{"id":17341,"date":"2026-02-05T12:02:04","date_gmt":"2026-02-05T11:02:04","guid":{"rendered":"https:\/\/haimagazine.com\/?p=17341"},"modified":"2026-02-05T12:03:19","modified_gmt":"2026-02-05T11:03:19","slug":"zielony-rachunek-za-ai","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/ai_branza\/biznes\/zielony-rachunek-za-ai\/","title":{"rendered":"Zielony rachunek za AI: Czy centra danych czekaj\u0105 specjalne podatki?"},"content":{"rendered":"<p>Jeszcze kilka lat temu pytanie \u201eczy AI zu\u017cywa za du\u017co pr\u0105du\u201d traktowano jako uwag\u0119 na marginesie szkic\u00f3w do raport\u00f3w ESG. Dzi\u015b odpowied\u017a jest oczywista: zu\u017cywa, i to w tempie zagra\u017caj\u0105cym stabilno\u015bci sieci energetycznych. Pytanie, kt\u00f3re zadaj\u0105 sobie obecnie regulatorzy od Brukseli po Waszyngton, brzmi teraz inaczej: kto za to zap\u0142aci? <\/p><p>Wyliczenia mi\u0119dzynarodowych instytucji sugeruj\u0105, \u017ce specjalny podatek od zu\u017cycia energii przez centra danych m\u00f3g\u0142by generowa\u0107 miliardy dolar\u00f3w rocznie, koryguj\u0105c rynkowe dysproporcje. W opinii ekspert\u00f3w obecna cena us\u0142ug AI jest sztucznie zani\u017cona, poniewa\u017c nie uwzgl\u0119dnia koszt\u00f3w zewn\u0119trznych \u2013 takich jak zanieczyszczenie powietrza czy zu\u017cycie wody \u2013 kt\u00f3re ostatecznie ponosz\u0105 obywatele, a nie firmy technologiczne. Dla biznesu to sygna\u0142 alarmowy \u2013 je\u015bli modele AI stan\u0105 si\u0119 przedmiotem celowanego opodatkowania, ca\u0142a ekonomia wdro\u017ce\u0144, od chatbot\u00f3w po zaawansowane systemy predykcyjne, mo\u017ce ulec drastycznej zmianie.<\/p><h4 class=\"wp-block-heading\">Dylemat skali<\/h4><p>W sporze tym nie chodzi o to, czy chroni\u0107 \u015brodowisko, lecz jak skonstruowa\u0107 mechanizmy fiskalne, by nie wyla\u0107 dziecka z k\u0105piel\u0105. To jest osi\u0105 debaty, jaka odby\u0142a si\u0119 podczas Generative Revolution Day &#8211; <br><mark style=\"background-color:#82D65E\" class=\"has-inline-color has-base-color\"><a href=\"https:\/\/generativerevolution.ai\/should-AI-pay-higher-taxes\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Should AI companies pay higher taxes because of their impact on the environment?<\/a><\/mark> &#8211; w kt\u00f3rej udzia\u0142 wzi\u0119li Paz Pe\u00f1a, ekspertka od sprawiedliwo\u015bci spo\u0142eczno-technologicznej i Luis Bitencourt-Emilio, weteran bran\u017cy technologicznej z do\u015bwiadczeniem w Microsoft i Reddit.<\/p><p><em>Ci\u0105g dalszy artyku\u0142u pod materia\u0142em video<\/em><\/p><figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe loading=\"lazy\" title=\"Should AI companies pay higher taxes because of their impact on the environment?\" width=\"500\" height=\"281\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/ixDaMq1Wyvo?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe>\n<\/div><\/figure><p><\/p><p>Dla Pe\u00f1y centra danych nie s\u0105 zwyk\u0142ymi fabrykami, a problem wykracza poza sam pr\u0105d. <\/p><p>\u2013 Centra danych dla AI budz\u0105 du\u017ce kontrowersje. Ich intensywna moc obliczeniowa wymaga rosn\u0105cych ilo\u015bci energii, a co za tym idzie, wi\u0119cej s\u0142odkiej wody do ch\u0142odzenia serwer\u00f3w i infrastruktury \u2013 punktuje ekspertka. Wskazuje przy tym na Stany Zjednoczone, kt\u00f3re posiadaj\u0105 ponad 50 proc. \u015bwiatowych centr\u00f3w danych, jako na poligon do\u015bwiadczalny, gdzie skutki te s\u0105 ju\u017c widoczne.<\/p><p>Jej zdaniem gwa\u0142towna ekspansja cyfrowa realnie zagra\u017ca transformacji energetycznej, przed\u0142u\u017caj\u0105c \u017cycie paliw kopalnych. <\/p><p>\u2013 W rzeczywisto\u015bci widzimy co\u015b odwrotnego ni\u017c transformacja. Ogromne zapotrzebowanie na energi\u0119 ze strony centr\u00f3w danych to idealna okazja do rozwoju nowych projekt\u00f3w opartych na paliwach kopalnych \u2013 twierdzi Pe\u00f1a. Powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na Instytut Ekonomii Energii i Analiz Finansowych, wskazuje, \u017ce cyfrowy boom nap\u0119dza budow\u0119 elektrowni gazowych i ruroci\u0105g\u00f3w, co \u201ewyra\u017anie utrudnia transformacj\u0119 energetyczn\u0105\u201d.<\/p><p>Kluczowym argumentem za wprowadzeniem celowanego podatku (w wysoko\u015bci od 0,032 do 0,052 dolara za kilowatogodzin\u0119) jest mechanizm, kt\u00f3ry Pe\u00f1a okre\u015bla jako uspo\u0142ecznienie koszt\u00f3w przy jednoczesnej prywatyzacji zysk\u00f3w. W praktyce oznacza to, \u017ce podczas gdy giganci technologiczni licz\u0105 zyski z wdra\u017cania AI, rachunek za skutki uboczne \u2013 takie jak wzrost cen pr\u0105du dla gospodarstw domowych, zu\u017cycie lokalnych zasob\u00f3w wody czy zanieczyszczone powietrze \u2013 p\u0142ac\u0105 zwykli obywatele. <\/p><p>\u2013 To mog\u0142oby generowa\u0107 do 18 miliard\u00f3w dolar\u00f3w rocznie \u2013 wylicza ekspertka, podkre\u015blaj\u0105c te\u017c konieczno\u015b\u0107 koordynacji mi\u0119dzynarodowej: \u2013 Podatek powinien by\u0107 globalny, aby unikn\u0105\u0107 instalowania centr\u00f3w danych w lokalizacjach o s\u0142abszych regulacjach. <\/p><p>Pe\u00f1a zwraca r\u00f3wnie\u017c uwag\u0119 na bilans zysk\u00f3w i strat dla lokalnych spo\u0142eczno\u015bci: <\/p><p>\u2013 Bior\u0105c pod uwag\u0119 szkody \u015brodowiskowe, znikomy wp\u0142yw na tworzenie miejsc pracy i presj\u0119 na sieci energetyczne, kt\u00f3re mog\u0105 zwi\u0119kszy\u0107 ceny dla gospodarstw domowych i zmniejszy\u0107 popyt na inne towary, korzy\u015bci netto z tych specjalnych re\u017cim\u00f3w podatkowych s\u0105 w najlepszym razie niepewne &#8211; dodaje.<\/p><h4 class=\"wp-block-heading\">Pu\u0142apka pomiaru<\/h4><p>Zgo\u0142a inne podej\u015bcie prezentuje Luis Bitencourt-Emilio. Jego zdaniem opodatkowanie konkretnej technologii to b\u0142\u0105d logiczny, kt\u00f3ry prowadzi do tzw. \u201epu\u0142apki pomiaru\u201d (measurement trap). AI jest \u201etechnologi\u0105 og\u00f3lnego przeznaczenia\u201d (general purpose technology), podobnie jak elektryczno\u015b\u0107, i przenika niemal ka\u017cdy sektor gospodarki.<\/p><p>\u2013 Co by\u015bcie opodatkowali? Uczenie modeli, inferencj\u0119, AI wbudowane w aplikacje, chipy, samochody, samoloty, szpitale, telefony? \u2013 pyta Bitencourt-Emilio, obna\u017caj\u0105c trudno\u015bci legislacyjne. \u2013 Wyznaczanie granic, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 niepodwa\u017calne niezale\u017cnie od bran\u017cy, jest podatne na b\u0142\u0119dy i manipulacje. Metody r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 co do tego, co uwzgl\u0119dni\u0107, jak przypisa\u0107 wsp\u00f3ln\u0105 infrastruktur\u0119 i jak znormalizowa\u0107 dane: na token, na zapytanie czy na model?<\/p><p>Zamiast tworzy\u0107 skomplikowane definicje, ekspert proponuje prosty mechanizm rynkowy: opodatkowanie emisji CO2 u \u017ar\u00f3d\u0142a. <\/p><p>\u2013 Nie ma czarno-bia\u0142ej odpowiedzi. Ale je\u015bli zale\u017cy ci na \u015brodowisku, w\u0142a\u015bciwym ruchem jest wycena zanieczyszcze\u0144, a nie innowacji \u2013 argumentuje. Bitencourt-Emilio powo\u0142uje si\u0119 przy tym na twarde dane ekonomiczne: \u2013 Komisja ds. cen w\u0119gla zaleca \u015bcie\u017ck\u0119 od 50 do 100 dolar\u00f3w za ton\u0119 dwutlenku w\u0119gla do 2030 roku, aby dostosowa\u0107 si\u0119 do cel\u00f3w klimatycznych.<\/p><p>Jego wizja sprowadza si\u0119 wi\u0119c do prostego rozwi\u0105zania: \u2013 Je\u015bli AI si\u0119 skaluje, naturalnie p\u0142aci wi\u0119cej, gdy nap\u0119dza popyt. Je\u015bli dzia\u0142a na czystszej energii, p\u0142aci mniej. Otrzymujesz w\u0142a\u015bciwe zach\u0119ty bez d\u0142awienia technologii og\u00f3lnego przeznaczenia.<\/p><h4 class=\"wp-block-heading\">Zderzenie z praktyk\u0105<\/h4><p>Aby zrozumie\u0107 realny wp\u0142yw tych propozycji na biznes, warto przeanalizowa\u0107 je na przyk\u0142adzie. Przyjmijmy, \u017ce istnieje hipotetyczna sp\u00f3\u0142ka \u201eDataCenter X\u201d, zu\u017cywaj\u0105ca 100 GWh energii rocznie, czerpanej w po\u0142owie z paliw kopalnych.<\/p><p>W scenariuszu proponowanym przez Pe\u00f1\u0119 (sztywny podatek celowy), firma z dnia na dzie\u0144 zostaje obci\u0105\u017cona dodatkowym kosztem rz\u0119du 5 milion\u00f3w dolar\u00f3w rocznie. Jest to op\u0142ata trudna do ud\u017awigni\u0119cia w kr\u00f3tkim terminie z w\u0142asnych \u015brodk\u00f3w, co zmusza przedsi\u0119biorstwo do podniesienia cen us\u0142ug.<\/p><p>Scenariusz rynkowy Bitencourt-Emilio \u2013 wysoki podatek w\u0119glowy zwalniaj\u0105cy energi\u0119 czyst\u0105 \u2013 wydaje si\u0119 bardziej racjonalny, lecz w zderzeniu z rzeczywisto\u015bci\u0105 infrastrukturaln\u0105 ujawnia swoje mankamenty. Teoretycznie DataCenter X powinno podpisa\u0107 umowy PPA (Power Purchase Agreements) na zielon\u0105 energi\u0119, by zredukowa\u0107 podatek do zera. W praktyce firma wpada jednak w \u201epu\u0142apk\u0119 dost\u0119pno\u015bci\u201d, co zdaje si\u0119 potwierdza\u0107 obawy Pe\u00f1y.<\/p><p>O co chodzi? W kluczowych hubach technologicznych, takich jak Wirginia czy Frankfurt, zielona energia jest towarem deficytowym. Wykupienie jej resztek przez giganta technologicznego drastycznie podbi\u0142oby ceny pr\u0105du dla lokalnych mieszka\u0144c\u00f3w. Firma musi wi\u0119c finansowa\u0107 nowe \u017ar\u00f3d\u0142a, tu jednak zderza si\u0119 z kalendarzem i biurokracj\u0105. Czas oczekiwania na przy\u0142\u0105czenie nowej farmy wiatrowej do sieci przesy\u0142owej w USA i UE wynosi obecnie od 3 do 5 lat. Powstaje wi\u0119c sytuacja najtrudniejsza z mo\u017cliwych dla biznesu: przez okres przej\u015bciowy sp\u00f3\u0142ka musi finansowa\u0107 inwestycje w OZE, a jednocze\u015bnie wci\u0105\u017c p\u0142aci\u0107 karne podatki za korzystanie z brudnej energii.<\/p><h4 class=\"wp-block-heading\">Tanio ju\u017c by\u0142o&#8230;?<\/h4><p>Niezale\u017cnie od tego, czy regulatorzy zdecyduj\u0105 si\u0119 na model fiskalny czy rynkowy, czasy, w kt\u00f3rych koszt zapytania do modelu AI by\u0142 pomijalny, wydaj\u0105 si\u0119 dobiega\u0107 ko\u0144ca. Koszt \u015brodowiskowy zostanie nieuchronnie wliczony w cen\u0119 tokena. Firmy, kt\u00f3re zignoruj\u0105 ten fakt, nara\u017caj\u0105 si\u0119 nie tylko na straty finansowe, ale i wizerunkowe. Jak zauwa\u017ca Paz Pe\u00f1a, obecny system jest niesprawiedliwy: <\/p><p>\u2013 Pa\u0144stwa trac\u0105 dochody podatkowe, finansuj\u0105c jednocze\u015bnie infrastruktur\u0119 dla firm, kt\u00f3re zwi\u0119kszaj\u0105 globalne emisje.<\/p><p>Jedyn\u0105 ucieczk\u0105 wydaje si\u0119 radykalna optymalizacja. Bitencourt-Emilio przywo\u0142uje tu przyk\u0142ad z historii: <\/p><p>\u2013 Naprawili\u015bmy problem zanieczyszcze\u0144, celuj\u0105c w \u017ar\u00f3d\u0142a, a nie zakazuj\u0105c technologii. Nie opodatkowali\u015bmy samochod\u00f3w ani lot\u00f3w jako takich. Ameryka\u0144skie samochody s\u0105 teraz o 99 proc. czystsze pod wzgl\u0119dem kluczowych zanieczyszcze\u0144 ni\u017c modele z 1970 roku. <\/p><p>To samo, jego zdaniem, czeka AI \u2013 pod warunkiem, \u017ce regulacje wymusz\u0105 in\u017cynieryjn\u0105 pomys\u0142owo\u015b\u0107, a nie fiskaln\u0105 blokad\u0119.<\/p><p>Dla mened\u017cer\u00f3w IT oznacza to konieczno\u015b\u0107 zmiany paradygmatu. Efektywno\u015b\u0107 energetyczna kodu staje si\u0119 kluczowym wska\u017anikiem efektywno\u015bci (KPI). Niezb\u0119dne b\u0119dzie wdro\u017cenie precyzyjnego \u201eAI Carbon Accounting\u201d \u2013 monitorowania \u015bladu w\u0119glowego per projekt. Co wi\u0119cej, strategia technologiczna b\u0119dzie musia\u0142a uwzgl\u0119dnia\u0107 geografi\u0119 energetyczn\u0105, a ambicje ust\u0105pi\u0107 miejsca specjalizacji. W \u015bwiecie drogiej energii u\u017cywanie modeli klasy premium do prostych zada\u0144 klasyfikacyjnych b\u0119dzie postrzegane jako biznesowa lekkomy\u015blno\u015b\u0107 \u2013 to przys\u0142owiowe strzelanie z armaty do muchy. Przysz\u0142o\u015b\u0107 maj\u0105 wi\u0119c mniejsze, wyspecjalizowane modele , kt\u00f3re zu\u017cywaj\u0105 u\u0142amek energii swoich wi\u0119kszych kuzyn\u00f3w. Taka optymalizacja architektury to nie tylko oszcz\u0119dno\u015b\u0107 na fakturze za chmur\u0119, ale przede wszystkim najskuteczniejsza tarcza przed nadchodz\u0105cymi podatkami \u015brodowiskowymi. I to mo\u017cliwa do wdro\u017cenia od zaraz, bez \u017cadnych inwestycji w zielon\u0105 infrastruktur\u0119<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Problem wp\u0142ywu sztucznej inteligencji na klimat przesta\u0142 by\u0107 domen\u0105 aktywist\u00f3w, a wszed\u0142 na agend\u0119 dyrektor\u00f3w finansowych. Czy AI to kolejna rewolucja przemys\u0142owa wymagaj\u0105ca swobody, czy mo\u017ce ekologiczny paso\u017cyt, kt\u00f3rego trzeba opodatkowa\u0107 u \u017ar\u00f3d\u0142a? W debatach \u015bcieraj\u0105 si\u0119 dwie wizje przysz\u0142o\u015bci, a stawk\u0105 jest rentowno\u015b\u0107 cyfrowej gospodarki.<\/p>\n","protected":false},"author":354,"featured_media":17344,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"rank_math_lock_modified_date":false,"footnotes":""},"categories":[758],"tags":[],"popular":[],"difficulty-level":[],"ppma_author":[776],"class_list":["post-17341","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-biznes"],"acf":[],"authors":[{"term_id":776,"user_id":354,"is_guest":0,"slug":"redakcja","display_name":"Redakcja","avatar_url":{"url":"https:\/\/haimagazine.com\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/Zrzut-ekranu-2025-07-10-o-16.00.36.png","url2x":"https:\/\/haimagazine.com\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/Zrzut-ekranu-2025-07-10-o-16.00.36.png"},"first_name":"","last_name":"","user_url":"","job_title":"","description":""}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17341","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/354"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17341"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17341\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17346,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17341\/revisions\/17346"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17344"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17341"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17341"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17341"},{"taxonomy":"popular","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/popular?post=17341"},{"taxonomy":"difficulty-level","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/difficulty-level?post=17341"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=17341"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}