{"id":3324,"date":"2024-08-29T17:01:22","date_gmt":"2024-08-29T17:01:22","guid":{"rendered":"https:\/\/haimagazine.com\/?p=3324"},"modified":"2025-06-24T14:29:52","modified_gmt":"2025-06-24T12:29:52","slug":"tworca-w-dobie-sztucznej-inteligencji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/hai-magazine\/tworca-w-dobie-sztucznej-inteligencji\/","title":{"rendered":"\ud83d\udd12 Tw\u00f3rca w dobie sztucznej inteligencji"},"content":{"rendered":"<p>Jednocze\u015bnie dla prawa autorskiego oznacza to trudne zadanie adaptacji do reali\u00f3w, w kt\u00f3rych AI staje si\u0119 nie tylko narz\u0119dziem w r\u0119kach tw\u00f3rc\u00f3w, ale potencjalnie tak\u017ce samodzielnym \u201etw\u00f3rc\u0105\u201d.<\/p><p><strong>Tradycyjna koncepcja autorstwa, zakorzeniona g\u0142\u0119boko u podstaw prawa autorskiego, opiera si\u0119 na za\u0142o\u017ceniu, \u017ce ochronie podlega wi\u0119\u017a autora z utworem, rozumiana jako stosunek autora do dzie\u0142a, wynikaj\u0105cy z psychicznego, emocjonalnego i intelektualnego zwi\u0105zku ze stworzonym dzie\u0142em.<\/strong><\/p><p>Przyjmuje si\u0119, \u017ce autorem mo\u017ce by\u0107 tylko cz\u0142owiek. Pojawienie si\u0119 generatywnej AI, zdolnej do generowania wysokiej jako\u015bci obraz\u00f3w, tekst\u00f3w i muzyki wywo\u0142uje jednak pytania o to, czy poj\u0119cia \u201eautora\u201d, \u201eutworu\u201d i \u201edzia\u0142alno\u015bci tw\u00f3rczej\u201d nadal mog\u0105 by\u0107 przypisywane wy\u0142\u0105cznie cz\u0142owiekowi, a je\u015bli tak, to jak zakwalifikowa\u0107 (pod wzgl\u0119dem prawnym) uczestnictwo AI w procesie tw\u00f3rczym. Czy autorstwo nale\u017cy przyzna\u0107 osobie, kt\u00f3ra stworzy\u0142a algorytm? Zaprogramowa\u0142a narz\u0119dzie, ale niekoniecznie mia\u0142a bezpo\u015bredni wp\u0142yw na konkretne dzie\u0142o. A mo\u017ce w\u0142a\u015bciwszym by\u0142oby przypisanie autorstwa artystom korzystaj\u0105cym z AI, kt\u00f3rzy poprzez swoje wybory kreatywne i kierunki dzia\u0142a\u0144 kszta\u0142tuj\u0105 ostateczny wynik? Traktowanie AI jako narz\u0119dzia mo\u017ce by\u0107 intuicyjne, tak jak u\u017cywanie p\u0119dzla przez malarza. Jednak stopie\u0144 autonomii i zdolno\u015b\u0107 AI do uczenia si\u0119 rodzi pytanie, czy mo\u017ce by\u0107 ona postrzegana bardziej jako partner w procesie tw\u00f3rczym ni\u017c bezduszne narz\u0119dzie. Ta perspektywa otwiera drzwi do rozwa\u017cenia nowej definicji wsp\u00f3\u0142autorstwa, gdzie tw\u00f3rca ludzki i algorytm AI wsp\u00f3lnie przyczyniaj\u0105 si\u0119 do procesu tw\u00f3rczego.<\/p><p>W tym kontek\u015bcie ciekawym zjawiskiem jest wsp\u00f3\u0142praca mi\u0119dzy lud\u017ami a AI, w kt\u00f3rej obie strony \u2013 ludzki tw\u00f3rca i algorytm AI \u2013 wsp\u00f3lnie uczestnicz\u0105 w procesie tw\u00f3rczym, \u0142\u0105cz\u0105c ludzkie do\u015bwiadczenie, intuicj\u0119 i kreatywno\u015b\u0107 z obliczeniow\u0105 moc\u0105 oraz zdolno\u015bciami generatywnymi AI. Przyk\u0142ady takie jak projekt Bj\u00f6rk \u201eK\u00f3rsafn\u201d, gdzie AI tworzy muzyk\u0119 reaguj\u0105c\u0105 na warunki pogodowe, czy prace fotograficzne Ivony Tautkute-Rusteckiej, w kt\u00f3rych AI pomaga odkrywa\u0107 niewidoczne wcze\u015bniej wzorce, pokazuj\u0105, jak sztuczna inteligencja mo\u017ce wp\u0142ywa\u0107 na postrzeganie sztuki i inspirowa\u0107 do eksploracji nowych form tw\u00f3rczo\u015bci.<\/p><p>Warto wspomnie\u0107 tak\u017ce o Dominiku Ja\u0142owi\u0144skim, kt\u00f3ry eksploruje ide\u0119 permutacji i iteracji w malarstwie, wykorzystuj\u0105c je do tworzenia dzie\u0142, kt\u00f3re ukazuj\u0105 potencja\u0142 generatywnego uczenia maszynowego, a jednocze\u015bnie g\u0142\u0119boko ludzki charakter tw\u00f3rczo\u015bci artystycznej. Jego prace stanowi\u0105 refleksj\u0119 nad ewolucj\u0105 malarstwa w erze cyfrowej, gdzie algorytmy staj\u0105 si\u0119 i narz\u0119dziami, i wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rcami, wprowadzaj\u0105c element przypadkowo\u015bci i nieprzewidywalno\u015bci do procesu artystycznego.<\/p><p>W\u015br\u00f3d prawnik\u00f3w nie ma dzi\u015b zgody, czy u\u017cytkownikowi korzystaj\u0105cemu z narz\u0119dzi AI przys\u0142uguj\u0105 prawa autorskie do wygenerowanych tre\u015bci. Wydaje si\u0119 jednak, maj\u0105c na wzgl\u0119dzie powy\u017csze przyk\u0142ady, \u017ce mog\u0105 i powinny przys\u0142ugiwa\u0107. Je\u015bli u\u017cytkownik mia\u0142 na proces generowania istotny wp\u0142yw, np. okre\u015blenie szczeg\u00f3\u0142owych i z\u0142o\u017conych polece\u0144 (ang. <em>prompts<\/em>), wykorzystanie utwor\u00f3w jako wk\u0142adu (ang. <em>input<\/em>) oraz ustawienia licznych parametr\u00f3w u\u017cywanego systemu AI, mo\u017cliwe jest uznanie, i\u017c rezultat zosta\u0142 osi\u0105gni\u0119ty w wyniku tw\u00f3rczego dzia\u0142ania u\u017cytkownika. Bez w\u0105tpienia utworem mo\u017ce by\u0107 dzie\u0142o, kt\u00f3re powsta\u0142o na skutek istotnych modyfikacji tre\u015bci wygenerowanej przez AI.<\/p><p>Tw\u00f3rczo\u015b\u0107 ludzka nie istnieje w pr\u00f3\u017cni \u2013 jest rezultatem interakcji z szerokim spektrum istniej\u0105cych dzie\u0142, kulturowych narracji i osobistych do\u015bwiadcze\u0144. W tym kontek\u015bcie AI, przetwarzaj\u0105ca istniej\u0105ce wzorce kulturowe i na ich podstawie generuj\u0105ca nowe tre\u015bci mo\u017ce by\u0107 postrzegana analogicznie. Nowa rzeczywisto\u015b\u0107 wymaga elastyczno\u015bci w interpretacji istniej\u0105cych norm prawnych, ale tak\u017ce kszta\u0142towania ich na przysz\u0142o\u015b\u0107. Przed nami fascynuj\u0105ca przestrze\u0144 do badania, w kt\u00f3rej granice pomi\u0119dzy ludzkim geniuszem a maszynow\u0105 inteligencj\u0105 staj\u0105 si\u0119 coraz bardziej p\u0142ynne.<\/p><p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W epoce, gdy sztuczna inteligencja (AI) zmienia oblicze ka\u017cdej dziedziny naszego \u017cycia, \u015bwiat tw\u00f3rczo\u015bci artystycznej staje zar\u00f3wno przed nowymi wyzwaniami, jak i mo\u017cliwo\u015bciami. <\/p>\n","protected":false},"author":26,"featured_media":3326,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"rank_math_lock_modified_date":false,"footnotes":""},"categories":[402,756,754,403,761],"tags":[83,216,218,217,215],"popular":[],"difficulty-level":[36],"ppma_author":[367],"class_list":["post-3324","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hai-magazine","category-ai_branza","category-hai_premium","category-hai-magazine-1","category-prawo_etyka","tag-ai","tag-ai-ethics","tag-authorship","tag-creativity","tag-law","difficulty-level-easy"],"acf":[],"authors":[{"term_id":367,"user_id":26,"is_guest":0,"slug":"dr-gabriela-bar","display_name":"dr Gabriela Bar","avatar_url":{"url":"https:\/\/haimagazine.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Gabriela-Bar-small.jpeg","url2x":"https:\/\/haimagazine.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Gabriela-Bar-small.jpeg"},"first_name":"Gabriela","last_name":"Bar","user_url":"","job_title":"","description":"Radczyni prawna, za\u0142o\u017cycielka kancelarii Gabriela Bar Law &amp; AI, do\u015bwiadczona ekspertka w dziedzinie prawa nowych technologii oraz prawa i etyki AI"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3324","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/26"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3324"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3324\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3741,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3324\/revisions\/3741"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3326"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3324"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3324"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3324"},{"taxonomy":"popular","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/popular?post=3324"},{"taxonomy":"difficulty-level","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/difficulty-level?post=3324"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=3324"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}