post\u00f3w w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych, artyku\u0142\u00f3w prasowych czy transkrypcji przem\u00f3wie\u0144 politycznych. Dodatkowo tego typu analiza ilo\u015bciowa mo\u017ce by\u0107 \u015bwietnym uzupe\u0142nieniem bada\u0144 jako\u015bciowych. Zamiast korzysta\u0107 z w\u0142asnych kategoryzacji, poprzyj swoje wnioski mniej podatn\u0105 na ludzkie b\u0142\u0119dy i stronniczo\u015b\u0107 automatyczn\u0105 analiz\u0105 emocji. Je\u015bli interesuj\u0105 Ci\u0119 praktyczne zastosowania tych narz\u0119dzi, zajrzyj do artyku\u0142u Katarzyny Jarzy\u0144skiej<\/a><\/mark><\/strong>, kt\u00f3ra przetestowa\u0142a je do badania fake news\u00f3w<\/a>. <\/p>

\"\"
Przyk\u0142ad analizy prostej opinii o restauracji w narz\u0119dziu AspectEmo. Co wa\u017cne, operuje ono na wyd\u017awi\u0119ku pojedynczych s\u0142\u00f3w, wi\u0119c potrafi wskaza\u0107 pozytywne i negatywne nacechowanie w obr\u0119bie jednego zdania, podczas gdy pozosta\u0142e narz\u0119dzia przedstawiaj\u0105 og\u00f3ln\u0105 ocen\u0119 ca\u0142ego zdania lub tekstu.<\/figcaption><\/figure>

Analiza stylometryczna i tematyczna<\/h4>

WebSty <\/strong>i Verbs <\/strong>s\u0105 u\u017cywane do identyfikacji autorstwa tekst\u00f3w na podstawie charakterystycznych cech stylu pisania lub wydobywania z tre\u015bci cech poszczeg\u00f3lnych idiolekt\u00f3w. Z kolei Topic <\/strong>s\u0142u\u017cy do analizy tematycznej, czyli klasyfikacji tre\u015bci ze wzgl\u0119du na r\u00f3\u017cne wyst\u0119puj\u0105ce w nich tematy. Mo\u017cemy u\u017cywa\u0107 go na przyk\u0142ad w badaniach nad mediami, by przeprowadzi\u0107 analiz\u0119 dominuj\u0105cych temat\u00f3w w artyku\u0142ach prasowych z danego okresu.<\/p>

Wyszukiwanie konkretnych informacji w tekstach<\/h4>

Czasem zale\u017cy nam po prostu na tym, by jak najszybciej dotrze\u0107 do konkretnej informacji. Narz\u0119dzia do wyszukiwania danych w tekstach pozwalaj\u0105 na b\u0142yskawiczn\u0105 identyfikacj\u0119 nazw w\u0142asnych, s\u0142\u00f3w kluczowych, wyra\u017ce\u0144 czasowych czy przestrzennych. Dzi\u0119ki nim \u0142atwo wydob\u0119dziesz najistotniejsze elementy z nawet najbardziej rozbudowanych tekst\u00f3w. NER <\/strong>identyfikuje nazwy w\u0142asne i wyra\u017cenia czasowe, Geolocation <\/strong>\u2013 okre\u015blenia przestrzenne, a Inkluz <\/strong>pozwoli Ci szybko wydoby\u0107 wyrazy obce z podanych tekst\u00f3w. Mog\u0105 Ci si\u0119 przyda\u0107 np. w analizach zapo\u017cycze\u0144\/wtr\u0105ce\u0144 czy badaniach nad histori\u0105 regionu, dzi\u0119ki czemu automatycznie zidentyfikujesz odniesienia do miejsc, os\u00f3b i wydarze\u0144 historycznych.<\/p>

Praca z korpusami<\/h3>

Kompleksowe narz\u0119dzia do pracy z korpusami pozwalaj\u0105 na tworzenie, przegl\u0105danie i zarz\u0105dzanie du\u017cymi zbiorami tekst\u00f3w. Dzi\u0119ki nim mo\u017cesz por\u00f3wnywa\u0107 r\u00f3\u017cne korpusy, tworzy\u0107 statystyki i analizowa\u0107 dane na nieosi\u0105galnym dotychczas poziomie.<\/p>

Tworzenie, przegl\u0105danie i statystyki korpus\u00f3w<\/h4>

Korpusomat<\/strong>, DSpace<\/strong>, CLARIN Cloud<\/strong>, KonText <\/strong>i Inforex <\/strong>to bezp\u0142atnie dost\u0119pne narz\u0119dzia, kt\u00f3re pozwol\u0105 Ci tworzy\u0107 korpusy oraz nimi zarz\u0105dza\u0107. Ich tworzenie jest kluczowe w badaniach lingwistycznych, literackich i spo\u0142ecznych, w kt\u00f3rych analizy musz\u0105 by\u0107 oparte na du\u017cych zbiorach tekst\u00f3w. Dzi\u0119ki nowym narz\u0119dziom zgromadzisz wszystkie potrzebne materia\u0142y w systematycznej formie i za pomoc\u0105 specjalnych zapyta\u0144 b\u0119dziesz m\u00f3g\u0142 wyszukiwa\u0107 w nich informacje, kt\u00f3rych potrzebujesz na danym etapie bada\u0144. Niekt\u00f3re z narz\u0119dzi opr\u00f3cz systemu zapyta\u0144 maj\u0105 r\u00f3wnie\u017c automatycznie generowane, systemowe statystyki, np. w Korpusomacie<\/strong> s\u0105 to lista s\u0142\u00f3w kluczowych, lista frekwencyjna, s\u0142ownictwo charakterystyczne czy kolokacje. Inforex<\/strong>, Korpusomat <\/strong>i DSpace <\/strong>umo\u017cliwiaj\u0105 te\u017c \u0142atwe zarz\u0105dzanie metadanymi, co jest niezb\u0119dne przy pracy z du\u017cymi zbiorami tekst\u00f3w.<\/p>

\"\"
W systemowych statystykach Korpusomatu dla ka\u017cdego utworzonego korpusu tworzone s\u0105 listy kolokacji i s\u0142ownictwa charakterystycznego oraz lista frekwencyjna, a tak\u017ce chmura tag\u00f3w graficznie obrazuj\u0105ca s\u0142owa kluczowe dla zbioru tekst\u00f3w.<\/figcaption><\/figure>

Od automatycznej transkrypcji, przez zaawansowane analizy gramatyczne, emocjonalne i tematyczne, a\u017c po zarz\u0105dzanie korpusami \u2013 teraz narz\u0119dzia online pozwalaj\u0105 zar\u00f3wno znacznie oszcz\u0119dzi\u0107 czas podczas bada\u0144, jak i uzyska\u0107 nowe, warto\u015bciowe wyniki, kt\u00f3re wcze\u015bniej by\u0142y poza zasi\u0119giem tradycyjnych metod analizy. A to jeszcze nie wszystko \u2013 pe\u0142n\u0105 list\u0119 udost\u0119pnianych narz\u0119dzi znajdziesz na stronie konsorcjum CLARIN-PL<\/mark><\/strong><\/a>. A jak mo\u017cesz wykorzysta\u0107 je we w\u0142asnej pracy naukowej? Tego dowiesz si\u0119 podczas warsztat\u00f3w CLARIN-PL w praktyce badawczej<\/em>, kt\u00f3re odb\u0119d\u0105 si\u0119 w Poznaniu ju\u017c 23-24 wrze\u015bnia tego roku<\/strong>. Udzia\u0142 jest bezp\u0142atny \u2013 wystarczy zarejestrowa\u0107 si\u0119 do 31 sierpnia 2024 r. przez formularz<\/mark><\/strong><\/a>.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Lista s\u0142\u00f3w kluczowych, zidentyfikowanie wyd\u017awi\u0119ku emocjonalnego tekstu, a nawet analiza stylu \u2013 wszystko to mo\u017cesz mie\u0107 podane na tacy! Poznaj bezp\u0142atne narz\u0119dzia badawcze dost\u0119pne na stronie CLARIN-PL.<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":6165,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"rank_math_lock_modified_date":false,"footnotes":""},"categories":[763,389],"tags":[192,191],"popular":[],"difficulty-level":[38],"ppma_author":[340],"class_list":["post-3556","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ai_praktyka","category-narzedzia","tag-analizatekstow","tag-badanianaukowe","difficulty-level-medium"],"acf":[],"authors":[{"term_id":340,"user_id":7,"is_guest":0,"slug":"katarzyna-jachymek","display_name":"Katarzyna Jachymek","avatar_url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5d01add8c5e739b8951d9caa617668a50a7015b56a271a25e0d10a70f76c156e?s=96&d=mm&r=g","first_name":"Katarzyna","last_name":"Jachymek","user_url":"","job_title":"","description":"Od zawsze ze s\u0142owami: jak nie czyta, to pisze, a jak nie pisze, to redaguje. Dla r\u00f3wnowagi \u015bpiewa i ta\u0144czy swinga."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3556","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3556"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3556\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4360,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3556\/revisions\/4360"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6165"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3556"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3556"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3556"},{"taxonomy":"popular","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/popular?post=3556"},{"taxonomy":"difficulty-level","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/difficulty-level?post=3556"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=3556"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}