{"id":16368,"date":"2025-11-29T09:30:34","date_gmt":"2025-11-29T08:30:34","guid":{"rendered":"https:\/\/haimagazine.com\/?p=16368"},"modified":"2026-01-07T16:28:14","modified_gmt":"2026-01-07T15:28:14","slug":"autobus-do-proximy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/ai_branza\/edukacja\/autobus-do-proximy\/","title":{"rendered":"Autobus do Proximy, czyli o tym, jak daleko jest naprawd\u0119 daleko"},"content":{"rendered":"<p><\/p><p>Innymi s\u0142owy: gdyby\u015bmy wystartowali w czasach wsp\u00f3\u0142istnienia z neandertalczykami, w\u0142a\u015bnie teraz docieraliby\u015bmy do celu. Problem w tym, \u017ce Proxima to kosmiczny odpowiednik przej\u015bcia na drug\u0105 stron\u0119 ulicy \u2013 zaledwie 4,24 roku \u015bwietlnego st\u0105d.<\/p><p>A Andromeda? Nasza s\u0105siednia galaktyka znajduje si\u0119 2,54 miliona lat \u015bwietlnych od nas. Gdyby\u015bmy lecieli z pr\u0119dko\u015bci\u0105 \u015bwiat\u0142a (czego nie mo\u017cemy), dotarcie tam zaj\u0119\u0142oby nam tyle czasu, ile w przybli\u017ceniu min\u0119\u0142o od pojawienia si\u0119 rodzaju Homo. Przy pr\u0119dko\u015bci Voyagera musieliby\u015bmy pomno\u017cy\u0107 to przez 17 800. Liczby robi\u0105 si\u0119 absurdalne, prawda?<\/p><h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Arsena\u0142 niecierpliwych<\/strong><\/h4><p>Na szcz\u0119\u015bcie ludzko\u015b\u0107 nie zamierza godzi\u0107 si\u0119 z kosmicznym ograniczeniem pr\u0119dko\u015bci. W 2016 roku fizycy z Breakthrough Starshot, projektu finansowanego przez Jurija Milnera, zaproponowali \u017cagle s\u0142oneczne nap\u0119dzane wi\u0105zk\u0105 laser\u00f3w. Miniaturowe sondy o masie zaledwie grama, wyposa\u017cone w \u017cagle o powierzchni kilkunastu-kilkudziesi\u0119ciu metr\u00f3w kwadratowych, by\u0142yby rozp\u0119dzane wi\u0105zkami laser\u00f3w o mocy 100 gigawat\u00f3w. Mog\u0142yby osi\u0105gn\u0105\u0107 20% pr\u0119dko\u015bci \u015bwiat\u0142a i dotrze\u0107 do Proximy w zaledwie 20 lat. Pete Worden, dyrektor projektu, por\u00f3wna\u0142 to do strzelania do motyla z karabinu, tylko \u017ce motyl jest wielko\u015bci ziarnka piasku, a karabin to laser wielko\u015bci Manhattan.<\/p><p>Kolejna opcja to nap\u0119d jonowy, kt\u00f3ry NASA ju\u017c testuje w misji Dawn. Silniki te wyrzucaj\u0105 jony ksenonu z pr\u0119dko\u015bci\u0105 40 km\/s, co daje niewielki, ale ci\u0105g\u0142y ci\u0105g. Problem? Przy obecnej technologii dotarcie do Proximy zaj\u0119\u0142oby nawet przy bardzo optymistycznych za\u0142o\u017ceniach dziesi\u0105tki tysi\u0119cy lat, a realistycznie \u2013 raczej wi\u0119cej. To post\u0119p, ale wci\u0105\u017c niewiele pomaga, chyba \u017ce planujemy za\u0142o\u017cy\u0107 na statku cywilizacj\u0119.<\/p><h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Marzenia o skr\u00f3tach<\/strong><\/h4><p>W 1994 roku Miguel Alcubierre opublikowa\u0142 w &#8222;Classical and Quantum Gravity&#8221; prac\u0119 o teoretycznej mo\u017cliwo\u015bci zakrzywienia czasoprzestrzeni. Jego nap\u0119d, zwany ba\u0144k\u0105 Alcubierre&#8217;a, kurczy\u0142by przestrze\u0144 przed statkiem i rozci\u0105ga\u0142 za nim, pozwalaj\u0105c na podr\u00f3\u017c szybsz\u0105 ni\u017c \u015bwiat\u0142o bez \u0142amania praw fizyki. Haczyk? Potrzebowaliby\u015bmy egzotycznej materii o ujemnej g\u0119sto\u015bci energii, kt\u00f3rej istnienie jest czysto teoretyczne. Harold White z NASA w 2012 roku zmodyfikowa\u0142 r\u00f3wnania, redukuj\u0105c wymagan\u0105 energi\u0119 z masy Jowisza do masy sondy Voyager. To wci\u0105\u017c wi\u0119cej energii ni\u017c ludzko\u015b\u0107 kiedykolwiek wyprodukowa\u0142a, ale przynajmniej liczby przesta\u0142y by\u0107 kosmologiczne \u2013 tyle, \u017ce to jedynie spekulatywne oszacowanie porz\u0105dkowe.<\/p><p>Najnowsz\u0105 propozycj\u0105 jest nap\u0119d EmDrive, kt\u00f3ry rzekomo generuje ci\u0105g bez wyrzucania masy reakcyjnej, co \u0142ama\u0142oby zasad\u0119 zachowania p\u0119du. Testy NASA z 2016 roku wykaza\u0142y minimalny ci\u0105g, ale wi\u0119kszo\u015b\u0107 fizyk\u00f3w pozostaje sceptyczna \u2013 Martin Tajmar z Uniwersytetu w Dre\u017anie w 2021 roku wykaza\u0142, \u017ce obserwowany efekt to prawdopodobnie artefakt pomiarowy.<\/p><h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Perspektywa mr\u00f3wki<\/strong><\/h4><p>Podobno Carl Sagan powiedzia\u0142 kiedy\u015b, \u017ce jeste\u015bmy jak mieszka\u0144cy wyspy, kt\u00f3rzy dopiero ucz\u0105 si\u0119 budowa\u0107 tratwy. Mo\u017ce to i dobrze \u2013 gdyby\u015bmy mogli swobodnie podr\u00f3\u017cowa\u0107 mi\u0119dzy gwiazdami, prawdopodobnie zabraliby\u015bmy ze sob\u0105 wszystkie nasze ziemskie problemy, tylko w wersji galaktycznej. Na razie musimy zadowoli\u0107 si\u0119 patrzeniem w gwiazdy i marzeniem.<\/p><p>A mo\u017ce to w\u0142a\u015bnie w tym tkwi ca\u0142y sens? W ko\u0144cu to nie cel podr\u00f3\u017cy si\u0119 liczy, ale&#8230; czekaj, w przypadku podr\u00f3\u017cy mi\u0119dzygwiezdnych to akurat cel si\u0119 bardzo liczy. Szczeg\u00f3lnie je\u015bli zajmie nam to 73 tysi\u0105ce lat.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gdyby Voyager 1, nasz najdalszy kosmiczny wys\u0142annik, lecia\u0142 w kierunku Proximy Centauri (a nie leci), dotar\u0142by tam za oko\u0142o 73 tysi\u0105ce lat. To mniej wi\u0119cej tyle, ile dzieli nas od momentu, gdy nasi przodkowie postanowili opu\u015bci\u0107 Afryk\u0119 i zobaczy\u0107, co tam jest dalej. <\/p>\n","protected":false},"author":247,"featured_media":16370,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"rank_math_lock_modified_date":false,"footnotes":""},"categories":[759],"tags":[],"popular":[],"difficulty-level":[36],"ppma_author":[614],"class_list":["post-16368","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-edukacja","difficulty-level-easy"],"acf":[],"authors":[{"term_id":614,"user_id":247,"is_guest":0,"slug":"prof-dr-hab-dariusz-jemielniak","display_name":"prof. dr hab. Dariusz Jemielniak","avatar_url":{"url":"https:\/\/haimagazine.com\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/maxresdefault-1-e1742292469999.jpg","url2x":"https:\/\/haimagazine.com\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/maxresdefault-1-e1742292469999.jpg"},"first_name":"Dariusz","last_name":"Jemielniak","user_url":"","job_title":"","description":"Profesor zarz\u0105dzania Akademii Leona Ko\u017ami\u0144skiego, gdzie kieruje katedr\u0105 MINDS (Management in Networked and Digital Societies). Pracuje te\u017c jako faculty associate w Berkman-Klein Center for Internet and Society na Harvardzie. Wiceprezes Polskiej Akademii Nauk. Cz\u0142onek Rady Programowej CampusAI."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16368","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/247"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16368"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16368\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16435,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16368\/revisions\/16435"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16370"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16368"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16368"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16368"},{"taxonomy":"popular","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/popular?post=16368"},{"taxonomy":"difficulty-level","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/difficulty-level?post=16368"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=16368"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}