{"id":1935,"date":"2024-06-25T23:35:19","date_gmt":"2024-06-25T23:35:19","guid":{"rendered":"https:\/\/haimagazine.com\/?p=1935"},"modified":"2025-06-24T12:37:05","modified_gmt":"2025-06-24T10:37:05","slug":"braz-dla-polski-na-miedzynarodowej-olimpiadzie-filozoficznej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/ai_news\/braz-dla-polski-na-miedzynarodowej-olimpiadzie-filozoficznej\/","title":{"rendered":"Br\u0105z dla Polski na Mi\u0119dzynarodowej Olimpiadzie Filozoficznej"},"content":{"rendered":"

Pawe\u0142 Szlachci\u0144ski, bo o nim mowa, zosta\u0142 jednym z dziesi\u0119ciu laureat\u00f3w konkursu, w kt\u00f3rym wzi\u0119\u0142o udzia\u0142 120 uczestnik\u00f3w z 52 kraj\u00f3w. Polska konkuruje na tej scenie praktycznie od jej powstania, czyli roku 1993. Sama olimpiada ma te\u017c ciekawe zasady. Uczestnicy maj\u0105 cztery godziny na napisanie eseju filozoficznego na jeden z czterech podanych temat\u00f3w. Tematy s\u0105 udost\u0119pniane w czterech oficjalnych j\u0119zykach \u2013 angielskim, hiszpa\u0144skim, francuskim i niemieckim \u2013 a student musi wybra\u0107 j\u0119zyk inny ni\u017c jego w\u0142asny: Pawe\u0142 napisa\u0142 esej po angielsku. Tematy oczywi\u015bcie nie s\u0105 znane przed konkursem, a prace pisze si\u0119 na laptopach bez dost\u0119pu do internetu. Jedyn\u0105 pomoc\u0105, z kt\u00f3rej mog\u0105 korzysta\u0107 studenci, jest s\u0142ownik… w wersji papierowej.<\/p>

Esej Paw\u0142a mo\u017cna przeczyta\u0107 pod tym linkiem<\/strong><\/mark><\/a>, a ze wszystkimi tematami i pracami pozosta\u0142ych laureat\u00f3w mo\u017cna zapozna\u0107 si\u0119 tutaj<\/strong><\/mark><\/a>. Nasz laureat wybra\u0142 temat 4, kt\u00f3ry by\u0142 cytatem z ksi\u0105\u017cki Kate Crawford, The Atlas of AI: Power, Politics, and the Planetary Costs of Artificial Intelligence <\/em>(2021) – co ciekawe, w tej edycji temat dotycz\u0105cy sztucznej inteligencji, by\u0142 najcz\u0119\u015bciej wybieranym przez uczestnik\u00f3w. Jak wida\u0107, AI przykuwa uwag\u0119 tak\u017ce filozof\u00f3w:<\/p>

<\/p>Sztuczna inteligencja nie jest obiektywn\u0105, uniwersaln\u0105 ani neutraln\u0105 technik\u0105 obliczeniow\u0105, kt\u00f3ra dokonuje ustale\u0144 bez ludzkiego kierunku. Jej systemy s\u0105 osadzone w spo\u0142ecznych, politycznych, kulturowych i ekonomicznych realiach, kszta\u0142towane przez ludzi, instytucje i imperatywy, kt\u00f3re decyduj\u0105 o tym, co robi\u0105 i jak to robi\u0105. S\u0105 zaprojektowane tak, aby dyskryminowa\u0107, wzmacnia\u0107 hierarchie i utrwala\u0107 w\u0105skie klasyfikacje. Kiedy s\u0105 stosowane w kontekstach spo\u0142ecznych, takich jak policja, system s\u0105downictwa, opieka zdrowotna i edukacja, mog\u0105 odtwarza\u0107, optymalizowa\u0107 i wzmacnia\u0107 istniej\u0105ce strukturalne nier\u00f3wno\u015bci. To nie jest przypadek: systemy AI s\u0105 zbudowane tak, aby widzie\u0107 i interweniowa\u0107 w \u015bwiecie w spos\u00f3b, kt\u00f3ry przede wszystkim przynosi korzy\u015bci pa\u0144stwom, instytucjom i korporacjom, kt\u00f3rym s\u0142u\u017c\u0105.<\/cite><\/blockquote>

\"\"<\/p>

Pawe\u0142 w swoim eseju po cz\u0119\u015bci zgadza si\u0119 z autork\u0105, ale te\u017c zwraca uwag\u0119 na inne aspekty rozwoju AI:<\/p>

<\/p>(…) mo\u017cemy powiedzie\u0107, \u017ce informacje, kt\u00f3re posiadaj\u0105 sieci neuronowe, s\u0105 inteligentnym projektem bez inteligentnego projektanta \u2013 czym\u015b funkcjonalnym i w pewien spos\u00f3b racjonalnym, ale co nie zosta\u0142o w pe\u0142ni zaprojektowane przez inteligentne stworzenie \u015bwiadome swojego celu. Oczywi\u015bcie techniczne aspekty s\u0105 efektem ludzkiego projektowania, ale przep\u0142yw informacji i jej ewolucja w czasie nie s\u0105 w pe\u0142ni zaprojektowane; s\u0105 raczej statystyczne i probabilistyczne.<\/cite><\/blockquote>

<\/p>

No w\u0142a\u015bnie: na ile AI jest kszta\u0142towana w okre\u015blonym celu na „obraz i podobie\u0144stwo” swoich tw\u00f3rc\u00f3w, a na ile jej obecna posta\u0107 i mo\u017cliwo\u015bci s\u0105 tylko kwesti\u0105 losowo\u015bci w ogromie danych, na kt\u00f3rych operuje? Czy mo\u017cemy ju\u017c m\u00f3wi\u0107 o dobrym i z\u0142ym AI? Jest wiele przypadk\u00f3w, gdzie sztuczna inteligencja nie tylko u\u0142atwia nam \u017cycie, ale te\u017c usprawnia procesy krytyczne \u2013 dobrze zaprojektowane systemy AI ju\u017c wspomagaj\u0105 np. diagnostyk\u0119, korzystaj\u0105c z mocy obliczeniowej potrzebnej do por\u00f3wnania i analizy zdj\u0119\u0107 obrazowych, kt\u00f3rych nie ma \u017caden, nawet najbardziej do\u015bwiadczony cz\u0142owiek (z racji tego, \u017ce jest cz\u0142owiekiem w\u0142a\u015bnie). Ale jest znanych te\u017c kilka przypadk\u00f3w, kiedy modele wydawa\u0142y stronnicze os\u0105dy, czasami decyduj\u0105ce o przysz\u0142o\u015bci wielu os\u00f3b:<\/p>