{"id":1655,"date":"2024-05-29T20:56:52","date_gmt":"2024-05-29T20:56:52","guid":{"rendered":"https:\/\/haimagazine.com\/bez-kategorii\/chatgpt-punktow-za-poprawnosc-jezykowa-na-maturze-nie-dostanie\/"},"modified":"2025-06-24T12:24:20","modified_gmt":"2025-06-24T10:24:20","slug":"chatgpt-punktow-za-poprawnosc-jezykowa-na-maturze-nie-dostanie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/ai_branza\/chatgpt-punktow-za-poprawnosc-jezykowa-na-maturze-nie-dostanie\/","title":{"rendered":"ChatGPT punkt\u00f3w za poprawno\u015b\u0107 j\u0119zykow\u0105 na maturze nie dostanie"},"content":{"rendered":"

Nie da si\u0119 ukry\u0107, \u017ce teksty generowane przez sztuczn\u0105 inteligencj\u0119 (AI) coraz bardziej zalewaj\u0105 nasz\u0105 przestrze\u0144 – szczeg\u00f3lnie cyfrow\u0105. Kiedy\u015b m\u00f3wi\u0142o si\u0119, \u017ce je\u015bli chcesz dobrze pisa\u0107, du\u017co czytaj <\/em>– ale czy to sprawdzi si\u0119 r\u00f3wnie\u017c przy czytaniu wygenerowanych tre\u015bci?<\/p>

Z pewno\u015bci\u0105 je\u015bli AI b\u0119dzie tworzy\u0107 coraz wi\u0119cej tre\u015bci w naszym otoczeniu, to wp\u0142ynie na kszta\u0142t tzw. uzusu – czyli rzeczywistego sposobu u\u017cywania j\u0119zyka. Jest to o tyle wa\u017cne, \u017ce zmiany norm j\u0119zykowych po cz\u0119\u015bci wynikaj\u0105 z tego, co w uzusie jest wyj\u0105tkowo popularne, cz\u0119sto wykorzystywane.<\/p>

Czy zatem tre\u015bci, kt\u00f3re otrzymujemy od sztucznej inteligencji, b\u0119d\u0105 sprzyja\u0142y codziennemu poprawnemu u\u017cywaniu j\u0119zyka polskiego czy te\u017c pod\u015bwiadomie b\u0119d\u0105 psu\u0142y polszczyzn\u0119? To pytanie postawi\u0142 sobie Rafa\u0142 Mazur z Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego i postanowi\u0142 przeanalizowa\u0107 j\u0119zyk tekst\u00f3w z Chatu GPT.<\/p>

Za\u0142o\u017cenia pierwszego badania poprawno\u015bci tekst\u00f3w generowanych po polsku<\/strong><\/h4>

G\u0142\u00f3wnym celem badania by\u0142o sprawdzenie, czy ChatGPT poradzi sobie ze stworzeniem poprawnego j\u0119zykowo typowego wypracowania<\/strong>, jakie na maturze pisz\u0105 polscy uczniowie. Wszystkie badane teksty pochodzi\u0142y z modelu GPT-3.5 – w za\u0142o\u017ceniu autora najpopularniejszego, bo dost\u0119pnego powszechnie za darmo.<\/p>

Bez zaskoczenia: w tekstach ChatuGPT jest co poprawia\u0107<\/strong><\/h4>

Autor badania omawia r\u00f3\u017cne typy b\u0142\u0119d\u00f3w pochodz\u0105cych z wygenerowanych tekst\u00f3w, przy czym najcz\u0119stsze pomy\u0142ki Chatu dotyczy\u0142y prawid\u0142owej sk\u0142adni j\u0119zyka polskiego (35% b\u0142\u0119d\u00f3w), szczeg\u00f3lnie w zdaniach z\u0142o\u017conych. Cz\u0119sto pojawia\u0142y si\u0119 te\u017c b\u0142\u0119dy z zakresu leksyki<\/strong> (24% b\u0142\u0119d\u00f3w) jak naruszenia \u0142\u0105czliwo\u015bci wyraz\u00f3w, np. \u201epopada w mroczne czyny\u201d czy \u201enami\u0119tnie ambitny\u201d, ale te\u017c wyrazy u\u017cyte ca\u0142kiem wbrew znaczeniu jak w przypadku Makbeta, kt\u00f3ry \u201epod wp\u0142ywem zgubnych ambicji i \u017c\u0105dzy w\u0142adzy staje si\u0119 okrutnym tyranozaurusem<\/strong>\u201d. <\/p>

Co ciekawe tylko nieliczne lub niera\u017c\u0105ce b\u0142\u0119dy dotycz\u0105 obszar\u00f3w fleksji (odmiany), s\u0142owotw\u00f3rstwa i frazeologii (np. \u0142\u0105czenia ze sob\u0105 r\u00f3\u017cnych powiedze\u0144). Przeprowadzone badania potwierdzi\u0142y te\u017c to, o czym od dawna m\u00f3wi si\u0119 w kontek\u015bcie stylu ChatuGPT, kt\u00f3ry charakteryzuje si\u0119 mas\u0105 powt\u00f3rze\u0144<\/strong>. Zosta\u0142 jeszcze ostatni aspekt potocznie najcz\u0119\u015bciej kojarzony z \u201epoprawno\u015bci\u0105\u201d tekst\u00f3w, czyli ortografia i interpunkcja. O ile z polsk\u0105 ortografi\u0105 nie ma zasadniczo problemu, to w kwestii interpunkcji ChatGPT wykazuje si\u0119 nawet nadgorliwo\u015bci\u0105, bo a\u017c 45 na 48 b\u0142\u0119d\u00f3w z tego obszaru to nieuzasadnione dodanie znaku interpunkcyjnego<\/strong>.<\/p>

Wygl\u0105da wi\u0119c na to, \u017ce korzystanie z tre\u015bci od ChatuGPT bez czujnego oka redaktorskiego na razie jest do\u015b\u0107 ryzykownym posuni\u0119ciem, je\u015bli zale\u017cy nam na dobrym wizerunku (cho\u0107 ciekawe te\u017c, jak w por\u00f3wnywalnych testach wypad\u0142yby kolejne modele, np. cz\u0119\u015bciowo te\u017c dost\u0119pny za darmo GPT-4o!). <\/p>

Jak wskazuje autor badania:<\/p>Ograniczenia chatbota s\u0105 widoczne zw\u0142aszcza w tekstach  zawieraj\u0105cych  bardziej  z\u0142o\u017cone  i  skomplikowane  konstrukcje,  kt\u00f3rych  ujednoznacznienie  wymaga  znajomo\u015bci  szczeg\u00f3\u0142owych  zasad  poprawno\u015bciowych SI,  w  przeciwie\u0144stwie  do  cz\u0142owieka,  mo\u017ce  w  takich  wypadkach  korzysta\u0107  wy\u0142\u0105cznie  z  wzorc\u00f3w  wyuczonych  podczas  analizy  danych  treningowych,  w\u015br\u00f3d  kt\u00f3rych  (ze wzgl\u0119du na wym\u00f3g dostarczenia niezmiernie du\u017cej liczby takich danych) prawdopodobnie  nie  brak  tekst\u00f3w  w  mniejszym  lub  wi\u0119kszym  stopniu  naruszaj\u0105cych normy j\u0119zykowe.<\/em><\/cite><\/blockquote>

Pozostaje mie\u0107 nadziej\u0119, \u017ce \u0142atwo\u015b\u0107 takiego pozyskiwania tekst\u00f3w nie sprawi, \u017ce bezrefleksyjnie zaczn\u0105 zalewa\u0107 nasz\u0105 przestrze\u0144 \u201ew oryginalnym\u201d brzmieniu, bo – jak wiadomo – z przyswajanych ka\u017cdego dnia tre\u015bci te\u017c po\u015brednio uczymy si\u0119 poprawnego korzystania z polszczyzny.<\/p>

Opis ca\u0142ych bada\u0144 Rafa\u0142a Mazura mo\u017cna przeczyta\u0107 w artykule \u201eO poprawno\u015bci j\u0119zykowej tekst\u00f3w generowanych przez SI na przyk\u0142adzie ChatuGPT\u201d, opublikowanym w j\u0119zykoznawczym czasopi\u015bmie LingVaria, Rok XIX (2024), 1 (37), s.119\u2013138 https:\/\/doi.org\/10.12797\/LV.19.2024.37.08<\/a>, r\u00f3wnie\u017c w wersji online: https:\/\/journals.akademicka.pl\/lv\/article\/view\/5756\/5360<\/mark><\/strong><\/a> [dost\u0119p: 21.05.2024].<\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Badacz z Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego postanowi\u0142 przeanalizowa\u0107 j\u0119zyk tekst\u00f3w z Chatu GPT – co si\u0119 okaza\u0142o? <\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":1692,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"rank_math_lock_modified_date":false,"footnotes":""},"categories":[756,759],"tags":[],"popular":[],"difficulty-level":[38],"ppma_author":[340],"class_list":["post-1655","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ai_branza","category-edukacja","difficulty-level-medium"],"acf":[],"authors":[{"term_id":340,"user_id":7,"is_guest":0,"slug":"katarzyna-jachymek","display_name":"Katarzyna Jachymek","avatar_url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5d01add8c5e739b8951d9caa617668a50a7015b56a271a25e0d10a70f76c156e?s=96&d=mm&r=g","first_name":"Katarzyna","last_name":"Jachymek","user_url":"","job_title":"","description":"Od zawsze ze s\u0142owami: jak nie czyta, to pisze, a jak nie pisze, to redaguje. Dla r\u00f3wnowagi \u015bpiewa i ta\u0144czy swinga."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1655","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1655"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1655\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2582,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1655\/revisions\/2582"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1692"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1655"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1655"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1655"},{"taxonomy":"popular","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/popular?post=1655"},{"taxonomy":"difficulty-level","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/difficulty-level?post=1655"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=1655"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}