{"id":19024,"date":"2026-07-03T16:13:52","date_gmt":"2026-07-03T14:13:52","guid":{"rendered":"https:\/\/haimagazine.com\/?p=19024"},"modified":"2026-07-03T16:16:52","modified_gmt":"2026-07-03T14:16:52","slug":"magnifica-humanitas","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/ai_branza\/prawo_etyka\/magnifica-humanitas\/","title":{"rendered":"\ud83d\udd12 Magnifica Humanitas \u2013 Rerum Novarum 4.0?"},"content":{"rendered":"

Wyb\u00f3r tematyki, jak\u0105 postanowi\u0142 zaj\u0105\u0107 si\u0119 Ojciec \u015awi\u0119ty Leon XIV, m\u00f3g\u0142 wzbudzi\u0107 zaskoczenie w\u015br\u00f3d os\u00f3b nieb\u0119d\u0105cych zainteresowanych bie\u017c\u0105cym \u017cyciem Ko\u015bcio\u0142a katolickiego, jednak takim zaskoczeniem wcale nie by\u0142 i to a\u017c z czterech powod\u00f3w. Po pierwsze, Magnifica Humanitas <\/em>(\u201eWspania\u0142e cz\u0142owiecze\u0144stwo\u201d) nieprzypadkowo podpisana zosta\u0142a 15 maja 2026 \u2013 a zatem w 135. rocznic\u0119 og\u0142oszenia Rerum novarum, <\/em>sporz\u0105dzonej przez Leona XIII po to, by w realiach dziewi\u0119tnastowiecznego kapitalizmu oraz zyskuj\u0105cego na popularno\u015bci socjalizmu Ko\u015bci\u00f3\u0142 swym nauczaniem (nazwanym p\u00f3\u017aniej przez Piusa XII katolick\u0105 nauk\u0105 spo\u0142eczn\u0105) wskaza\u0142 katolikom jak w trudnych realiach rynkowych chroni\u0107 tak ide\u0119 wolno\u015bci, jak i, przede wszystkim, ludzk\u0105 godno\u015b\u0107. Po drugie, wyb\u00f3r imienia dokonany przez kardyna\u0142a Prevosta by\u0142 jasnym sygna\u0142em, i\u017c jest on \u015bwiadom zbli\u017caj\u0105cej si\u0119 rocznicy oraz misji jak\u0105 katolicka nauka spo\u0142eczna ma dzi\u015b do odegrania \u2013 a t\u0105 misj\u0105 jest w\u0142a\u015bnie odnalezienie odpowiedzi pytanie o to, jak katolik powinien ustosunkowywa\u0107 si\u0119 do gwa\u0142townego rozwoju nowych technologii. Przyk\u0142adowo ju\u017c w ubieg\u0142ym roku ameryka\u0144ski (acz dzia\u0142aj\u0105cy w Rzymie) konserwatywny think tank Acton Institute <\/em>zorganizowa\u0142 na najwa\u017cniejszej uczelni Ko\u015bcio\u0142a katolickiego, czyli Papieskim Uniwersytecie Gregoriana, konferencj\u0119 \u201eArtificial Intelligence, Human Dignity, and the Free Society\u201d, <\/em>na kt\u00f3r\u0105 zaprasza\u0142, wskazuj\u0105c, \u017ce \u201ew 1891 roku papie\u017c Leon XIII opublikowa\u0142 encyklik\u0119 \u201eRerum Novarum\u201d, odpowiadaj\u0105c na \u201enowo\u015bci\u201d swojej epoki i zapocz\u0105tkowuj\u0105c corpus nowoczesnej katolickiej nauki spo\u0142ecznej. Wyb\u00f3r imienia i pierwszych wypowiedzi papie\u017ca Leona XIV wskazuj\u0105, \u017ce jego zdaniem \u017cyjemy w podobnym historycznym momencie spo\u0142ecznych, kulturowych i gospodarczych wstrz\u0105s\u00f3w, nap\u0119dzanych przez szybki post\u0119p technologiczny, w tym sztuczn\u0105 inteligencj\u0119\u201d<\/em>.<\/p>

Po trzecie, \u017cyciorys Ojca \u015awi\u0119tego wskazuje na szerokie horyzonty intelektualne \u2013 jest on, z jednej strony, doktorem prawa kanonicznego, ale posiada te\u017c wykszta\u0142cenie matematyczne. Po czwarte, nauczanie papieskie stara si\u0119 uwzgl\u0119dnia\u0107 panuj\u0105ce w \u017cyciu spo\u0142eczno-gospodarczym megatrendy \u2013 do\u015b\u0107 przypomnie\u0107 \u201eekologiczn\u0105\u201d encyklik\u0119 Franciszka \u201eLaudato si\u2019\u201d (sk\u0105din\u0105d do\u015b\u0107 krytykowan\u0105 przez cz\u0119\u015b\u0107 \u015brodowisk katolicko-konserwatywnych, kt\u00f3re cz\u0119sto, tak jak i niekatolickie \u015brodowiska prawicowe, cechuje mniej lub bardziej posuni\u0119ty sceptycyzm co do potrzeby przeprowadzania transformacji energetycznej).<\/p>

Wreszcie, wskaza\u0107 nale\u017cy, i\u017c Magnifica Humanitas <\/em>nie jest pierwszym dokumentem, w kt\u00f3rym Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki zabiera g\u0142os w sprawie sztucznej inteligencji \u2013 jeszcze za \u017cycia poprzednika Leona XIV, Ojca \u015awi\u0119tego Franciszka (b\u0119d\u0105cego zreszt\u0105 autorem kilku przem\u00f3wie\u0144 dedykowanych AI, przyk\u0142adowo w 2024 na sesji G7 okre\u015bli\u0142 on sztuczn\u0105 inteligencj\u0119 jako \u201efascynuj\u0105ce i gro\u017ane narz\u0119dzie\u201d), Dykasteria Nauki Wiary wraz z Dykasteri\u0105 Kultury i Edukacji wyda\u0142y not\u0119 doktrynaln\u0105 \u201eAntiqua et Nova\u201d (\u201eZ dawn\u0105 i now\u0105 m\u0105dro\u015bci\u0105\u201d). W dokumencie tym Ko\u015bci\u00f3\u0142 wskazuje, \u017ce \u201ez dawn\u0105 i now\u0105 m\u0105dro\u015bci\u0105 (por. Mt 13, 52) jeste\u015bmy wezwani do rozwa\u017cenia wsp\u00f3\u0142czesnych wyzwa\u0144 i mo\u017cliwo\u015bci, jakie niesie wiedza naukowa i technologiczna, a w szczeg\u00f3lno\u015bci niedawny rozw\u00f3j sztucznej inteligencji (AI). Tradycja chrze\u015bcija\u0144ska uwa\u017ca dar inteligencji za istotny aspekt stworzenia cz\u0142owieka \u201ena obraz Bo\u017cy\u201d (Rdz 1, 27). W oparciu o integraln\u0105 wizj\u0119 osoby oraz wezwanie do \u201euprawiania\u201d i \u201edogl\u0105dania\u201d ziemi (por. Rdz 2, 15), Ko\u015bci\u00f3\u0142 podkre\u015bla, \u017ce ten dar powinien znale\u017a\u0107 wyraz w odpowiedzialnym korzystaniu z rozumu i zdolno\u015bci technicznych w s\u0142u\u017cbie stworzonemu \u015bwiatu. Ko\u015bci\u00f3\u0142 zach\u0119ca do post\u0119pu w nauce, technologii, sztuce i ka\u017cdej innej dziedzinie ludzkiej dzia\u0142alno\u015bci, postrzegaj\u0105c je jako cz\u0119\u015b\u0107 \u201ewsp\u00f3\u0142pracy m\u0119\u017cczyzny i kobiety z Bogiem w doskonaleniu stworzenia widzialnego\u201d\u201d<\/em>. Oczywi\u015bcie, wspomniana nota nie jest bezrefleksyjn\u0105 pochwa\u0142\u0105 sztucznej inteligencji, przeciwnie, wskazano, \u017ce \u201emo\u017cemy z wdzi\u0119czno\u015bci\u0105 uzna\u0107, \u017ce technologia \u201eprzynios\u0142a \u015brodki zaradcze na niezliczone nieszcz\u0119\u015bcia, jakie n\u0119ka\u0142y i ogranicza\u0142y cz\u0142owieka\u201d, co jest dla nas powodem do rado\u015bci. Niemniej jednak nie wszystkie nowinki technologiczne same w sobie stanowi\u0105 autentyczny post\u0119p. Ko\u015bci\u00f3\u0142 zatem sprzeciwia si\u0119 szczeg\u00f3lnie tym zastosowaniom, kt\u00f3re zagra\u017caj\u0105 \u015bwi\u0119to\u015bci \u017cycia lub godno\u015bci osoby ludzkiej\u201d.<\/p>

Dwie wizje rozwoju cywilizacyjnego<\/strong><\/p>

Leon XIV w swej encyklice kontynuuje te rozwa\u017cania \u2013 ju\u017c na wst\u0119pie przedstawiaj\u0105c dwie r\u00f3\u017cne wizje podej\u015bcia cz\u0142owieka do rozwoju oraz ich konsekwencje, a mianowicie ludzko\u015b\u0107 mo\u017ce \u201ewznie\u015b\u0107 now\u0105 wie\u017c\u0119 Babel albo budowa\u0107 miasto, w kt\u00f3rym B\u00f3g i ludzko\u015b\u0107 zamieszkuj\u0105 razem\u201d. W przypadku tej pierwszej wizji zaplanowane \u201eprzedsi\u0119wzi\u0119cie wydaje si\u0119 imponuj\u0105ce: jeden j\u0119zyk, jedna technologia, jeden kierunek. Projekt ten kryje w sobie jednak wielk\u0105 zasadzk\u0119: jest to dzie\u0142o pomy\u015blane bez odniesienia do Boga, wsparte jednolito\u015bci\u0105, kt\u00f3ra usuwa r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 i kt\u00f3ra \u2013 zamiast komunii \u2013 wybiera uniformizacj\u0119. Gdy miasto budowane jest na pysze i na roszczeniu samowystarczalno\u015bci, komunikacja ulega zerwaniu, j\u0119zyki si\u0119 mieszaj\u0105, a ludzie przestaj\u0105 si\u0119 rozumie\u0107. Owocem nie jest jedno\u015b\u0107, lecz rozproszenie. Wie\u017ca Babel ukazuje zatem ograniczenie ka\u017cdej budowli, kt\u00f3ra \u2013 cho\u0107by imponuj\u0105ca \u2013 wyrasta z absolutyzacji tego, co ludzkie, i z ludzkiego roszczenia samowystarczalno\u015bci, po\u015bwi\u0119ca godno\u015b\u0107 os\u00f3b na rzecz skuteczno\u015bci i pragnie dosi\u0119gn\u0105\u0107 nieba bez b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa Boga.\u201d<\/em> Druga wizja to wizja pochodz\u0105ca z Ksi\u0119gi Nehemiasza \u2013 \u017bydzi odbudowuj\u0105 Jeruzalem modl\u0105c si\u0119, podejmuj\u0105c dzia\u0142ania wsp\u00f3lnie a dzie\u0142o to \u201ema w centrum Boga\u201d<\/em> za\u015b \u201emiasto odradza si\u0119 nie dzi\u0119ki inicjatywie pojedynczej osoby, lecz przez wsp\u00f3ln\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 ca\u0142ego ludu: kap\u0142an\u00f3w, rzemie\u015blnik\u00f3w, naczelnik\u00f3w rod\u00f3w, kobiet i m\u0142odzie\u017cy\u201d dlatego \u201eJerozolima odnajduje na nowo wsp\u00f3lny j\u0119zyk: nie j\u0119zyk jednolito\u015bci, lecz komunii; harmoni\u0119, kt\u00f3ra rodzi si\u0119 w\u00f3wczas, gdy ka\u017cdy przyjmuje swoj\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 odpowiedzialno\u015bci, a ca\u0142y lud uznaje, \u017ce jego si\u0142a pochodzi od Pana\u201d<\/em>.<\/p>

Papie\u017c nie jest AI-fobem, ale\u2026<\/strong><\/p>

Encyklika, co istotne, nie ma charakteru \u201etechnofobicznego\u201d \u2013 kto, stereotypowo, spodziewa\u0142by si\u0119 po Ko\u015bciele odrzucenia rozwoju technologicznego, ten, rzecz jasna, pozostawa\u0142 w b\u0142\u0119dzie. Warto zreszt\u0105 zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na podtytu\u0142 encykliki \u2013 \u201eW trosce o osob\u0119 ludzk\u0105 w dobie sztucznej inteligencji\u201d \u2013 kt\u00f3ry jest nieprzypadkowy, gdy\u017c Ojciec \u015awi\u0119ty w dokumencie odnosi si\u0119 nie tylko do samej sztucznej inteligencji, ale tak\u017ce innych zjawisk zwi\u0105zanych z rozwojem technologicznym (np. idei transhumanizmu i posthumanizmu) czy ponadczasowych zjawisk takich jak wojny czy niewolnictwo (nawiasem m\u00f3wi\u0105c, w\u015br\u00f3d cz\u0119\u015bci katolickich komentator\u00f3w to w\u0142a\u015bnie rozwa\u017cania na te tematy wzbudzi\u0142y najwi\u0119ksze kontrowersje, cho\u0107by dlatego, \u017ce papie\u017c stwierdza w encyklice, \u017ce \u201edzi\u015b bardziej ni\u017c kiedykolwiek trzeba potwierdzi\u0107 przezwyci\u0119\u017cenie teorii \u201ewojny sprawiedliwej\u201d, zbyt cz\u0119sto przywo\u0142ywanej w celu usprawiedliwiania wszelkiej wojny\u201d<\/em>, podczas gdy u wielu autor\u00f3w, ze \u015bwi\u0119tym Tomaszem z Akwinu na czele, odnale\u017a\u0107 mo\u017cna warunki, kt\u00f3re sprawiaj\u0105, i\u017c konflikt zbrojny zas\u0142uguje na moralne usprawiedliwienie). Przyk\u0142adowo (co z pewno\u015bci\u0105 dla Czytelnika mo\u017ce by\u0107 wa\u017cn\u0105 informacj\u0105) Leon XIV podkre\u015bla (co czyni\u0105 wszak tak\u017ce i eksperci zajmuj\u0105cy si\u0119 sztuczn\u0105 inteligencj\u0105 krytykuj\u0105cy zbyt \u201erestrykcyjne\u201d podej\u015bcie do jej rozwoju), \u017ce \u201emo\u017cemy jednak stwierdzi\u0107, \u017ce nale\u017cy unika\u0107 b\u0142\u0119dnego uto\u017csamiania tej \u201einteligencji\u201d z inteligencj\u0105 ludzk\u0105. Systemy te na\u015bladuj\u0105 niekt\u00f3re funkcje ludzkiej inteligencji.Czyni\u0105c to, cz\u0119sto przewy\u017cszaj\u0105 j\u0105 szybko\u015bci\u0105 i zakresem oblicze\u0144, oferuj\u0105c konkretne korzy\u015bci w licznych dziedzinach. Niemniej jednak ta moc pozostaje zwi\u0105zana wy\u0142\u0105cznie z przetwarzaniem danych: tak zwane systemy sztucznej inteligencji nie prze\u017cywaj\u0105 do\u015bwiadczenia, nie posiadaj\u0105 cia\u0142a, nie odczuwaj\u0105 rado\u015bci i b\u00f3lu, nie dojrzewaj\u0105 w relacji, nie znaj\u0105 od wewn\u0105trz tego, co znacz\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107, praca, przyja\u017a\u0144 i odpowiedzialno\u015b\u0107\u201d. <\/em>Jednocze\u015bnie dr Marek Popielarski w do\u015b\u0107 krytycznym artykule<\/a> <\/mark>opublikowanym na \u0142amach portalu \u201eNowy \u0141ad\u201d stwierdza z \u017calem, \u017ce \u201eto, czego w tej encyklice na pewno zabrak\u0142o, to wi\u0119cej miejsca po\u015bwi\u0119conego na rozwa\u017cania o r\u00f3\u017cnicach pomi\u0119dzy cz\u0142owiekiem a sztuczn\u0105 inteligencj\u0105. Temat ten jest ledwo wspomniany, a wydaje si\u0119, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 katolik\u00f3w oczekuje od Stolicy Apostolskiej w\u0142a\u015bnie tego typu tre\u015bci, uznaj\u0105c, \u017ce nawo\u0142ywanie do \u015bwiatowego pokoju oraz braterstwa mi\u0119dzy lud\u017ami przystoj\u0105 bardziej sekretarzom organizacji mi\u0119dzynarodowych\u201d<\/em>.<\/p>

Leon XIV wskazuje, \u017ce warto\u015bci katolickiej nauki spo\u0142ecznej \u2013 zasada dobra wsp\u00f3lnego, powszechnego przeznaczenia d\u00f3br, pomocniczo\u015bci, solidarno\u015bci i sprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej \u2013 mog\u0105 w prawid\u0142owy spos\u00f3b ukierunkowa\u0107 ludzko\u015b\u0107 ku temu, by sztuczna inteligencja s\u0142u\u017cy\u0142a cz\u0142owiekowi. Papie\u017c sprzeciwia si\u0119 paradygmatowi technokratycznemu \u2013 \u201etendencji do tego, by logika efektywno\u015bci, kontroli i zysku sama rz\u0105dzi\u0142a wyborami osobistymi, spo\u0142ecznymi i gospodarczymi. Tym samym jeszcze wyra\u017aniej wida\u0107, \u017ce technika nie jest zwyk\u0142ym narz\u0119dziem i \u017ce \u2013 gdy staje si\u0119 kryterium \u2013 ostatecznie sama decyduje o tym, co ma znaczenie, a co mo\u017ce zosta\u0107 odrzucone, sprowadzaj\u0105c stworzenie do przedmiotu eksploatacji, a osoby do trybik\u00f3w systemu, kt\u00f3ry ma by\u0107 coraz bardziej wydajny\u201d<\/em>. Ojciec \u015awi\u0119ty przypomina, i\u017c ju\u017c \u015bw. Pawe\u0142 VI wskazywa\u0142, \u017ce ludzko\u015bci zagra\u017ca fakt, i\u017c stanie si\u0119 ona \u201eofiar\u0105 w\u0142asnych zdobyczy\u201d (w realiach zimnej wojny tym najwi\u0119kszym z zagro\u017ce\u0144 by\u0142a, rzecz jasna, wizja wojny j\u0105drowej stoczonej przez NATO i Uk\u0142ad Warszawski).<\/p>

\u2026sygnalizuje zagro\u017cenia<\/strong><\/p>

Ojciec \u015awi\u0119ty wskazuje, i\u017c nale\u017cy \u201estrzec cz\u0142owieka po\u015br\u00f3d przemian\u201d \u2013 wskazuje on na znaczenie warto\u015bci takich jak Prawda (okre\u015blaj\u0105c j\u0105 jako dobro wsp\u00f3lne i przestrzegaj\u0105c przed dezinformacj\u0105, odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 do nauczania \u015bw. Jana Paw\u0142a II ostrzegaj\u0105cego przed \u201ekryzysem wok\u00f3\u0142 zagadnienia prawdy\u201d), konieczno\u015b\u0107 namys\u0142u nad tera\u017aniejszo\u015bci\u0105 i przysz\u0142o\u015bci\u0105 edukacji (wskazuj\u0105c na negatywny wp\u0142yw okrutnych i pornograficznych tre\u015bci, dost\u0119pnych w internecie \u00bbod r\u0119ki\u00ab, na psychik\u0119 dzieci i m\u0142odzie\u017cy), konieczno\u015b\u0107 zmiany sposobu nauczania uwzgl\u0119dniaj\u0105cego rozw\u00f3j AI (papie\u017c wprost okre\u015bla aktualne programy nauczania jako \u201enieadekwatne\u201d gdy\u017c zosta\u0142y \u201epomy\u015blane dla innej epoki\u201d, tej sprzed pojawienia si\u0119 ChatGPT), a w szczeg\u00f3lno\u015bci na warto\u015b\u0107 pracy ludzkiej. Ojciec \u015awi\u0119ty, wbrew libertarianom, wskazuje, \u017ce \u201ew epoce AI i robotyki nie mo\u017cna ju\u017c powierza\u0107 wszystkiego samej \u201eniewidzialnej r\u0119ce\u201d rynku: polityka ma obowi\u0105zek nadawa\u0107 procesom ekonomiczno-technologicznym kierunek zgodny z dobrem wsp\u00f3lnym, wspieraj\u0105c godn\u0105 prac\u0119, integracj\u0119 spo\u0142eczn\u0105 i sprawiedliwy podzia\u0142 korzy\u015bci p\u0142yn\u0105cych z innowacji\u201d. Z kolei zniekszta\u0142cona wizja cz\u0142owieka w realiach gospodarki cyfrowej prowadzi\u0107 b\u0119dzie, zdaniem Leona XIV, do nowych zniewole\u0144.<\/p>

Obok wspomnianych ju\u017c i tradycyjnie wymienianych w encyklikach zagro\u017ce\u0144 Ojciec \u015awi\u0119ty zwraca uwag\u0119 na fakt, i\u017c \u201eg\u0142\u00f3wnymi motorami rozwoju s\u0105 podmioty prywatne, cz\u0119sto ponadnarodowe, dysponuj\u0105ce zasobami i zdolno\u015bci\u0105 oddzia\u0142ywania wi\u0119kszymi ni\u017c wiele rz\u0105d\u00f3w. W\u0142adza technologiczna przybiera zatem nowe oblicze, w przewa\u017caj\u0105cej mierze \u201eprywatne\u201d, a przez to jest jeszcze trudniejsza do rozeznania, uporz\u0105dkowania i ukierunkowania ku dobru wsp\u00f3lnemu\u201d. <\/em>Jak s\u0142usznie zauwa\u017cy\u0142<\/a><\/mark> katolicki dziennikarz Pawe\u0142 Chmielewski, opisuj\u0105c trans- i posthumanizm, Leon XIV niemal wprost skrytykowa\u0142 entuzjast\u00f3w tych idei, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych znajduj\u0105 si\u0119 Elon Musk, Ray Kurzweil czy Peter Thiel, b\u0119d\u0105cy w\u0142a\u015bcicielami (Musk, Thiel) komercyjnych podmiot\u00f3w rozwijaj\u0105cych AI b\u0105d\u017a osobami w inny spos\u00f3b odgrywaj\u0105cymi w tym \u015bwiecie kluczow\u0105 rol\u0119 (Kurzweil). Nieprzypadkowo Sylwia Czubkowska, autorka \u201eB\u00f3gtech\u00f3w\u201d oznajmi\u0142a, i\u017c tre\u015b\u0107 encykliki mo\u017ce nie przypa\u015b\u0107 do gustu gwiazdom Doliny Krzemowej.<\/p>

Wreszcie, Ojciec \u015awi\u0119ty podejmuje temat wojny \u2013 Leon XIV sygnalizuje pojawienie si\u0119 nowych zagro\u017ce\u0144 (takich jak cyberataki czy manipulacje informacjami), ale przede wszystkim obawia si\u0119, i\u017c rozw\u00f3j technologii sprawi, \u017ce \u201etechnika, oddzielona od etyki i odpowiedzialno\u015bci, sprawi, \u017ce decyzje o \u017cyciu i \u015bmierci b\u0119d\u0105 podejmowane szybciej i w spos\u00f3b bardziej bezosobowy, a u\u017cycie si\u0142y stanie si\u0119 opcj\u0105 natychmiastow\u0105 i mo\u017cliw\u0105 do zastosowania\u201d <\/em>a przysz\u0142e konflikty mog\u0105 sta\u0107 si\u0119 wojnami, w kt\u00f3rych \u201enieprzyjaciel zostaje sprowadzony do danych, a ofiara do \u201eubocznych strat\u201d\u201d<\/em>. Ojciec \u015awi\u0119ty twardo stwierdza, i\u017c \u201enie wolno powierza\u0107 sztucznym systemom decyzji \u015bmierciono\u015bnych ani w og\u00f3le nieodwracalnych\u201d.<\/em><\/p>

Si\u0142a papieskiego g\u0142osu<\/strong><\/p>

Czy pierwsza encyklika Leona XIV jest prze\u0142omowa? Wspomniany ju\u017c Pawe\u0142 Chmielewski stwierdzi\u0142, \u017ce \u201eencyklika \u201eMagnifica humanitas\u201d nie rozwi\u0105\u017ce problem\u00f3w ludzko\u015bci. Ma jednak szans\u0119 sta\u0107 si\u0119 wa\u017cnym punktem odniesienia dla wszystkich, kt\u00f3rzy s\u0105 w jakikolwiek spos\u00f3b zainteresowani refleksj\u0105 etyczn\u0105 w kwestii AI. Dla tych, kt\u00f3rych etyka nie obchodzi, nie b\u0119dzie to przecie\u017c mie\u0107 i tak znaczenia\u201d<\/em>. Podobnie ks. dr Krzysztof Adamski stwierdza: \u201eczy zatem mamy do czynienia z nowym Rerum novarum? To wszystko zale\u017cy od tego, czy Ko\u015bci\u00f3\u0142 i \u015bwiat nie zapomn\u0105 szybko o tym dokumencie, co wydaje si\u0119 \u0142atwe przy dzisiejszym tempie zmian. I zale\u017cy oczywi\u015bcie od tego, czy b\u0119d\u0105 ch\u0119tni do jej czytania i g\u0142\u0119bszej refleksji nad jej tre\u015bci\u0105, kt\u00f3ra, jak na zdolno\u015bci percepcyjne dzisiejszego przeci\u0119tnego cz\u0142owieka, jest wyj\u0105tkowo obszerna. Warto, mimo wszystko, przyjrze\u0107 si\u0119 niekt\u00f3rym ciekawym reakcjom jakie ukaza\u0142y si\u0119 w tygodniu po jej og\u0142oszeniu. Bardzo entuzjastycznie na Magnifica humanitas zareagowa\u0142a Sylwia Czubkowska, autorka popularnej w Polsce ksi\u0105\u017cki \u201eB\u00f3g Techy. Jak wielkie firmy technologiczne przejmuj\u0105 w\u0142adz\u0119 nad Polsk\u0105 i \u015bwiatem\u201d. Pojawi\u0142y si\u0119 jednak g\u0142osy, \u017ce mimo wszystko Leon XIV nie dor\u00f3wnuje w krytyce technooligarchii autorom o orientacji lewicowo-liberalnej, takim jak: Yanis Varoufakis (Technofeudalizm), Shosana Zuboff (Wiek kapitalizmu inwigilacji) czy Martin Andree (Big Tech muss weg!)\u201d. <\/em>Nie zmienia to jednak faktu, i\u017c przeci\u0119tny katolik (jak i wyznawca ka\u017cdej innej religii) niekoniecznie si\u0119gnie po wymienione tu pozycje (podobnie jak po \u201eNadchodz\u0105c\u0105 fal\u0119\u201d czy inne \u201eklasyki\u201d literatury zwi\u0105zanej ze sztuczn\u0105 inteligencj\u0105) \u2013 podobnie jak przeci\u0119tny wyznawca dowolnej religii nie studiuje prac z zakresu chocia\u017cby bioetyki, tymczasem nie trzeba nikogo przekonywa\u0107, i\u017c g\u0142os Ko\u015bcio\u0142a w kwestii aborcji, eutanazji czy klonowania ludzi dla ponad miliarda ludzi jest g\u0142osem wp\u0142ywaj\u0105cym na ich etyczne stanowisko, kt\u00f3re nast\u0119pnie cz\u0119stokro\u0107 przek\u0142ada si\u0119 na polityczne realia i stanowione przepisy. Dla \u015brodowisk zainteresowanych tym, by rozw\u00f3j sztucznej inteligencji odbywa\u0142 si\u0119 z uwzgl\u0119dnieniem dobra wsp\u00f3lnego i godno\u015bci cz\u0142owieka, Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 wi\u0119c naturalnym sojusznikiem.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Biskup Rzymu jest duchowym przyw\u00f3dc\u0105 wsp\u00f3lnoty licz\u0105cej prawie 1,3 miliarda cz\u0142onk\u00f3w \u2013 g\u0142os papie\u017ca w sprawie rozwoju sztucznej inteligencji znaczy wi\u0119c znacznie wi\u0119cej ni\u017c g\u0142os cho\u0107by najwybitniejszego filozofa. Jak g\u0142owa Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego patrzy na AI i jaka nauka p\u0142ynie z tego dla wszystkich, niezale\u017cnie od podej\u015bcia do jakiejkolwiek religii?<\/p>\n","protected":false},"author":306,"featured_media":19236,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"rank_math_lock_modified_date":false,"footnotes":""},"categories":[761,754,780],"tags":[],"popular":[],"difficulty-level":[37],"ppma_author":[672],"class_list":["post-19024","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-prawo_etyka","category-hai_premium","category-redakcja-poleca","difficulty-level-hard"],"acf":[],"authors":[{"term_id":672,"user_id":306,"is_guest":0,"slug":"michal-szymanski","display_name":"Micha\u0142 Szyma\u0144ski","avatar_url":{"url":"https:\/\/haimagazine.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/foto2.jpg","url2x":"https:\/\/haimagazine.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/foto2.jpg"},"first_name":"Micha\u0142","last_name":"Szyma\u0144ski","user_url":"","job_title":"","description":"prawnik, absolwent Wydzia\u0142u Prawa i Administracji UJ, a tak\u017ce studi\u00f3w podyplomowych na Uniwersytecie Wroc\u0142awskim, Akademii Leona Ko\u017ami\u0144skiego (Prawo nowoczesnych technologii) oraz Warszawskim Uniwersytecie Medycznym.\r\n"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19024","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/306"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19024"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19024\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19244,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19024\/revisions\/19244"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/19236"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19024"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19024"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19024"},{"taxonomy":"popular","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/popular?post=19024"},{"taxonomy":"difficulty-level","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/difficulty-level?post=19024"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=19024"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}