{"id":17826,"date":"2026-03-18T10:07:43","date_gmt":"2026-03-18T09:07:43","guid":{"rendered":"https:\/\/haimagazine.com\/?p=17826"},"modified":"2026-03-18T10:08:25","modified_gmt":"2026-03-18T09:08:25","slug":"kandydat-odrzucony-za-mimike","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/ai_branza\/prawo_etyka\/kandydat-odrzucony-za-mimike\/","title":{"rendered":"Kandydat odrzucony za mimik\u0119. Co system oceni\u0142 zamiast kompetencji"},"content":{"rendered":"

autorka jest cz\u0142onkini\u0105 Community CampusAI<\/em><\/p>

Kandydat siada przed kamer\u0105, odpowiada na pytania i wysy\u0142a nagranie. Kilka dni p\u00f3\u017aniej dostaje odmow\u0119. Nie wie, \u017ce decyzja zapad\u0142a zanim ktokolwiek z firmy zobaczy\u0142 jego twarz \u2013 system przeanalizowa\u0142 tempo m\u00f3wienia, pauzy i mimik\u0119. I uzna\u0142, \u017ce kandydat nie pasuje.<\/p>

Tak wygl\u0105da\u0142 proces rekrutacji np. w Unilever w latach 2016-2020, gdy firma testowa\u0142a automatyczn\u0105 analiz\u0119 zachowania kandydat\u00f3w za pomoc\u0105 narz\u0119dzia HireVue. Korzysta\u0142o z niego te\u017c wielu innych gigant\u00f3w, w tym Ikea, Hilton, Oracle czy Dow Jones.<\/p>

Narz\u0119dzia takie jak HireVue powstaj\u0105 jako odpowied\u017a na konkretny problem. Decyzja o automatyzacji rekrutacji rzadko bierze si\u0119 z fascynacji technologi\u0105. Najcz\u0119\u015bciej pojawia si\u0119 wtedy, gdy liczba zg\u0142osze\u0144 zaczyna wygrywa\u0107 z czasem i zasobami HR.<\/p>

Unilever otrzymywa\u0142 rocznie ponad 1,8 miliona aplikacji. Przeczyta\u0107 je wszystkie r\u0119cznie? Nierealne.<\/p>

Dlatego proces u\u0142o\u017cono w etapach. Najpierw system porz\u0105dkowa\u0142 zg\u0142oszenia i odrzuca\u0142 te, kt\u00f3re nie spe\u0142nia\u0142y podstawowych kryteri\u00f3w. Potem kandydaci przechodzili kr\u00f3tkie testy poznawcze. A na ko\u0144cu nagrywali asynchroniczn\u0105 rozmow\u0119 rekrutacyjn\u0105 – i tu wchodzi\u0142 HireVue.<\/p>

Na tym etapie system analizowa\u0142 nie tylko tre\u015b\u0107 odpowiedzi, ale te\u017c zachowanie przed kamer\u0105: tempo, pauzy, intonacj\u0119, mimik\u0119. Cz\u0119\u015b\u0107 kandydat\u00f3w wypada\u0142a z rekrutacji, zanim ktokolwiek z firmy zobaczy\u0142 ich nagranie.<\/p>

Tu pojawia si\u0119 granica. Samo nagrywanie to organizacja pracy. Automatyczna analiza zachowania \u2013 mimiki, g\u0142osu, pauz \u2013 to ju\u017c ocena kandydata jako osoby, cz\u0119sto na podstawie sygna\u0142\u00f3w, kt\u00f3re nie m\u00f3wi\u0105 o kompetencjach. W\u0142a\u015bnie ten element, tzw. \u201eczytanie twarzy”, HireVue wycofa\u0142 w styczniu 2021 roku, po skardze organizacji EPIC z 2019 roku.<\/mark><\/a><\/p>

Gdzie ko\u0144czy si\u0119 narz\u0119dzie, a zaczyna decyzja?<\/h4>

Artyku\u0142 22 RODO wprost zakazuje w pe\u0142ni automatycznych decyzji, kt\u00f3re wywo\u0142uj\u0105 skutki prawne lub w istotny spos\u00f3b wp\u0142ywaj\u0105 na cz\u0142owieka \u2014 a odrzucenie w procesie naboru bez w\u0105tpienia nim jest.<\/p>

Przepisy przewiduj\u0105 trzy wyj\u0105tki: gdy taka decyzja jest niezb\u0119dna do zawarcia umowy, gdy pozwala na to prawo lub gdy kandydat wyrazi na to wyra\u017an\u0105 zgod\u0119. Warto jednak wiedzie\u0107, \u017ce w rekrutacji zgoda to grz\u0105ski grunt. Ze wzgl\u0119du na nier\u00f3wnowag\u0119 si\u0142 kandydat rzadko czuje, \u017ce ma realny wyb\u00f3r, co sprawia, \u017ce taka zgoda bywa \u0142atwa do podwa\u017cenia jako niedobrowolna.<\/p>

Dlatego kluczowym \u201ebezpiecznikiem” dla Twojej firmy jest prawo do interwencji ludzkiej. Nie mo\u017ce by\u0107 ono fikcj\u0105. Kto\u015b z zespo\u0142u musi realnie zweryfikowa\u0107 wynik algorytmu, a nie tylko bezrefleksyjnie klikn\u0105\u0107 \u201eOK”, zatwierdzaj\u0105c list\u0119 do odrzucenia.<\/p>

Kandydat musi te\u017c wiedzie\u0107, kto za t\u0119 decyzj\u0119 odpowiada i pod jaki adres mo\u017ce si\u0119 zg\u0142osi\u0107, by poprosi\u0107 o ponown\u0105, tym razem ju\u017c ludzk\u0105 ocen\u0119 swojej aplikacji. Przy decyzji o osobie nie wystarczy og\u00f3lna informacja, \u017ce \u201eAI wspiera rekrutacj\u0119”. Kandydat ma prawo wiedzie\u0107, co dok\u0142adnie by\u0142o oceniane i dlaczego te sygna\u0142y maj\u0105 znaczenie dla roli, o kt\u00f3r\u0105 si\u0119 ubiega. Chodzi o transparentno\u015b\u0107 procesu, nie o prawo do odwo\u0142ania.<\/p>

I tu wchodzi AI Act<\/h4>

Analiza zachowania \u2013 mimiki, tonu g\u0142osu, tempa m\u00f3wienia \u2013 pr\u00f3buje wywnioskowa\u0107 z nagrania wi\u0119cej, ni\u017c ono faktycznie pokazuje. Zamiast pomiaru jest interpretacja, kt\u00f3ra \u0142atwo myli stres z \u201ebrakiem pewno\u015bci siebie”, introwersj\u0119 z \u201ebrakiem kompetencji”, a akcent z \u201egorsz\u0105 komunikacj\u0105”.<\/p>

Dlatego AI Act wprowadzi\u0142 zakaz wykorzystywania system\u00f3w rozpoznawania emocji w miejscu pracy i w rekrutacji. Chodzi o systemy, kt\u00f3re pr\u00f3buj\u0105 wnioskowa\u0107 o emocjach lub stanie psychicznym na podstawie cech biometrycznych \u2013 mimiki, g\u0142osu, ruch\u00f3w. Zakaz wszed\u0142 w \u017cycie 2 lutego 2025 r., a kary za naruszenie sta\u0142y si\u0119 egzekwowalne od 2 sierpnia 2025 r. \u2013 do 35 milion\u00f3w euro lub 7% globalnego rocznego obrotu firmy, w zale\u017cno\u015bci od tego, kt\u00f3ra kwota jest wy\u017csza. To dotyczy ka\u017cdej firmy. Ten sam zakaz obowi\u0105zuje ma\u0142\u0105 firm\u0119, kt\u00f3ra wdro\u017cy \u201esprytne” narz\u0119dzie do czytania emocji z nagrania na etapie rekrutacji do biura.<\/p>

Dla firmy korzystaj\u0105cej z AI w rekrutacji to nie jest abstrakcyjny przepis z Brukseli, ale bardzo konkretne pytanie: czy m\u00f3j system ocenia kandydata za to, co potrafi, czy za to, jak wygl\u0105da i jak wypada na kamerze? Je\u015bli w algorytmie pojawia si\u0119 analiza mimiki, tonu g\u0142osu czy \u201epewno\u015bci siebie” wyczytanej z twarzy, to nie m\u00f3wimy ju\u017c o uporz\u0105dkowaniu procesu, tylko o wsp\u00f3\u0142decydowaniu z maszyn\u0105 o cz\u0142owieku na podstawie sygna\u0142\u00f3w biometrycznych.<\/p>

Co to znaczy dla ma\u0142ych firm?<\/h4>

Unilever i ma\u0142a firma to dwa r\u00f3\u017cne \u015bwiaty pod wzgl\u0119dem skali, ale granica pozostaje ta sama. Rozr\u00f3\u017cnienie mi\u0119dzy automatyzacj\u0105 procesu a automatyzacj\u0105 decyzji o cz\u0142owieku dotyczy ka\u017cdej firmy.<\/p>

Ma\u0142a firma nie ma 1,8 miliona aplikacji. Ma za to skrzynk\u0119 mailow\u0105 z CV, Excela, mo\u017ce prosty ATS (system do zarz\u0105dzania rekrutacj\u0105) \u2013 i pokus\u0119, \u017ceby \u201eco\u015b z AI” wyr\u0119czy\u0142o j\u0105 w odsiewaniu kandydat\u00f3w. I warto pami\u0119ta\u0107: automatyzacja rekrutacji sama w sobie nie jest ryzykowna. Wr\u0119cz przeciwnie. Filtrowanie CV, porz\u0105dkowanie zg\u0142osze\u0144 czy testy wiedzy to spos\u00f3b na uporz\u0105dkowanie chaosu.<\/p>

Ryzyko pojawia si\u0119 w momencie, gdy system zaczyna ocenia\u0107 kandydata, a Ty przestajesz rozumie\u0107, na jakiej podstawie powsta\u0142 wynik. Test z Excela dla asystentki? Konkretna umiej\u0119tno\u015b\u0107, potrzebna do pracy. Ocena „pewno\u015bci siebie” na podstawie mimiki? Interpretacja, kt\u00f3ra nie ma zwi\u0105zku z realn\u0105 prac\u0105.<\/p>

Wtedy Twoja firma nie automatyzuje ju\u017c procesu, zaczyna wsp\u00f3\u0142decydowa\u0107 z algorytmem o cz\u0142owieku. I to jest moment, w kt\u00f3rym odpowiedzialno\u015b\u0107 nie znika, zmienia tylko form\u0119. Nadal ponosi j\u0105 pracodawca. Rezygnacja z AI w rekrutacji nie jest oczywi\u015bcie konieczna, automatyzowa\u0107 prac\u0119 mo\u017cna bezpiecznie. Automatyzowa\u0107 ocen\u0119 cz\u0142owieka \u2014 ju\u017c nie.<\/p>

Je\u015bli dzi\u015b w Twojej firmie jakikolwiek system \u201eocenia nastawienie” albo \u201eczyta emocje” z nagra\u0144 wideo czy g\u0142osu kandydata, to jest to ten moment, \u017ceby go zatrzyma\u0107 i zapyta\u0107 dostawc\u0119, co dok\u0142adnie mierzy, na jakiej podstawie i czy nie wchodzi ju\u017c w zakazany przez AI Act obszar rozpoznawania emocji.<\/p>

<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czy AI mo\u017ce odrzuci\u0107 kandydata za mimik\u0119? Znany system do wspomagania rekrutacji robi\u0142 to przez kilka lat, a korzysta\u0142y z niego najwi\u0119ksze \u015bwiatowe korporacje. Dzi\u015b podobne dzia\u0142ania s\u0105 po prostu zakazane. Dlatego ka\u017cda firma, kt\u00f3ra si\u0119ga po AI w rekrutacji, powinna wiedzie\u0107, gdzie przebiega granica.<\/p>\n","protected":false},"author":452,"featured_media":17827,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"rank_math_lock_modified_date":false,"footnotes":""},"categories":[761],"tags":[],"popular":[],"difficulty-level":[],"ppma_author":[843],"class_list":["post-17826","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-prawo_etyka"],"acf":[],"authors":[{"term_id":843,"user_id":452,"is_guest":0,"slug":"ewa-siciak","display_name":"Ewa Siciak","avatar_url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ebee7b40b99f8697a441e9c4e843181f1ee192815264acf918eb0ef697dfbe3e?s=96&d=mm&r=g","first_name":"Ewa","last_name":"Siciak","user_url":"","job_title":"","description":"Administratywistka i entuzjastka prostych rozwi\u0105za\u0144 AI dla ma\u0142ych firm. Bada i testuje technologie, kt\u00f3re realnie odci\u0105\u017caj\u0105 przedsi\u0119biorc\u00f3w."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17826","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/452"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17826"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17826\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17838,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17826\/revisions\/17838"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17827"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17826"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17826"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17826"},{"taxonomy":"popular","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/popular?post=17826"},{"taxonomy":"difficulty-level","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/difficulty-level?post=17826"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=17826"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}