{"id":13508,"date":"2025-09-06T08:00:00","date_gmt":"2025-09-06T06:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/haimagazine.com\/?p=13508"},"modified":"2025-10-02T13:16:47","modified_gmt":"2025-10-02T11:16:47","slug":"ai-w-szkole-nowe-technologie-stare-podzialy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/ai_branza\/edukacja\/ai-w-szkole-nowe-technologie-stare-podzialy\/","title":{"rendered":"AI w szkole. Nowe technologie, stare podzia\u0142y"},"content":{"rendered":"

Wiele opracowa\u0144 o AI w szko\u0142ach brzmi jak opowie\u015bci o rewolucji, kt\u00f3ra ju\u017c si\u0119 wydarzy\u0142a. Problem w tym, \u017ce zwykle opisuj\u0105 realia ameryka\u0144skie. Polscy nauczyciele na takie opisy reaguj\u0105 albo list\u0105 \u017cali do szko\u0142y i systemu w og\u00f3lno\u015bci, albo parskaj\u0105 nerwowym \u015bmiechem\u2026<\/p>

Nasza szko\u0142a dzia\u0142a w zupe\u0142nie innych warunkach: przeci\u0105\u017cony program, braki kadrowe, ograniczone bud\u017cety. W Warszawie czy Gda\u0144sku jest te\u017c inaczej ni\u017c w Kocku albo Przeworsku. <\/p>

Do tego dochodz\u0105 nier\u00f3wno\u015bci w\u015br\u00f3d samych uczni\u00f3w – w jednej klasie s\u0105 cz\u0119sto osoby, dla kt\u00f3rych nowy smartfon co roku to oczywisto\u015b\u0107 i takie, kt\u00f3re nie mog\u0105 sobie pozwoli\u0107 na stabilny dost\u0119p do internetu. Trudno te\u017c m\u00f3wi\u0107 o wdra\u017caniu rozwi\u0105za\u0144 AI, kiedy szk\u00f3\u0142 czy nauczycieli – nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o samych uczniach – nie sta\u0107 na op\u0142acenie licencji do narz\u0119dzi, kt\u00f3re maj\u0105 wdra\u017ca\u0107. <\/p>

S\u0105 co prawda fundusze (g\u0142\u00f3wnie unijne) na sprz\u0119t i szkolenia, ale ostatecznie wszystko zale\u017cy od aktywno\u015bci dyrektor\u00f3w i mo\u017cliwo\u015bci finansowych samorz\u0105d\u00f3w. Efekt? System pe\u0142en nier\u00f3wno\u015bci, kt\u00f3re w erze AI mog\u0105 si\u0119 tylko pog\u0142\u0119bia\u0107. Bo zamiast wyr\u00f3wnywa\u0107 szanse, technologia mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 kolejn\u0105 barier\u0105. I w\u0142a\u015bnie dlatego ka\u017cda rozmowa o sztucznej inteligencji w edukacji musi by\u0107 te\u017c rozmow\u0105 o r\u00f3wno\u015bci dost\u0119pu do niej.<\/p>

Ogromny potencja\u0142 i brak kompetencji<\/strong><\/h4>

Badanie NASK\u2011PIB \u201eGeneratywna Sztuczna Inteligencja w szkole \u2013 przecieranie szlak\u00f3w<\/a>\u201d przeprowadzone w 2025 r. w\u015br\u00f3d 995 nauczycieli klas 4\u20138 pokazuje, \u017ce AI dopiero wkracza do polskich szk\u00f3\u0142. A\u017c 75% ankietowanych nauczycieli nigdy nie u\u017cywa\u0142o generatywnych narz\u0119dzi w pracy, 19% korzysta\u0142o z nich tylko kilka razy. Jedynie 6% u\u017cywa ich regularnie. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 respondent\u00f3w przyznaje, \u017ce cz\u0119\u015bciej eksperymentuje z AI w \u017cyciu prywatnym ni\u017c zawodowym i \u017ce g\u0142\u00f3wnym zastosowaniem technologii jest przygotowanie materia\u0142\u00f3w dydaktycznych i sprawdzian\u00f3w, a tak\u017ce – ocenianie.<\/p>

Z tego samego badania wynika, \u017ce nauczyciele s\u0105 \u015bwiadomi korzy\u015bci, jakie mo\u017ce im da\u0107 AI, ale te\u017c widz\u0105 okre\u015blone ryzyka. Jako zalety wskazuj\u0105 szybsze przygotowanie materia\u0142\u00f3w, automatyzacj\u0119 rutynowych zada\u0144 oraz mo\u017cliwo\u015b\u0107 lepszego wspierania uczni\u00f3w o r\u00f3\u017cnych potrzebach. Obawiaj\u0105 si\u0119 z kolei uzale\u017cnienia uczni\u00f3w od technologii, utraty samodzielno\u015bci w nauce i pokusy wykorzystywania AI do oszukiwania. <\/p>

Co istotne – 78% badanych twierdzi, \u017ce konieczne s\u0105 szkolenia dla nauczycieli, by u\u017cywa\u0107 AI odpowiedzialnie. <\/p>

-Technicznie my\u015bl\u0119, byliby\u015bmy ju\u017c bardzo gotowi, na pewno podo\u0142aliby\u015bmy. Mentalnie, czy na poziomie naszych kompetencji jako nauczycieli, potrzebujemy jeszcze du\u017cego wsparcia, cho\u0107by nawet w kwestii podsuwania pomys\u0142\u00f3w, jak i co jeszcze mo\u017cna wykorzysta\u0107 – m\u00f3wi jedna z cytowanych w badaniu nauczycielek.<\/p>

Tu mamy wi\u0119c pierwszy istotny wniosek – brak umiej\u0119tno\u015bci korzystania z tej technologii odczuwany przez a\u017c tak du\u017c\u0105 grup\u0119 to jasny sygna\u0142, co jest g\u0142\u00f3wn\u0105 potrzeb\u0105. Raczej nie nowe sale komputerowe czy laptopy dla wszystkich, ale wiedza i pewno\u015b\u0107 w pos\u0142ugiwaniu si\u0119 nowymi narz\u0119dziami.<\/p>

AI w portfelu rodzica<\/strong><\/h4>

Jak czytamy dalej w Raporcie: \u201eNie wszystkie dzieci maj\u0105 r\u00f3wny dost\u0119p do nowoczesnych narz\u0119dzi, co mo\u017ce pog\u0142\u0119bia\u0107 istniej\u0105ce nier\u00f3wno\u015bci edukacyjne mi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi grupami spo\u0142ecznymi. (\u2026) Dost\u0119pno\u015b\u0107 technologii GSI oraz zasob\u00f3w edukacyjnych znacz\u0105co r\u00f3\u017cni si\u0119 w zale\u017cno\u015bci od szko\u0142y i regionu. Konsekwencje tego zr\u00f3\u017cnicowanego dost\u0119pu mog\u0105 wp\u0142yn\u0105\u0107 na mo\u017cliwo\u015bci uczni\u00f3w i ich przysz\u0142e perspektywy edukacyjne oraz zawodowe\u201d.<\/p>

Podobne zjawisko opisuje dokument  Bia\u0142a Ksi\u0119ga<\/a>: \u201cSztuczna inteligencja w Polskiej Szkole\u201d, przygotowana przez Sekcj\u0119 Edukacji Cyfrowej Komitetu Informatyki PAN, kt\u00f3ry wskazuje wprost na \u201etworzenie nier\u00f3wno\u015bci mi\u0119dzy uczniami, kt\u00f3rzy na co dzie\u0144 pracuj\u0105 z narz\u0119dziami AI (\u2026) i wypracowuj\u0105 przewag\u0119 nad uczniami, kt\u00f3rzy wykonywa\u0107 mog\u0105 biernie tylko zadania na niskim poziomie\u201d. Dost\u0119p do zaawansowanych narz\u0119dzi, zw\u0142aszcza p\u0142atnych, dodatkowo pog\u0142\u0119bia t\u0119 r\u00f3\u017cnic\u0119, poniewa\u017c \u2013 jak czytamy \u2013 \u201eograniczony dost\u0119p do zaawansowanych narz\u0119dzi opartych na AI, dost\u0119pnych tylko odp\u0142atnie, zwi\u0119ksza nier\u00f3wno\u015bci edukacyjne\u201d.<\/p>

Szko\u0142y dw\u00f3ch pr\u0119dko\u015bci<\/strong><\/h4>

W badaniach nad przewidywanymi skutkami wykorzystania AI w szko\u0142ach pojawia\u0142y si\u0119 obawy o \u201epog\u0142\u0119bienie luki edukacyjnej mi\u0119dzy spo\u0142eczno\u015bciami z wi\u0119kszym i mniejszym dost\u0119pem do technologii cyfrowych\u201d oraz \u201epowi\u0119kszenie nier\u00f3wno\u015bci edukacyjnych pomi\u0119dzy m\u0142odymi lud\u017ami w Polsce\u201d.<\/p>

Autorzy dokumentu PAN zwracaj\u0105 uwag\u0119, \u017ce ju\u017c na poziomie kadry pedagogicznej wida\u0107 \u201enier\u00f3wny dost\u0119p nauczycieli do narz\u0119dzi sztucznej inteligencji, wynikaj\u0105cy z ich sytuacji materialnej oraz wysokich koszt\u00f3w licencji aplikacji AI\u201d. To sprawia, \u017ce tylko cz\u0119\u015b\u0107 z nich mo\u017ce w pe\u0142ni korzysta\u0107 z nowoczesnych rozwi\u0105za\u0144 i lepiej przygotowywa\u0107 zaj\u0119cia.<\/p>

Z wywiad\u00f3w przeprowadzonych z nauczycielami wynika te\u017c, \u017ce wprowadzanie AI do praktyki szkolnej zale\u017ca\u0142o g\u0142\u00f3wnie od \u201eindywidualnych inicjatyw\u201d. Jak zauwa\u017cono, ograniczenia takie jak \u201ebrak czasu i brak odg\u00f3rnych zach\u0119t\u201d sprawia\u0142y, \u017ce tylko cz\u0119\u015b\u0107 szk\u00f3\u0142 rzeczywi\u015bcie wdra\u017ca\u0142a nowe rozwi\u0105zania, a inne pozostawa\u0142y w tyle.<\/p>

Wszystko to przypomina troch\u0119 pierwsze tygodnie i miesi\u0105ce pandemii – oddolne dzia\u0142ania nauczycieli by\u0142y cz\u0119sto jedynymi, kt\u00f3re sprawia\u0142y, \u017ce poszczeg\u00f3lne klasy jako\u015b funkcjonowa\u0142y. Tam, gdzie kadra by\u0142a bardziej \u201ckonserwatywna\u201d nie dzia\u0142o si\u0119 nic lub prawie nic.<\/p>

Nowe pracownie, stare problemy?<\/strong><\/h4>

Eksperci wskazuj\u0105 na rzecz oczywist\u0105 – \u017ar\u00f3d\u0142em problemu s\u0105 ograniczenia infrastrukturalne i finansowe wielu samorz\u0105d\u00f3w. \u201eKonieczne jest zapewnienie infrastruktury odpowiedniej dla implementacji oraz rozwoju system\u00f3w AI, co mo\u017ce stanowi\u0107 problem dla samorz\u0105d\u00f3w (i szk\u00f3\u0142) nie dysponuj\u0105cych odpowiednimi zasobami finansowymi i technologicznymi oraz odpowiednio kompetentn\u0105 kadr\u0105\u201d \u2013 ostrzegaj\u0105 autorzy Bia\u0142ej Ksi\u0119gi.<\/p>

Pewn\u0105 nadziej\u0119 na zmian\u0119 tej sytuacji daje og\u0142oszony w sierpniu 2025 r. przez NASK i Ministerstwo Cyfryzacji og\u0142osi\u0142y najwi\u0119kszy w historii przetarg na wyposa\u017cenie szk\u00f3\u0142. Za \u0142\u0105czn\u0105 kwot\u0119 2,39 mld z\u0142 powstanie 16 tys. pracowni w szko\u0142ach podstawowych i ponadpodstawowych. B\u0119dzie to 12 tys. pracowni AI i 4 tys. pracowni STEM (nauki przyrodnicze, technologia, in\u017cynieria i matematyka). Wyposa\u017cenie ma trafi\u0107 do szk\u00f3\u0142 do ko\u0144ca rozpocz\u0119tego w\u0142a\u015bnie roku szkolnego.<\/p>

Jednocze\u015bnie – co warto podkre\u015bli\u0107 w kontek\u015bcie wcze\u015bniej cytowanych potrzeb nauczycieli – program obejmuje te\u017c szkolenia dla nauczycieli oraz wsparcie dla nich w postaci materia\u0142\u00f3w dydaktycznych, przygotowanych specjalnie do pracy z nowymi pracowniami.<\/p>

Z drugiej strony – wed\u0142ug danych GUS w Polsce dzia\u0142a ok 14 tys. szk\u00f3\u0142 podstawowych, w kt\u00f3rych uczy si\u0119 wsumie ponad 3 mln dzieci w niemal 190 tysi\u0105cach klas. Mamy wi\u0119c 12 tys. pracowni AI, po 15 komputer\u00f3w w ka\u017cdej na te 190 tys. klas. Oczywi\u015bcie – lepsze to ni\u017c nic, ale wci\u0105\u017c m\u00f3wimy o zaspokojeniu jedynie u\u0142amku potrzeb, zar\u00f3wno sprz\u0119towych jak i pod wzgl\u0119dem umiej\u0119tno\u015bci dydaktycznych. <\/p>

Mi\u0119dzy szans\u0105 a wykluczeniem<\/strong><\/h4>

Na papierze wygl\u0105da to dobrze: miliardy na pracownie, tysi\u0105ce komputer\u00f3w, szkolenia dla nauczycieli. Ale kiedy w szkole z dwudziestoma kilkoma klasami pojawia si\u0119 jedna pracownia AI, \u0142atwo policzy\u0107, ile godzin naprawd\u0119 przypadnie ka\u017cdemu uczniowi. I zn\u00f3w wracamy do tego samego obrazu \u2013 szko\u0142y dw\u00f3ch pr\u0119dko\u015bci, w kt\u00f3rej technologiczne kompetencje ucznia zale\u017c\u0105 w du\u017cej mierze od zasobno\u015bci portfela jego rodzica. <\/p>

To prowadzi do kolejnego znanego ju\u017c wniosku: nie wystarczy sprz\u0119t \u2013 potrzebna jest d\u0142ugofalowa polityka, kt\u00f3ra uwzgl\u0119dnia realne potrzeby szk\u00f3\u0142 i r\u00f3\u017cnice regionalne. Tak, jak kilka lat temu m\u00f3wili\u015bmy o konieczno\u015bci komputeryzacji szk\u00f3\u0142, tak teraz m\u00f3wimy o ich dostosowaniu do rzeczywisto\u015bci, w kt\u00f3rej AI staje si\u0119 podstawowym narz\u0119dziem pracy i nauki. Od tego, jak dalece si\u0119 to uda, b\u0119dzie zale\u017ca\u0142o to, czy dzisiejsi uczniowie wejd\u0105 w doros\u0142o\u015b\u0107 jako kompetentni u\u017cytkownicy nowych technologii, czy jako osoby wykluczone z cyfrowego \u015bwiata, widz\u0105ce w AI tylko zagro\u017cenie, kt\u00f3re odbiera im prac\u0119.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wdra\u017canie AI w polskich szko\u0142ach ujawnia g\u0142\u0119bokie nier\u00f3wno\u015bci \u2013 mi\u0119dzy regionami, plac\u00f3wkami i samymi uczniami. Dost\u0119p do technologii wci\u0105\u017c zale\u017cy od zasobno\u015bci bud\u017cetu szko\u0142y i portfela rodzic\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"author":465,"featured_media":13510,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"rank_math_lock_modified_date":false,"footnotes":""},"categories":[759],"tags":[],"popular":[],"difficulty-level":[],"ppma_author":[892],"class_list":["post-13508","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-edukacja"],"acf":[],"authors":[{"term_id":892,"user_id":465,"is_guest":0,"slug":"kmironczuk","display_name":"Krzysztof Miro\u0144czuk","avatar_url":{"url":"https:\/\/haimagazine.com\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/awatar-2.png","url2x":"https:\/\/haimagazine.com\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/awatar-2.png"},"first_name":"Krzysztof","last_name":"Miro\u0144czuk","user_url":"","job_title":"","description":"Od lat zajmuj\u0119 si\u0119 nowymi technologiami w biznesie, edukacji i codziennym \u017cyciu. W centrum mojej uwagi pozostaje cz\u0142owiek \u2013 i to, by technologia wyr\u00f3wnywa\u0142a szanse, zamiast tworzy\u0107 bariery."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13508","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/465"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13508"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13508\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13575,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13508\/revisions\/13575"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13510"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13508"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13508"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13508"},{"taxonomy":"popular","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/popular?post=13508"},{"taxonomy":"difficulty-level","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/difficulty-level?post=13508"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=13508"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}