{"id":11158,"date":"2025-05-22T12:05:02","date_gmt":"2025-05-22T10:05:02","guid":{"rendered":"https:\/\/haimagazine.com\/?p=11158"},"modified":"2025-06-18T09:05:41","modified_gmt":"2025-06-18T07:05:41","slug":"deep-fake-sztuczna-inteligencja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/ai_branza\/deep-fake-sztuczna-inteligencja\/","title":{"rendered":"Syntetyczne tre\u015bci o charakterze seksualnym \u2013 technologia przemocy?"},"content":{"rendered":"

Wystarczy kilka publicznie dost\u0119pnych zdj\u0119\u0107, by stworzy\u0107 realistyczny, lecz fa\u0142szywy materia\u0142 pornograficzny. Problem niekonsensualnych tre\u015bci intymnych w formie deep fakes dotyka przede wszystkim kobiet. Tymczasem prawo karne nie nad\u0105\u017ca za rozwojem technologicznym, co ogranicza mo\u017cliwo\u015b\u0107 dochodzenia sprawiedliwo\u015bci przez ofiary \u2013 takie wnioski p\u0142yn\u0105 z raportu Fundacji Obserwatorium Demokracji Cyfrowej nt. deep fakes i przemocy na tle seksualnym<\/mark><\/a> przygotowanego przez Mateusza \u0141abuza, prof. Miko\u0142aja Ma\u0142eckiego i dr Karolin\u0119 Mani\u0119.<\/p>

Fa\u0142szywe nagrania, prawdziwe szkody<\/strong><\/h4>

Deep fakes to w du\u017cym uproszczeniu wygenerowane lub zmanipulowane przez sztuczn\u0105 inteligencj\u0119 materia\u0142y audio lub wizualne, kt\u00f3re przypominaj\u0105 istniej\u0105ce osoby, przedmioty, miejsca, podmioty lub zdarzenia, a kt\u00f3re odbiorca m\u00f3g\u0142by nies\u0142usznie uzna\u0107 za autentyczne lub prawdziwe. Cho\u0107 zazwyczaj s\u0105 kojarzone z dezinformacj\u0105 o charakterze politycznym, na du\u017c\u0105 skal\u0119 s\u0105 wykorzystywane do tworzenia niekonsensualnych tre\u015bci pornograficznych. Powszechnie takie materia\u0142y nazywa si\u0119 deep porn<\/strong><\/em>, cho\u0107 bardziej wskazane by\u0142oby pos\u0142ugiwanie si\u0119 terminem \u201eniekonsensualnych syntetycznych tre\u015bci abuzywnych o charakterze seksualnym<\/strong>\u201d, by zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na brak zgody przedstawianej osoby na wykorzystanie jej wizerunku oraz aspekt przemocy.\u00a0<\/p>

Wed\u0142ug statystyk<\/mark><\/a>, deep porn<\/em> stanowi a\u017c 98% wszystkich deep fakes w formie wideo. Niemal w stu procentach przypadk\u00f3w ofiarami atak\u00f3w padaj\u0105 kobiety, co prowadzi do tysi\u0119cy indywidualnych tragedii i ma negatywne konsekwencje spo\u0142eczne i polityczne. Cz\u0119sto ofiarami atak\u00f3w staj\u0105 si\u0119 osoby zajmuj\u0105ce eksponowane stanowiska. W USA na 26 przypadk\u00f3w atak\u00f3w na cz\u0142onk\u00f3w i cz\u0142onkinie Kongresu<\/mark><\/a>, w a\u017c 25 z nich ofiarami pad\u0142y kobiety. Deep fakes s\u0105 wykorzystywane do pi\u0119tnowania, dyskredytowania i uciszania ofiar, co w konsekwencji zagra\u017ca udzia\u0142owi (przede wszystkim) kobiet w \u017cyciu publicznym. Nie jest to jednak bezwzgl\u0119dna regu\u0142a \u2013 sprawcy ch\u0119tnie pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 tak\u017ce wizerunkiem os\u00f3b, kt\u00f3re nie sprawuj\u0105 funkcji publicznych, co sprawia, \u017ce w\u0142a\u015bciwie ka\u017cdy mo\u017ce pa\u015b\u0107 ofiar\u0105 niekonsensualnego wykorzystania wizerunku.\u00a0\u00a0<\/p>

Hiperrealizm i \u201erozbieranie\u201d fotografii<\/strong><\/h4>

Pierwsze deep fakes tworzone w 2017 r. by\u0142y nieod\u0142\u0105cznie zwi\u0105zane z niekonsensualn\u0105 pornografi\u0105. Twarze popularnych celebrytek \u201enak\u0142adano\u201d na wcze\u015bniej zarejestrowane filmy porno, kt\u00f3re nast\u0119pnie by\u0142y udost\u0119pniane w Internecie. Ju\u017c to powinno by\u0142o si\u0119 sta\u0107 sygna\u0142em ostrzegawczym, kt\u00f3ry jako spo\u0142ecze\u0144stwo zwyczajnie zignorowali\u015bmy.<\/p>

W ci\u0105gu ostatnich o\u015bmiu lat jako\u015b\u0107 syntezy z wykorzystaniem sztucznej inteligencji istotnie posz\u0142a do przodu, umo\u017cliwiaj\u0105c tworzenie niezwykle realistycznych zdj\u0119\u0107 i nagra\u0144. Przera\u017caj\u0105ca jest \u0142atwo\u015b\u0107, z jak\u0105 mo\u017cna wygenerowa\u0107 tego rodzaju materia\u0142y \u2013 dost\u0119pne darmowe aplikacje umo\u017cliwiaj\u0105 \u201erozbieranie\u201d zdj\u0119\u0107 kobiet jednym klikni\u0119ciem, niekt\u00f3re samodzielnie pobieraj\u0105 je z medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych. W wielu krajach (chocia\u017cby w Hiszpanii<\/mark><\/a>) opini\u0105 publiczn\u0105 wstrz\u0105sn\u0119\u0142y przypadki wiktymizacji dziewczynek przez ich r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w \u2013 ofiary by\u0142y nawet szanta\u017cowane przez sprawc\u00f3w, kt\u00f3rzy grozili ujawnieniem fa\u0142szywych fotografii, \u017ceby wymusi\u0107 na dziewczynkach okre\u015blone zachowania. W Korei Po\u0142udniowej powsta\u0142 z kolei swoisty system wymiany rozbieranych zdj\u0119\u0107, kt\u00f3re kr\u0105\u017cy\u0142y na zamkni\u0119tych grupach i by\u0142y przesy\u0142ane przez szyfrowane komunikatory.<\/p>

Hiperrealizm wizualizacji nie zawsze jest konieczny. Ju\u017c sam fakt wykorzystania cudzego wizerunku do cel\u00f3w pornograficznych narusza integralno\u015b\u0107 cielesn\u0105 i psychologiczn\u0105 ofiary. Skutki dla ofiar s\u0105 dalekosi\u0119\u017cne: od stan\u00f3w l\u0119kowych i depresji po my\u015bli samob\u00f3jcze. Wiele poszkodowanych kobiet rezygnuje z aktywno\u015bci zawodowej i spo\u0142ecznej, obawiaj\u0105c si\u0119 kolejnych atak\u00f3w, a ich wstrz\u0105saj\u0105ce relacje potwierdzaj\u0105 fatalne psychologiczne konsekwencje atak\u00f3w. Co gorsza, wci\u0105\u017c panuje przekonanie, \u017ce \u201eto tylko kreacje sztucznej inteligencji\u201d, a sprawcy rzadko ponosz\u0105 konsekwencje.<\/p>

Prawo nie nad\u0105\u017ca za technologi\u0105<\/strong><\/h4>

Nie jest zaskoczeniem, \u017ce prawo nie nad\u0105\u017ca za dynamicznym rozwojem technologii. By\u0142oby to wygodne wyt\u0142umaczenie dla braku odpowiednich przepis\u00f3w odnosz\u0105cych si\u0119 do deep fakes, gdyby nie fakt, \u017ce deep porn <\/em>to problem znany od lat, lecz konsekwentnie pomijany w debacie na temat negatywnych skutk\u00f3w rozwoju sztucznej inteligencji. <\/p>

Obecne regulacje prawne w Polsce nie chroni\u0105 skutecznie ofiar deep porn<\/em>. Kodeks karny penalizuje rozpowszechnianie prawdziwych materia\u0142\u00f3w intymnych bez zgody ofiary (art. 191a k.k.), ale nie odnosi si\u0119 wprost do tre\u015bci generowanych przez sztuczn\u0105 inteligencj\u0119. \u015aciganie sprawc\u00f3w \u2013 samo w sobie trudne ze wzgl\u0119du na ich anonimowo\u015b\u0107 \u2013 nie znajduje klarownej podstawy prawnej, a w doktrynie wskazuje si\u0119 na trudno\u015bci z kwalifikacj\u0105 i niuanse w sformu\u0142owaniu obowi\u0105zuj\u0105cych przepis\u00f3w. Pos\u0142ugiwanie si\u0119 przepisami dotycz\u0105cymi ochrony wizerunku tak\u017ce jest niewystarczaj\u0105ce. Wszystko to utrudnia dochodzenie sprawiedliwo\u015bci i mo\u017ce by\u0107 nawet czynnikiem sugeruj\u0105cym sprawcom potencjaln\u0105 bezkarno\u015b\u0107. <\/p>

Przeciwdzia\u0142anie przemocy wzgl\u0119dem kobiet <\/strong><\/h4>

Problem, z du\u017cym op\u00f3\u017anieniem, dostrzeg\u0142a Unia Europejska. Przyj\u0119ta w 2024 r. Dyrektywa w sprawie zwalczania przemocy wobec kobiet i przemocy domowej<\/em> nak\u0142ada na pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie obowi\u0105zek penalizacji tworzenia i udost\u0119pniania deep porn<\/em>. Tyle \u017ce Dyrektywa ma zosta\u0107 wdro\u017cona do czerwca 2027 r., co w praktyce legislacyjnej oznacza kolejne ponad dwa lata oczekiwania na rezultaty. To zdecydowanie zbyt d\u0142ugo. <\/p>

Cho\u0107 nie znamy skali problemu w Polsce, mo\u017cemy zak\u0142ada\u0107, i\u017c b\u0119dzie on stopniowo narasta\u0142, a przyk\u0142ady z Korei Po\u0142udniowej czy USA, gdzie ju\u017c mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o dziesi\u0105tkach tysi\u0119cy poszkodowanych, nie napawaj\u0105 optymizmem. Co wi\u0119cej, wiele ofiar nie decyduje si\u0119 na zg\u0142oszenie szkody, zmagaj\u0105c si\u0119 z poczuciem bezradno\u015bci lub obawiaj\u0105c wt\u00f3rnej wiktymizacji czy spo\u0142ecznego napi\u0119tnowania, przez co znaczna cz\u0119\u015b\u0107 przypadk\u00f3w mo\u017ce pozostawa\u0107 w szarej strefie. <\/p>

Konieczne jest dostosowanie polskiego Kodeksu karnego do zmieniaj\u0105cej si\u0119 rzeczywisto\u015bci technologicznej<\/strong> i nowych form przest\u0119pstw. Wzorem do na\u015bladowania mo\u017ce by\u0107 w tym wypadku Wielka Brytania, kt\u00f3ra prowadzi szeroko zakrojone dzia\u0142ania prawne i pozaprawne na rzecz polepszenia sytuacji ofiar cyberprzemocy o charakterze seksualnym. Wprowadzenie jednoznacznych przepis\u00f3w by\u0142oby nie tylko silniejszym fundamentem dla kwalifikacji prawnej nagannych zachowa\u0144, ale i mocnym sygna\u0142em dla spo\u0142ecze\u0144stwa, w tym samych ofiar, \u017ce tego typu zachowania nie b\u0119d\u0105 tolerowane. Sprawcy z kolei straciliby poczucie bezkarno\u015bci.<\/p>

Przepisy prawa karnego to zaledwie punkt wyj\u015bcia. Zmianom prawnym powinny towarzyszy\u0107 szeroko zakrojone kampanie edukacyjne, kt\u00f3re u\u015bwiadomi\u0105 spo\u0142ecze\u0144stwu wag\u0119 problemu i jego konsekwencje. Konieczne jest tak\u017ce podnoszenie \u015bwiadomo\u015bci organ\u00f3w \u015bcigania i pracownik\u00f3w systemu s\u0105downictwa, jak r\u00f3wnie\u017c zwi\u0119kszanie zdolno\u015bci technologicznych odpowiednich s\u0142u\u017cb, by mog\u0142y skuteczniej identyfikowa\u0107 szkodliwe tre\u015bci oraz ich tw\u00f3rc\u00f3w. Ofiary deep porn <\/em>mog\u0142yby zosta\u0107 obj\u0119te pomoc\u0105 psychologiczn\u0105 i prawn\u0105, by lepiej radzi\u0107 sobie z traum\u0105. <\/p>

Platformy cyfrowe tak\u017ce odgrywaj\u0105 istotn\u0105 rol\u0119 w kszta\u0142towaniu przemys\u0142u cyberprzemocy. Przyk\u0142ad skandalu z syntetycznymi intymnymi obrazami przedstawiaj\u0105cymi piosenkark\u0119 Taylor Swift, kt\u00f3re w 2024 r. przez wiele godzin pozostawa\u0142y dost\u0119pne na X i zosta\u0142y wy\u015bwietlone kilkadziesi\u0105t milion\u00f3w razy, pokazuje, \u017ce obecne mechanizmy moderacji tre\u015bci s\u0105 niewystarczaj\u0105ce. Odpowiednie regulacje nak\u0142adaj\u0105ce na platformy cyfrowe obowi\u0105zek szybkiego reagowania i usuwania szkodliwych tre\u015bci ju\u017c istniej\u0105, musz\u0105 by\u0107 jednak skuteczniej egzekwowane. Zw\u0142aszcza gdy idzie o tak fundamentaln\u0105 kwesti\u0119, jak ochrona przed przemoc\u0105 na tle seksualnym. <\/p>

Nie przespa\u0107 kolejnych o\u015bmiu lat<\/strong><\/h4>

Deep porn<\/em> to nie zabawa cudzym wizerunkiem. To forma cyberprzemocy, kt\u00f3ra wymaga natychmiastowej reakcji. W tym wypadku deep fakes sta\u0142y si\u0119 narz\u0119dziem upokarzania, szanta\u017cu i zadawania cierpienia. Przespali\u015bmy ostatnie osiem lat, nie reaguj\u0105c na wyra\u017ane sygna\u0142y zwi\u0105zane z kierunkami rozwoju technologii i statystykami. Ochrona ofiar nie mo\u017ce by\u0107 odk\u0142adana na p\u00f3\u017aniej \u2013 ka\u017cdy tydzie\u0144 zw\u0142oki, zar\u00f3wno w przestrzeni prawnej jak i pozaprawnej, to kolejne zniszczone \u017cycia i wiele cichych, cz\u0119sto niedostrzegalnych przez spo\u0142ecze\u0144stwo dramat\u00f3w. <\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W dobie generatywnej sztucznej inteligencji ka\u017cdy mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 ofiar\u0105 cyfrowej przemocy. <\/p>\n","protected":false},"author":328,"featured_media":11169,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"rank_math_lock_modified_date":false,"footnotes":""},"categories":[756,761],"tags":[],"popular":[84],"difficulty-level":[36],"ppma_author":[725],"class_list":["post-11158","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ai_branza","category-prawo_etyka","popular-tak","difficulty-level-easy"],"acf":[],"authors":[{"term_id":725,"user_id":328,"is_guest":0,"slug":"mateusz-labuz","display_name":"Mateusz \u0141abuz","avatar_url":{"url":"https:\/\/haimagazine.com\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Photo_Original_Srednie-scaled.jpg","url2x":"https:\/\/haimagazine.com\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Photo_Original_Srednie-scaled.jpg"},"first_name":"Mateusz","last_name":"\u0141abuz","user_url":"","job_title":"","description":"Ekspert Fundacji Obserwatorium Demokracji Cyfrowej i analityk Instytutu Bada\u0144 nad Pokojem i Polityk\u0105 Bezpiecze\u0144stwa na Uniwersytecie w Hamburgu (IFSH). Wyk\u0142ada cyberbezpiecze\u0144stwo, sztuczn\u0105 inteligencj\u0119 i ochron\u0119 przed dezinformacj\u0105 na krakowskich uniwersytetach. Jego g\u0142\u00f3wne zainteresowania badawcze obejmuj\u0105 syntetyczne media i zagro\u017cenia kognitywne. "}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11158","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/328"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11158"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11158\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11168,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11158\/revisions\/11168"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11169"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11158"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11158"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11158"},{"taxonomy":"popular","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/popular?post=11158"},{"taxonomy":"difficulty-level","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/difficulty-level?post=11158"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/haimagazine.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=11158"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}